Etlik civciv yemi ile yonca unu karışımının, etlik civciv yeminin besleme değerine etkisinin incelenmesi

Öz

Bu çalışma, etlik civciv yemine eklenen yonca ununun besin değeri üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırmada, ticari etlik civciv yemi ve Başbağ yonca çeşidinden elde edilen un kullanılmıştır. Yonca unu ve etlik civciv yeminin saf formları ile %5-50 arası değişen oranlarda karışımları incelenmiştir. Bu karışımların kuru madde, ham protein, ADF, NDF oranları gibi kalite parametreleri ile sindirilebilir enerji, metabolik enerji gibi enerji parametreleri ve bazı makro element içerikleri üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Yapılan analizler, yonca unu ve etlik civciv yeminin saf formları ile karışımlarının incelenen özellikler üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. En düşük asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) ve nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF) oranları ile saf civciv yeminden elde edilirken, en yüksek kuru madde (KM), ham protein (HP), sindirilebilir kuru madde (SKM), sindirilebilir enerji (SE), metabolik enerji (ME), kuru madde tüketimi (KMT), nispi yem değeri (NYD), fosfor (P) ve potasyum (K) değerleri ise %5 oranında yonca unu ile karıştırılan numunelerden ve saf civciv yeminden elde edilmiştir. Bu nedenle, etlik civciv yemine %5 oranında yonca unu eklemenin avantajlı olabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, yonca ununun eklenmesiyle etlik civciv yeminin kalsiyum ve magnezyum içeriğinde iyileşme gözlendiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yonca unu
• ham protein
• ADF
• NDF
• enerji

Investigation of the effect of mixture of broiler chick feed and alfalfa flour on the nutritional value of broiler chick feed

Öz

This study aims to investigate the effect of adding alfalfa flour to broiler chicken feed on its nutritional value. Commercial broiler chicken feed obtained from the market and alfalfa flour derived from the Başbağ alfalfa variety were used in the study. Mixtures of alfalfa flour and broiler chicken feed were examined at ratios ranging from 5% to 50%. The impact of these mixtures on quality parameters such as dry matter, crude protein, ADF, NDF rates, as well as energy parameters like digestible energy, metabolizable energy, and some macro-element contents was evaluated. The analyses revealed that both the pure forms of alfalfa flour and broiler chicken feed, as well as their mixtures, had a statistically significant effect on the investigated properties. While the lowest acid detergent insoluble fiber (ADF) and neutral detergent insoluble fiber (NDF) ratios were obtained from pure broiler chicken feed, the highest dry matter (DM), crude protein (CP), digestible dry matter (DDM), digestible energy (DE), metabolic energy (ME), dry matter intake (DMI), relative feed value (RFV), phosphorus (P), and potassium (K) values were obtained from samples containing 5% alfalfa flour in addition to pure broiler chicken feed. Therefore, the addition of 5% alfalfa flour to broiler chicken feed is considered advantageous. Additionally, it was observed that the addition of alfalfa flour led to an improvement in the calcium and magnesium content of the broiler chicken feed

Anahtar Kelimeler

• Alfalfa flour
• crude protein
• ADF
• NDF
• energy

Kaynakça

1. Açıkgöz, Z., Altan, Ö., & Bayraktar, H. (2003). Karma yeme asit yağ ilavesinin etlik piliç performansı üzerine etkileri. Hayvansal Üretim, 44(1), 1-8.
2. Arslan, C., & İnal, F. (2002). Farklı kaba yem kaynaklarının yerli kazlarda büyüme performansı ve karkas özellikleri üzerine etkisi. Turkish J. Vet. Anim. Sci, 26(1), 91-96.
3. Ayaşan, T., & Okan, F. (2010). Farklı düzeylerde lizin ve treonin aminoasitleri içeren yemlerin etlik civcivlerin besi performansı üzerine etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 5(1), 36-43.
4. Ayaşan, T., & Okan, F. (2014). Dişi etlik piliçlerde treonine özgü yem seçiminin performans ölçütleri ve karkas özelliklerine etkisi. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 17(2), 1-9. https://doi.org/10.18016/ksujns.43829
5. Ayhan, V., Bozkurt, M., & Küçükyılmaz, K. (2004). Farklı düzeyde protein içeren piliç büyütme yemlerinin ayrı ve karışık cinsiyette büyütülen etlik piliçlerin performansı ve bazı kesim özellikleri üzerine etkileri. Turk J Vet Anim Sci, 28, 991-999.
6. Basmacıoğlu, H., Bozkurt, M., & Ergül, M. (2003). Etlik piliç karma yemlerine farklı düzeylerde ilave edilen düşük ham protein ve yüksek ham kül içerikli et-kemik ununun performans üzerine etkisi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 40(1), 111-118.
7. Brogna, N., Pacchioli, M.T., Immovilli, A., Ruozzi, F., Ward, R., Formigoni, A. (2009). The use of near-infrared reflectance spectroscopy (NIRS) in the prediction of chemical composition and in vitro neutral detergent fiber (NDF) digestibility of Italian alfalfa hay. Ital. J. Anim. Sci., 8(Suppl. 2), 271-273. https://doi.org/10.4081/ijas.2009.s2.271
8. Eleroğlu, H., Yalçın, H., Yıldırım, A., & Ahmet, A. (2011). Etlik piliç yemine doğal zeolit ilavesinin besi performansı üzerine etkileri. Hayvansal Üretim, 52(1), 24-32.

9. Ergün, A., Çolpan, İ., Yıldız, G., Küçükersan, S., Tuncer, Ş.D., Yalçın, S., Küçükersan, M.K. & Şehu, A. (2006). Hayvan besleme ve beslenme hastalıkları. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı, Geliştirilmiş 3.Baskı, Ankara.
10. Fidan, H., & Ülger, İ. (2021). Organik, inorganik ve nano minerallerin etlik piliçlerde etkinlikleri. Erciyes Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi, 4(1), 20-26.
11. Fonnesbeck, P.V., Clark, D.H., Garret, W.N. & Speth, C.F. (1984). Predicting energy utilization from alfalfa hay from the Western Region. Proc. Am. Animal Science, (Western Section) 35, 305-308.
12. Hira, F. (2012). Yumurta tavuklarında inorganik ve organik bakır, çinko, manganın farklı düzeylerinin yumurta verim ve kalitesine etkileri. Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
13. Işık, Ö., & Kırkpınar, F. (2016). Etlik piliçlerin beslenmesinde alternatif protein kaynağı olarak un kurdu (Tenebrio molitor L.)’nun kullanımı. Hayvansal Üretim, 57(1), 15-21. JMP, 2018. Statistical Discovery from SAS, USA.
14. Karaman, M., & Erdemir, S. (2018). Kanatlı hayvanların beslenmesinde kullanılan bazı karma yemlerin kimyasal kompozisyonunun Near Infrared Reflektans Spektroskopi (NIRS) ile belirlenmesi. Black Sea Journal of Agriculture, 1(2), 24-28.
15. Kerman, M., Kaya, S., Bilgili, A., Akkaya, R., & Yarsan, E. (1996). Çok yönlü hayvan yetiriciliğinde karma yem ve yem hammaddelerinden kaynaklanan olumsuzluk faktörlerinin araştırılması. 3. Türkiye'de üretilen veya ithal edilen yem ve yem hammaddelerinde toksik etkili mineral madde içeriklerinin araştırılması. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, 8(4), 81-92.
16. Khalil, J.K., Sawaya, W.N. & Hyder, S.Z. (1986). Nutrient composition of Atriplex leaves grown in Saudi Arabia. J. Range Manage. 39, 104-107. https://doi.org/10.2307/3899277
17. Konanç, K. & Öztürk, E. (2012). Kanatlı Hayvan Beslemede Mineraller. https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/eozturk/110453/ 2%20Kanatl%C4%B1%20Hayvan%20Beslemede%20Mineraller%2024.05.2012.pdf [Erişim Tarihi: 21.12.2023].
18. Küçükyılmaz, K., Çatlı, A.U. & Çinar, M. (2012). Etlik piliç yemlerine esansiyel yağ karışımı ilavesinin büyüme performansı, karkas randımanı ve bazı iç organ ağırlıkları üzerine etkileri. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 18(2), 291-296. https://doi.org/10.9775/kvfd.2011.5443
19. Midilli, M., Muğlalı, Ö.H., Alp, M., Kocabağlı, N., Tanör, M.A. & Toklu, G.S. (2003). Yeme katılan fitaz enziminin broylerlerde besi performansı ve mineral dengesi üzerine etkisi. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 27(2003), 751-759.
20. Morrison, J.A. (2003). Hay and Pasture Management, Extension Educator, Crop Systems Rockford Extension Center, Chapter 8.
21. Mutlu, M., & Yıldız, A. (2020). Bıldırcın rasyonlarında yonca unu ve enzim kullanımının performans, karkas ve ince bağırsak parametrelerine etkisi. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 8(6), 1353-1358. https://doi.org/10.24925/turjaf.v8i6.1353-1358.3372
22. NRC (National Research Council). (1994). Nutrient Requirements of Poultry. Ninth Revised Edition, National Academy Press, Washington, D.C.
23. Özen, N. (1980). Çeşitli yonca unlarının yumurta tavuğu ve broyler rasyonlarında kullanılma olanakları. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 11(3-4), 27-38.
24. Özen, N. (1984). Yonca ununun broyler rasyonlarına renk kaynağı olarak katılma zamanı ve bunun performans üzerindeki etkileri ile ilgili bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 15(3-4), 91-97.
25. Özgen, H., Dilmen, S. & Erdinç, H. (1976). Civcivlerde büyüme hızı üzerine yonca ununun etkisi. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 23(03.04), 260-267. https://doi.org/10.1501/Vetfak_0000001238
26. Sarı, B., & Çakmak, A. (2008). Etlik piliçlerde coccidiosis’ den korunmada anticoccidial katkılı yem uygulamalarının etkisi. Kocatepe Veterinary Journal, 1(1), 1-10.
27. Schroeder, J.W. (1994). Interpreting Forage Analysis. Extension Dairy Specialist (NDSU), AS-1080, North Dakota State University.
28. Schwantz, L. (2011), Chicken feed: feed recipes, rations, formulas, modern and traditional, http://www.lionsgrip.com/recipes.html [Erişim tarihi: 29 Kasım 2011].
29. Steel, R.G.D. & Torrie, J.H. (1980). Principles and Procedures of Statistics: A Biometrical Approach. McGraw-Hill, New York.
30. Tan, K., & Kırkpınar, F. (2016a). Organik etlik piliç karma yemlerine ilave edilen yonca ununun et kalitesi üzerine etkileri. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 53(3), 359-366. https://doi.org/10.20289/zfdergi.390120
31. Tan, K., & Kırkpınar, F. (2016b). Organik etlik piliç karma yemlerine ilave edilen yonca ununun karkas özellikleri, nispi organ ağırlıkları, bağırsak viskozitesi, incik ve ayak rengi üzerine etkileri. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 53(3), 277-283. https://doi.org/10.20289/zfdergi.389342