TR
EN
Elma bahçelerinde 'Acı Benek' fizyolojik bozukluğunun organik aktivatör ile önlenmesinin değerlendirilmesi
Öz
Acı benek, elma meyvesinin kalitesini düşüren fizyolojik bir bozukluktur. Bu sorunla ilgili kesin bir neden olmamasına rağmen, araştırmacılar suda çözünen kalsiyum eksikliğini acı benek bir sonucu olarak ifade etmektedir. Bu araştırmada, acı benekin değerlendirilmesi için bazı elma meyvelerinin (Scarlet Spur elma çeşidi) morfolojik özellikleri ve Ca konsantrasyonu ölçülmüştür. Bu çalışma, hasat öncesi kalsiyum gübrelemesinin, tarla koşullarında seçilen elma çeşitlerinde acı benek bozukluğunun görülme sıklığı üzerindeki etkilerini değerlendirmektedir. İki büyüme mevsimi boyunca yürütülen kontrollü deneylerle, farklı kalsiyum kaynaklarının ve uygulama zamanlamalarının meyve kalsiyum içeriği, acı benek görülme sıklığı ve ilgili fizyolojik parametreler üzerindeki etkileri incelenmiştir. İşlem görmüş ve işlem görmemiş meyvelerde membran stabilitesi, kalsiyum dağılımı ve fenolik bileşik seviyelerini değerlendirmek için biyokimyasal analizler yapılmıştır. Sonuçlar, zamanında ve uygun kalsiyum takviyesinin, meyve morfolojisi durumuna göre benek semptomlarını önemli ölçüde azalttığını, meyve kalitesini iyileştirdiğini ve temel fizyolojik tepkileri etkilediğini göstermiştir. Çalışma ayrıca, kalsiyum alımını artırmada biyostimülanların ve büyüme düzenleyicilerinin potansiyel sinerjik etkilerini de araştırmıştır. Bu bulgular, gelecekteki projelerde açıklanabilecek bazı faktörler için etkili besin yönetimi stratejilerinin geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır. Bu araştırma, Türkiye'nin Denizli ilinin Çivril ilçesinde yapılmıştır. Bu çalışmada, fenol, kitosan ve alisin gibi organik aktivatörlerin kombinasyonu, her birinden sırasıyla 500 cc/100 litre su ve 1000 cc/100 litre su olmak üzere iki farklı dozda kullanılmıştır. Bu araştırma iki yıl (2023 ve 2024) boyunca yapılmış ve herhangi bir kimyasal pestisit kullanılmamıştır. Sonuçlara göre, fenol ve kitosan kombinasyonu, meyve morfolojik ve kimyasal özellikleri üzerinde en fazla etkiye sahip olmuş ve T3 bloğunda (dördüncü tekrarlama) %1 olasılık düzeyinde acı benek oluşumunu azaltmıştır. İki yıl arasında ortalama meyve veriminde istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemesine rağmen, ikinci yılda meyve morfolojisi ve kalsiyum içeriğinde birinci yıla göre iyileşmeler kaydedilmiştir. Ayrıca, kontrol uygulamasında kullanılan gübrelerin toprak özellikleri ve meyve özellikleri üzerinde de iyileştirici etkileri olduğu gözlemlenmiştir, ancak bu etkiler aktivatörlerin etkilerinden daha az olmuştur. Bu çalışma, organik aktivatörlerin, özellikle fenol, kitosan ve allisinin, elma meyvelerinde acı benek hastalığının önlenmesi üzerindeki etkilerini araştırmıştır. Sonuçlar, fenol ve kitosanın birlikte uygulanmasının, bitkinin savunma sistemini ve kalsiyum alımını artırarak meyve morfolojisini önemli ölçüde iyileştirdiğini ve acı benek oluşumunu azalttığını göstermiştir. Bulgular, farklı çevresel ve çeşit koşullarında aktivatör dozlarını optimize etmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
0061
Teşekkür
Değerli Turan hocamdan teşekkür ediyorum.
Kaynakça
- Ahmed, S., Khan, M. R., and Ali, S. (2020). Role of chitosan in plant defense system: a review. Plant Physiology Reports, 25(2), 110–120. https://doi.org/10.1007/s40502-019-00491-4
- Alonso, M., Mayoral, D., Blanco, A., and Val, J. (2003). Relacion de la fertilizacion nitrogenada y potasica con el desarrollo del bitter pit en manzanas ‘Golden’. Actas horticult. (SECH), 39, 191–193.
- Amarante, C. V. T., Steffens, C. A., and Mafra, Á. L. (2010). Calcium sprays and the incidence of bitter pit in 'Fuji' apple trees in Brazil. Pesquisa Agropecuária Brasileira, 45(5), 501–507. https://doi.org/10.1590/S0100-204X2010000500005
- Bonomelli, C., Arias, M. I., and Villalobos, L. (2018). Adaptation and validation of a methodology for the measurement of calcium fractions in fruits. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 49, 735–744. https://doi.org/10.1080/00103624.2018.1435681
- Bulgari, R., Cocetta, G., Trivellini, A., Vernieri, P., and Ferrante, A. (2015). Biostimulants and crop responses: A review. Biological Agriculture & Horticulture, 31(1), 1–17. https://doi.org/10.1080/01448765.2014.931290
- Bush, D. S. (1995). Calcium regulation in plant cells and its role in signaling. Annual Review of Plant Biology, 46, 95–122. https://doi.org/10.1146/annurev.pp.46.060195.000523
- Calvo, P., Nelson, L., and Kloepper, J. W. (2014). Agricultural uses of plant biostimulants. Plant and Soil, 383(1), 3–41. https://doi.org/10.1007/s11104-014-2131-8
- Casero, T., Benavides, A. L., and Recasens, I. (2010). Interrelation between fruit mineral content and pre-harvest calcium treatments on ‘Golden Smoothee’ apple quality. Journal of Plant Nutrition, 33, 27–37. https://doi.org/10.1080/01904160903391057
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
29 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
26 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2