Araştırma Makalesi

Mutfakta gıda karbon ayak izi ve değişen beslenme örüntüleri: bibliyometrik ve bilimsel haritalama yaklaşımıyla bir inceleme

Cilt: 7 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Mutfakta gıda karbon ayak izi ve değişen beslenme örüntüleri: bibliyometrik ve bilimsel haritalama yaklaşımıyla bir inceleme

Öz

Bu çalışma, 2020–2025 yılları arasında Web of Science Core Collection veri tabanında yayımlanan ve hanehalkı bağlamında gıda karbon ayak izi, beslenme alışkanlıkları ve çevresel etkileri ele alan araştırmaların bibliyometrik analizini sunmaktadır. Toplam 674 belge, alanın entelektüel yapısını incelemek, baskın kavramsal eğilimleri belirlemek ve uluslararası iş birliği örüntülerini haritalamak amacıyla Bibliometrix R paketi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, incelenen dönemde yayın üretiminde istikrarlı bir artış olduğunu ve karbon ayak izi, çevresel etki, yaşam döngüsü değerlendirmesi ile iklim değişikliği gibi temaların literatürün temel kavramları hâline geldiğini göstermektedir. Sonuçlar ayrıca, Journal of Cleaner Production ve Science of the Total Environment gibi önde gelen dergilerin bilgi üretiminde merkezî bir konumda yer aldığını, Çin’in yayın üretkenliğinde öne çıktığını ve Belçika’nın atıf etkisi açısından dikkat çekici bir performans sergilediğini ortaya koymaktadır. Sosyal ağ analizleri, Çin–ABD ekseninde yoğunlaşan güçlü iş birliği ilişkilerinin yanı sıra Avrupa ve Avustralya’da yeni araştırma kümelerinin ortaya çıktığını göstermektedir. Bununla birlikte, atık yönetimi, döngüsel ekonomi ve beslenme davranışlarına ilişkin temaların giderek artan önemi, mutfak bağlamında sürdürülebilirlik odaklı araştırmaların genişleyen disiplinler arası niteliğine işaret etmektedir. Genel olarak bu çalışma, sürdürülebilirlik araştırmalarında bibliyometrik yaklaşımların stratejik değerini vurgulamakta ve gelecekteki çalışmalar için umut vadeden araştırma yönlerine dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu makalede insan veya hayvan deneklerle herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle etik onaya gerek duyulmamaktadır. Makale yazarları aralarında herhangi bir çıkar çatışması olmadığını beyan ederler. Yazarlar çalışmaya eşit oranda katkı sağlamış olduklarını beyan eder.

Kaynakça

  1. Aamaas, B. & Grimsby, L.K. (2024). The impact on climate and emissions of clean household cooking energy policies in Tanzania, Energy Policy, 92. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2024.114211.
  2. Aria, M. & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
  3. Aria, M., Cuccurullo, C., D’Aniello, L., Misuraca, M. & Spano, M. (2022). Thematic analysis as a new culturomic tool: The social media coverage on COVID-19 pandemic in Italy. Sustainability, 14(6), 3643. https://doi.org/10.3390/su14063643
  4. Aria, M., Misuraca, M. & Spano, M. (2020). Mapping the evolution of social research and data science on 30 years of Social Indicators Research. Social Indicators Research, 149(3), 803–831. https://doi.org/10.1007/s11205-020-02281-3
  5. Cobo, M. J., López-Herrera, A. G., Herrera-Viedma, E. & Herrera, F. (2011). An approach for detecting, quantifying, and visualizing the evolution of a research field: A practical application to the fuzzy sets theory field. Journal of Informetrics, 5(1), 146–166. https://doi.org/10.1016/j.joi.2010.10.002
  6. Crippa, M., Solazzo, E., Guizzardi, D., Monforti-Ferrario, F., Tubiello, F.N. & Leip, A. (2021).
  7. Food systems are responsible for a third of global anthropogenic GHG emissions. Nature Food, 2(3), 198–209. https://doi.org/10.1038/s43016-021-00225-9
  8. Davies, K. P., Gibney, E.R., Leonard, U.M., Lindberg, L., Woodside, J.V., Kiely, M.E., Nugent, A.P., Arranz, E., Conway, M.C., McCarthy, S.N. & O’Sullivan, A.M. (2025). Sustainable diets reduce diet-related greenhouse gas emissions and improve diet quality: results from the MyPlanetDiet randomized controlled trial. The American Journal of Clinical Nutrition, 122(4), 962-971.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarım Politikaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

8 Ekim 2025

Kabul Tarihi

16 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ayyıldız, H., & Akbay, C. (2025). Mutfakta gıda karbon ayak izi ve değişen beslenme örüntüleri: bibliyometrik ve bilimsel haritalama yaklaşımıyla bir inceleme. AgriTR Science, 7(2), 50-63. https://izlik.org/JA38NZ38HW