BETONARME KİRİŞLİ KONSOL DÖŞEMELERDE BASINÇ DONATISI ORANININ UZUN SÜRELİ DEFORMASYONLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Yıl 2025, Cilt: 1 Sayı: 1, 18 - 27, 26.12.2025

Furkan Birdal , Oğuzhan Yüksel , Mustafa Önal

https://izlik.org/JA97KJ95JP

Öz

Günümüzde inşaat sektöründe yeni yapısal sistemlerin inşasına yönelik
artan ihtiyaç, çeşitli yenilikçi mimari yaklaşımların ortaya çıkmasına neden
olmaktadır. Bununla birlikte, bir yapının taşıyıcı sisteminin tasarımında
öncelikli kural statik emniyet ilkesidir. Bu nedenle, mimari açıdan
avantajlar sunan bir tasarımın statik açıdan detaylı bir şekilde analiz
edilmesi büyük önem taşımakta ve yapının ekonomik ömrü açısından da
önem arz etmektedir. Bu makalede, mimari avantajlar sunan kirişli konsol
döşemelerde basınç donatısı oranının uzun süreli deformasyonlara etkisi ele
alınmıştır. İnşaat sektöründe yapı tasarımı ve uygulamalarında yenilikçi
yaklaşımlar geliştirilse de sahada geleneksel yöntemlerin daha yaygın
olarak uygulandığı gözlemlenmektedir. Uzun süreli deformasyonlar belirli
mühendislik yaklaşımlarıyla tahmin edilebilmekle birlikte, öngörülemeyen
bazı belirsizlikler içerebildiğinden, güvenli tasarım açısından dikkate
alınmaları gerekmektedir. Zira birçok parametre, uzun süreli
deformasyonları önemli ölçüde etkileyebilmektedir. Bu çalışma
kapsamında, sahada uygulama karşılığı olan bir tasarım yaklaşımı analiz
edilmiştir. Gerekli izinler alınarak, iki katlı ve kirişli konsol çıkması
bulunan bir yapı modellenmiştir. Yapının yapısal sistem analizi, sonlu
elemanlar yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Tasarımda yer alan
kirişli konsol döşemelerin uzun süreli deformasyon değerlendirmesi,
TS500 Betonarme Elemanlarda Kullanılabilirlik bölümünde yer alan
formülasyonlar esas alınarak yapılmıştır. Bu formülasyonlarda, kesitteki
basınç donatısı oranı değiştirilerek uzun süreli deformasyonların hangi
oranda etkilendiği sayısal olarak incelenmiştir. Basınç donatısı oranının taşıma gücü açısından yeterli olduğu durumlarda dahi, kullanılabilirlik sınır
durumu açısından taşıdığı önem değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda,
TS500 standardında belirtilen sehim sınırları çerçevesinde; ani sehim ve
uzun süreli sehim yönünden değerlendirmeler yapılmıştır. Bu makaleyle,
günümüzde mimari açıdan tercih edilebilirliği artmakta olan kirişli konsol
döşemeli yapı tasarımlarında, statik emniyetin artırılmasına yönelik
yaklaşımlara katkı sağlanması amaçlanmıştır

Anahtar Kelimeler

Kirişli Konsol Döşeme , Basınç Donatısı Oranı , Uzun Süreli Deformasyon , Sonlu Eleman Analizi

Kaynakça

• ACI Committee 318. (2004). Building Code Requirements for Structural Concrete and Commentary (ACI 318M05). American Concrete Institute. Al-Sunna, R., Pilakoutas, K., Hajirasouliha, I., & Guadagnini, M. (2012). Deflection behaviour of FRP reinforced concrete beams and slabs: An experimental investigation. Composites Part B: Engineering, 43(5), 2125-2134.
• Ahmadi-Nedushan, B., & Almaleeh, A. M. (2024). Materıal Cost Optımızatıon Of One-Way Reınforced Concrete Slabs Usıng An Elıtıst Genetıc Algorıthm: A Sensıtıvıty Analysıs Based On Aci 318-19. Int. J. Optim. Civil Eng, 14(4), 573-593.
• “CSI (Computers and Structures Inc.) 2025. SAP2000 Structural Analysis and Design.CSI, Licensed to Kirsehir Ahi Evran University,”. Berkeley: SAP2000 Ultimate 64 Bit v26.2.0.
• Pecic, N., Masovic, S., & Stosic, S. (2023). Span‐to‐depth ratio limits for deflection control of reinforced concrete elements. Structural Concrete, 24(2), 2547-2562.
• Sanabra-Loewe, M., Garcia, D., Tosic, N., & de la Fuente, A. (2023). Practical flexural design approach for oneway hybrid fiber-reinforced concrete slabs based on a parametric study on slenderness limits. In Structures (Vol. 56, p. 104926). Elsevier.
• Sanabra-Loewe, M., Garcia, D., Tošić, N., & de la Fuente, A. (2024). Design Tool for Finding Minimum Heights of Reinforced Concrete Beams and One-Way Slabs. ACI Structural Journal, 121(3).
• Standardı, T. (2000). Betonarme yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları (TS 500-2000). Ankara, Türkiye, Türk Standartları.