The Evolution of Turkish Poster Art: From 1923 to the Digital Age

Öz

Purpose: This study analyzes the transformation of Turkish poster art from 1923 to the present by examining how socio-political, economic, and technological factors have shaped its production dynamics. Design/methodology/approach: The research adopts a qualitative research method based on literature review and document analysis. Data were examined through historical synthesis and content analysis across four periods (1923–1950, 1950–1980, 1980–2000, and 2000–present). Purposive sampling was used to select posters representative of each period. Findings: Turkish poster art is interpreted to have evolved from a state-directed educational instrument into a market-oriented professional practice, and later into a digital and interactive field. Observations indicate that early Republican posters served propaganda and literacy purposes; post-1950 institutionalization enabled artistic autonomy; post-1980 neoliberal policies and digital technologies encouraged hybridization and transformed designers from craftsmen into digital operators; and today, artificial intelligence is reshaping the designer's role toward curation. Research limitations/implications: Due to access restrictions, local Anatolian posters and private collections were excluded from the scope. Future studies may conduct research on factors affecting Turkish poster art, alternative discourses, or local traces. Practical implications: By emphasizing the evolutionary process of Turkish poster art from its roots to the present and the critical thresholds within this process, this study serves as a resource for new research on the development of Turkish poster art. Originality/value: This study is among the first to systematically examine the ontological transformation of posters in the Turkish context from a holistic, century-long perspective, integrating three theoretical frameworks (Mitchell, Margolin, Manovich).

Anahtar Kelimeler

• Visual Communication
• Turkish Poster Art
• History of Graphic Design
• Design and Modernization
• Digital Transformation in Design

Kaynakça

1. Akman, M., & Uçar, T. F. (2020). Bugünün ve geleceğin grafik tasarımı. Akdeniz Sanat Dergisi, 14(25), 9–21. https://doi.org/https://izlik.org/JA68UR67NA
2. Altıntaş, Y. (1993). 12th Istanbul Film Festival [Poster]. İKSV. https://www.iksv.org/tr/haber/gecmisten-gunumuze-iksv-afisleri
3. Bahar, O. (2005). Türkiye ekonomisinde 1980 öncesi uygulanan sanayileşme politikaları. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 3(4), 64–90. https://doi.org/https://izlik.org/JA58CH89MK
4. Balcı, M. (2018). Çok partili dönemde Türkiye’de kentleşme olgusu. Econder International Academic Journal, 2(1), 8–15. https://doi.org/10.35342/econder.415295
5. Becer, E. (2011). İletişim ve Grafik Tasarım. Dost Yayınevi.
6. Bektaş, D. (2016). Tasarım kronolojisi-grafik (P. Derviş & G. Akçura, Eds.). İKSV. https://bizinsanmiyiz.iksv.org/turkiye-tasarim-kronolojisi-deneme/
7. Bhabha, H. K. (1994). The location of culture. Routledge.
8. Bilginer, O. (2014). Serigrafinin tarihçesi ve Türkiye’de serigrafisi sanatı. Sanat Yazıları, 31, 13–28. https://doi.org/https://izlik.org/JA26UD34PN

9. Boztaş, E. (2011). Grafik tasarım eğitimi için görsel çoklu ortam materyali geliştirme. Ege Eğitim Dergisi, 12(2), 44–62. https://doi.org/https://izlik.org/JA27EJ89AW
10. Bulut, Ş., & Özdal, M. A. (2024). Yapay zekâ destekli grafik tasarımda yaratıcılığın dönüşümü. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 553–571. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1480136
11. Candemir, T. (2022). Interactive information design. Kesit Akademi, 8(33), 405–426. https://doi.org/10.29228/kesit.66721
12. Dickerman, L. (2012). Inventing abstraction, 1910-1925: How a radical idea changed modern art. Museum of Modern Art. https://www.moma.org/calendar/exhibitions/1273
13. Durmaz, Ö., & İşli, E. N. (2025). Harf Devrimini grafik tasarım tarihi ekseninden okumak. GMK Yazılar, 279, 1–4. https://gmk.org.tr/yayinlar/yazilar/aralik-2025-sayi-279
14. Er, M. (2012). İhap Hulusi Görey’in cumhuriyet dönemi afişlerinin göstergebilimsel açıdan incelenmesi. Türkbilig, 23, 115–132. https://doi.org/https://izlik.org/JA26NK26GM
15. Erkmen, B. (1996). The Other/Contemporary Art Exhibition [Poster]. BEK. https://bek.com.tr/isler/afis
16. Erkmen, B. (1999). Sahte Kimlikler [Poster]. BEK. https://bek.com.tr/isler/afis
17. Ersavcı, R. (2023). Unutulmayanlar : Mesut Manioğlu. LinkedIn. https://www.linkedin.com/pulse/unutulmayanlar-mesut-manio%C4%9Flu-reha-ersavc%C4%B1/
18. Erzincan, M. (2023). Afiş tasarımında tipografinin diğer tasarım öğeleri ile olan etkileşimi açısından bir sınıflandırma.
19. Furunci, H., & Kurtcu, F. (2026). Grafik tasarımda postmodernist tipografinin yeri. Art-e Sanat Dergisi, 18(36), 1130–1155. https://doi.org/10.21602/sduarte.1794821
20. Gençtürk Hızal, G. S. (2012). Kültürel üretim mekânlarında bir aracı: İhap Hulusi Görey. Folklor/Edebiyat, 18(70), 67–92. https://doi.org/https://izlik.org/JA68NB29WX
21. Haşıloğlu, M. F., & İzer, A. (2021). Müzesini düşleyen arşiv: Grafist arşivi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 327–342. https://doi.org/https://izlik.org/JA28AP76UK
22. İralı, A. E. (2021). Masaüstü yayıncılık araçlarının 1970-2000 yılları arasındaki dönüşümü. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 313–328. https://doi.org/10.17932/IAU.IAUSBD.2021.021/iausbd_v13i2001
23. Karagöl, R., & Aksoy, Ş. (2020). Grafik tasarım eğitiminin çağın gereklerine uygunluğuna ilişkin öğretim elemanlarının görüşleri. Journal of Art, 3(2), 67–84. https://doi.org/10.31566/arts.3.006
24. Karamustafa, S. (1997). İstanbul Foundation for Culture and Arts [Poster]. Saltresearch-Courtesy of Sadık Karamustafa. https://archives.saltresearch.org/handle/123456789/230308
25. Kaya, S. E. (2024). İ̇hap Hulusi̇ Görey’i̇n afi̇ş tasarımlarının i̇çeri̇k ve duygu anali̇zi̇ i̇le değerlendi̇ri̇lmesi̇. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 14(4), 809–825. https://doi.org/10.7456/tojdac.1509316
26. Ketenci, H. F., & Bilgili, C. (2006). Görsel İletişim ve Grafik Tasarımı: Yongaların 10000 yıllık gizemli dansı. Beta. https://books.google.com.tr/books?id=SToCGQAACAAJ
27. Kirişcan, B. (2021). Türkiye’de hareketli afişin ontolojisi. Sanat ve Tasarım Dergisi, 11(1), 208–227. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.971357
28. Kınam Dokuzlar, B. (2016). Toplumsal farkındalık için grafik tasarım. Art-e Sanat Dergisi, 8(16), 271–286. https://doi.org/https://izlik.org/JA92RT47PS
29. Köksal, F. N., & Aluç, E. (2022). Gelenekselden dijitale evrilen bir medya olarak afiş. Türk Çevrimiçi Tasarım Sanatı ve İletişim Dergisi, 12(3), 666–681. https://izlik.org/JA96KT28FL
30. Korkmaz, S., & Gökçearslan, A. (2015). Küreselleşme sürecinde çok uluslu şirketlerin afiş tasarımlarının göstergebilim açısından değerlendirilmesi. Sanat Yazıları, 32, 139–164. https://doi.org/https://izlik.org/JA87FK68UJ
31. Kurtcu, F. (2021). Masaüstü yayıncılığın ilk yıllarında yenilikçi tipografik yaklaşımlar: Neville Brody. Akademik Sanat, 14, 162–175. https://doi.org/https://izlik.org/JA97KT26FD
32. Lehimler, Z. (2024). Grafik tasarımcının değişen rolü. Kesit Akademi Dergisi, 10(41), 1–10. https://doi.org/10.29228/kesit.78822
33. Manovich, L. (2002). The language of new media. University of Toronto Press.
34. Manovich, L. (2013). Media after software. Journal of Visual Culture, 12(1), 30–37. https://doi.org/10.1177/1470412912470237
35. Margolin, V. (2015). World history of design (Cilt 1-2. Bloomsbury Academic.
36. Merter, E. (2008). 80. Yılında Cumhuriyet’i afişleyen adam İhap Hulusi Görey. Literatür.
37. Mitchell, W. J. T. (1994). Picture theory: Essays on verbal and visual representation. University of Chicago Press.
38. Özçağlayan, M. (2014). Türkiye’de televizyon yayıncılığının gelişimi. Selçuk İletişim, 1(2), 41–52. https://doi.org/https://izlik.org/JA32HX44SZ
39. Özcan Köylü, A., & Akman, M. (2025). Gelenekselden dijitale basılı grafik ürünlerinin yolculuğu: afiş, broşür, bilet ve kitap örneği. Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi, 15(1), 83–103. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1716877
40. Özdemir, A. (2022a). Bilişayar destekli tasarım ve tasarımcı. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(4), 2562–2571. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1206528
41. Özdemir, A. (2022b). Yapay zeka’nın grafik tasarıma ve tasarımcıya etkisi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 628–637. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1205445
42. Özen, Y. (2020). Sinema afişlerinde armoni kavramının analizi: Yeşilçam film afişleri örneklemi. Atlas Dergisi, 6(36), 1156–1161. https://doi.org/10.31568/atlas.579
43. Öztürk, B., & Sarıoğlu Akbulut, C. (2025). İbrahim Enez film afişlerinin yapay zekâ ile yeniden tasarımının karşılaştırmalı analizi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 50, 29–58. https://doi.org/10.31123/akil.1629825
44. Pilici, E. (2021). Postmodern reklam afişi tasarımı. Pearson Journal Of Socıal Scıences & Humanıtıes, 6(11), 329–342. https://doi.org/10.46872/pj.245
45. Şahin Kubat, Z., & Mercin, L. (2025). Dijital çağda Türk grafik tasarımı. The Journal of Academic Social Science, 165, 438–468. https://doi.org/10.29228/ASOS.81736
46. Sarı, M., & Korucu Taşova, N. (2019). Türk Harf İnkılabının grafik tasarımda etkileri: Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerine ait afiş ve kitap kapaklarının karşılaştırmalı analizi. Ulakbilge Soyal Bilimler Dergisi, 40, 665–677. https://doi.org/10.7816/ulakbilge-07-40-07
47. Sarıkavak, N. K. (2018). Gutenberg tipografisinden çağdaş iletişim tasarımına. Konya Sanat, 1, 8–27. https://doi.org/https://izlik.org/JA24PF82DM
48. Şen, A. F., & Yeni̇gün Altın, Ş. (2019). 1980’lerden 2000’lere reklamın söylemsel ve görsel dönüşümünün göstergebilimsel analizi. Atatürk İletişim Dergisi, 16, 5–30. https://doi.org/10.32952/atauniiletisim.484738
49. Serin, A. Y. (2010). Türk afi̇ş sanatının abi̇desi̇ İhap Hulusi̇ Görey. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 6, 119–129. https://doi.org/https://izlik.org/JA55RJ62KU
50. Sönmez, G. (2021). Bauhaus ti̇pografi̇si̇ni̇n dünya ve Türki̇ye ekseni̇nde grafi̇k tasarıma etki̇si̇. Akademik Sanat Dergisi, 12, 1–11. https://doi.org/10.34189/asd.2021.12.001
51. Taluğ Demiriz, Y. (2023). Kolektif mirasın güçlendirilmesi ve kültürel hafızanın oluşturulmasında afiş ve kolajın rolü: Erken Cumhuriyet dönemi Ankara deneyimi. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, 8(15), 374–395. https://doi.org/10.55004/tykhe.1374243
52. Tarlakazan, E. (2021). Türkiye’de lisans düzeyinde grafik tasarım eğitimine yönelik durum analizi. KDPÜ Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 1(1), 51–62. https://doi.org/https://izlik.org/JA77UU26FC
53. Tufan, B., İşeri, K., & Çapan Tekin, S. (2022). Macbeth” oyunu tiyatro afişlerinin göstergebilimsel çözümlemesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 9(2), 90–111. https://doi.org/https://izlik.org/JA45PU37DT
54. Ünal Gerdan, S. (2024). Sanat ve teknolojinin buluşması: Dijital kolaj. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD, 10(1), 51–69. https://doi.org/10.46442/intjcss.1446715
55. Ünal, S. (2021). Dornburg atölyesi̇nden Tatbi̇ki̇’ye serami̇k. Sanat Dergisi, 37, 115–139. https://doi.org/10.47571/ataunigsfd.840235
56. Uzun, Y. (2025). İhap Hulusi Görey’in banka afişlerinde metafor ve alegorik anlatım. Ulakbilge Soyal Bilimler Dergisi, 94(2025/1), 94–105. https://doi.org/10.7816/ulakbilge-13-94-06
57. Verganti, R., Vendraminelli, L., & Iansiti, M. (2020). Innovation and design in the age of artificial intelligence. Journal of Product Innovation Management, 37(3), 212–227. https://doi.org/10.1111/jpim.1252
58. Yavuz, Ş. (2006). Reklamlar ve reklamcılık sektörü açısından 1980’lerde Türkiye panoraması. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 5, 157–182. https://doi.org/https://izlik.org/JA79KP55KS
59. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
60. Yılmaz, A. (1970). Kara Gözlüm [Video recording]. ıMDB. https://www.imdb.com/title/tt0263534/
61. Yücel, Y. (1988). Atatürk İlkeleri. BELLETEN, 52(204), 807–824. https://doi.org/10.37879/belleten.1988.807