Araştırma Makalesi

Sosyal Medya Kullanıcılarının Sosyal Karşılaştırma Eğilimlerinin İncelenmesi

Cilt: 10 Sayı: 1 31 Ocak 2020
PDF İndir
EN TR

Sosyal Medya Kullanıcılarının Sosyal Karşılaştırma Eğilimlerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, sosyal medya kullanıcılarının sosyal karşılaştırma eğilimlerini incelemektir. Bu çerçevede üniversite öğrencisi sosyal medya kullanıcılarının sosyal karşılaştırma hedeflerinin, karşılaştırma sürecinde yaşadıkları duyguların ve ortaya koydukları davranışların incelenmesi hedeflenmiştir. Temel nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen bu araştırmaya katılacak öğrencilerin belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırmaya sosyal medya hesabı olan ve yaşları 18-22 aralığında değişen 4’ü kız, 3’ü erkek 7 lisans öğrencisi katılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından yarı yapılandırılmış görüşme formu ile Mart-Nisan 2018 ayları içerisinde toplanmış ve elde edilen verilerin analizinde tümevarımsal analiz yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizlerin inandırıcılığı ise ilgili bir alan uzmanın kontrolü ile sağlanmıştır. Sosyal medya kullanıcılarının sosyal karşılaştırma eğilimlerine ilişkin bulgular araştırmanın amaçları doğrultusunda “karşılaştırma hedefi”, “karşılaştırmalarda ortaya çıkan duygular” ve “karşılaştırmalarda ortaya koyulan davranışlar” şeklinde kategorileştirilmiştir. Bu doğrultuda karşılaştırma hedefine ilişkin elde edilen bulgularda, katılımcıların sosyal medyada çoğunlukla yukarı doğru karşılaştırmalara yöneldiği, aşağı doğru karşılaştırmalara ise daha az başvurduğu görülmektedir. Karşılaştırmalarda ortaya çıkan duygulara bakıldığında ise; katılımcıların yukarı doğru karşılaştırmalarda çoğunlukla umut, imrenme gibi asimilasyon duyguları, daha az ise kıskançlık gibi kontrast duyguları yaşadıkları; aşağı doğru karşılaştırmalarda ise daha çok üzüntü, acıma, korku gibi asimilasyon duyguları, daha az ise küçümseme gibi kontrast duyguları yaşadıkları görülmektedir. Son olarak karşılaştırmalarda ortaya koyulan davranışlar bağlamında katılımcıların yukarı doğru karşılaştırmalarda benliği geliştirici davranışlar sergiledikleri; aşağı doğru karşılaştırmalarda ise kaçınma davranışına başvurdukları görülmektedir. Bu bulgular genel olarak sosyal medya kullanıcılarının sosyal karşılaştırma eğilimlerinin yukarı veya aşağı doğru olabildiğine, buna göre de karşılaştırma sürecinde yaşadıkları duygu ve davranışların değişebileceğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alicke, M. D., & Zell, E. (2008). Social comparison and envy. In R. H. Smith (Ed.), Series in affective science. Envy: Theory and research (pp. 73-93). New York: Oxford University Press.
  2. Blanton, H. (2001). Evaluating the self in the context of another: The three selves model of social comparison assimilation and contrast. In G. B. Moskowitz (Ed.), Cognitive social psychology: The Princeton Symposium on the Legacy and Future of Social Cognition (pp. 75–87). Mahway, NJ: Erlbaum.
  3. Bogart, L. M., Benotsch, E. G., & Pavlovic, J. D. P. (2004). Feeling superior but threatened: The relation of narcissism to social comparison. Basic and Applied Social Psychology, 26(1), 35-44.
  4. Buunk, B. P. & Ybema, J. F. (1997). Social comparisons and occupational stress: The identification-contrast model. In Bram. P. Buunk and Frederick. X. Gibbons (Eds.). Health, coping, and well-being: Perspectives from social comparison theory (pp. 359-388). USA: Lawrence Erlbaum Associates.
  5. Buunk, A. P. & Gibbons, F. X. (2007). Social comparison: The end of a theory and the emergence of a field. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 102(1), 3-21.
  6. Buunk, B. P. & Ybema, J. F. (2003). Feeling bad, but satisfied: The effects of upward and downward comparison upon mood and marital satisfaction. British Journal of Social Psychology, 42(4), 613-628.
  7. Buunk, B. P., Van der Zee, K., & VanYperen, N. W. (2001). Neuroticism and social comparison orientation as moderators of affective responses to social comparison at work. Journal of Personality, 69(5), 745-762.
  8. Chou, H. T. G. & Edge, N. (2012). “They are happier and having better lives than I am”: the impact of using Facebook on perceptions of others' lives. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 15(2), 117-121.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2020

Gönderilme Tarihi

12 Mart 2018

Kabul Tarihi

30 Ekim 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Büyükmumcu, S. B., & Ceyhan, A. A. (2020). Sosyal Medya Kullanıcılarının Sosyal Karşılaştırma Eğilimlerinin İncelenmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 10(1), 273-302. https://doi.org/10.18039/ajesi.682035
AMA
1.Büyükmumcu SB, Ceyhan AA. Sosyal Medya Kullanıcılarının Sosyal Karşılaştırma Eğilimlerinin İncelenmesi. AJESI. 2020;10(1):273-302. doi:10.18039/ajesi.682035
Chicago
Büyükmumcu, Saniye Bengisu, ve A. Aykut Ceyhan. 2020. “Sosyal Medya Kullanıcılarının Sosyal Karşılaştırma Eğilimlerinin İncelenmesi”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 10 (1): 273-302. https://doi.org/10.18039/ajesi.682035.
EndNote
Büyükmumcu SB, Ceyhan AA (01 Ocak 2020) Sosyal Medya Kullanıcılarının Sosyal Karşılaştırma Eğilimlerinin İncelenmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International 10 1 273–302.
IEEE
[1]S. B. Büyükmumcu ve A. A. Ceyhan, “Sosyal Medya Kullanıcılarının Sosyal Karşılaştırma Eğilimlerinin İncelenmesi”, AJESI, c. 10, sy 1, ss. 273–302, Oca. 2020, doi: 10.18039/ajesi.682035.
ISNAD
Büyükmumcu, Saniye Bengisu - Ceyhan, A. Aykut. “Sosyal Medya Kullanıcılarının Sosyal Karşılaştırma Eğilimlerinin İncelenmesi”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 10/1 (01 Ocak 2020): 273-302. https://doi.org/10.18039/ajesi.682035.
JAMA
1.Büyükmumcu SB, Ceyhan AA. Sosyal Medya Kullanıcılarının Sosyal Karşılaştırma Eğilimlerinin İncelenmesi. AJESI. 2020;10:273–302.
MLA
Büyükmumcu, Saniye Bengisu, ve A. Aykut Ceyhan. “Sosyal Medya Kullanıcılarının Sosyal Karşılaştırma Eğilimlerinin İncelenmesi”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, c. 10, sy 1, Ocak 2020, ss. 273-02, doi:10.18039/ajesi.682035.
Vancouver
1.Saniye Bengisu Büyükmumcu, A. Aykut Ceyhan. Sosyal Medya Kullanıcılarının Sosyal Karşılaştırma Eğilimlerinin İncelenmesi. AJESI. 01 Ocak 2020;10(1):273-302. doi:10.18039/ajesi.682035

Cited By