İşletmelerin Lojistik 4.0 Farkındalığının Dijital Dönüşüm ve Lojistik Yeteneklere Etkisinin Analizi

Öz

Çalışmada Lojistik 4.0 farkındalığının belirlenebilmesi ve bu farkındalığın işletmelerin dijital dönüşümü ile lojistik yeteneklerine olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. İstanbul Ticaret Odası taşımacılık ve lojistik hizmetleri komitesinde yer alan işletmelere amaca yönelik örnekleme yöntemi ile anket formu ulaştırılmış 401 kişiden geri dönüş alınmıştır. Lojistik 4.0 farkındalığının dijital dönüşüm üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Lojistik 4.0 farkındalığının alt boyutları olan iş modeli ürün ve hizmetler, süreç yönetimi, bilgi sistemleri altyapısı ve değerlendirme değişkenlerinin dijital dönüşüm üzerinde anlamlı etkileri olduğu ancak pazarlama müşteriye ulaşma değişkeninin dijital dönüşüm üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. Lojistik 4.0 farkındalığının aynı zamanda lojistik yetenekler üzerinde de anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Lojistik 4.0 farkındalığının alt boyutlarının lojistik hizmet farklılıklarına ve lojistik inovasyona etkisi incelendiğinde, pazarlama müşteriye ulaşma ve süreç yönetiminin lojistik hizmet farklılıklarına anlamlı bir etkisi olmadığı ancak lojistik inovasyona etkisi olduğu görülmüştür. Diğer yandan, iş modeli ürün ve hizmetler, bilgi sistemleri altyapısı ve değerlendirme değişkenlerinin lojistik hizmet farklılıklarına anlamlı bir etkisi olduğu ancak lojistik inovasyona etkisi olmadığı sonucuna varılmıştır. Çalışma, işletmelerin lojistik 4.0 farkındalığının hem dijital dönüşüm süreçlerini hızlandırmada hem de lojistik yeteneklerin geliştirilmesinde kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Araştırma, dijitalleşmenin yalnızca teknolojik bir yenilik değil, aynı zamanda işletmelerin lojistik yeteneklerini geliştirip rekabet avantajı elde etmede stratejik bir araç olduğuna vurgu yaparak teorik ve metodolojik bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Lojistik 4.0
• Dijital Dönüşüm
• Lojistik Yetenekler
• Lojistik Hizmet Farklılıkları
• Lojistik İnovasyon

The Analysis of The Impact of Companies’ Logistics 4.0 Awareness on Digital Transformation and Logistics Capabilities

Öz

The study aims to determine the awareness of Logistics 4.0 and examine its impact on businesses' digital transformation and logistics capabilities. A survey was distributed to businesses in the Istanbul Chamber of Commerce's transportation and logistics services committee using a sampling method, and 401 responses were received. It was found that Logistics 4.0 awareness has a significant impact on digital transformation. The sub-dimensions of Logistics 4.0 awareness—business model products and services, process management, information systems infrastructure, and evaluation variables—were found to have significant effects on digital transformation. However, the marketing and customer outreach variable did not have a significant effect on digital transformation. It was also concluded that Logistics 4.0 awareness has a significant effect on logistics capabilities. When examining the impact of the sub-dimensions of Logistics 4.0 awareness on logistics service differentiation and logistics innovation, it was found that marketing and customer outreach, and process management had no significant effect on logistics service differentiation, but did affect logistics innovation. On the other hand, business model products and services, information systems infrastructure, and evaluation variables were found to have a significant effect on logistics service differentiation but no effect on logistics innovation. The study highlights that businesses' awareness of Logistics 4.0 plays a critical role in both accelerating digital transformation processes and developing logistics capabilities. The research contributes theoretically and methodologically by emphasizing that digitalization is not only a technological innovation but also a strategic tool for businesses to enhance their logistics capabilities and gain a competitive advantage.

Anahtar Kelimeler

• Logistics 4.0
• Digital Transformation
• Logistics Capabilities
• Logistics Service Differences
• Logistics Innovation

Kaynakça

1. Akdoğan, N., & Akdoğan, M. U. (2018). Büyük veri-bilişim teknolojisindeki gelişmelerin muhasebe uygulamalarına ve muhasebe mesleğine etkisi. Muhasebe ve Denetime Bakış, 55, 1-14.
2. Anderson, N. R., & West, M. A. (1998). Measuring climate for work group innovation: Development and validation of the team climate inventory. Journal of Organizational Behavior, 19(3), 235‐258.
3. Atlı, E. Ç. (2022). Lojistik 4.0 konusunun Türkiye'deki lojistik sektöründe keşifsel olarak incelenmesine yönelik vaka çakışması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
4. Büyüközkan, G., & Güler, M. (2019). Lojistik 4.0 teknolojilerinin analizi için metodolojik yaklaşım. Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Dergisi / Journal of Entrepreneurship and Innovation Management - JEIM, 8(1), 21-47.
5. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (22. b.). Pegem Akademi.
6. Bakan, İ., & Şekkeli, Z. H. (2015). Lojistik stratejilerinin lojistik yetenekler üzerine etkilerine ilişkin bir alan araştırması. SOBİDER Dergisi, 2(5), 398-422.
7. Banger, G. (2018). Endüstri 4.0 uygulama ve dönüşüm rehberi. Dorlion Yayınları.
8. Bouanba, N., Barakat, O., & Bendou, A. (2022). Artificial intelligence and agile innovation: Case of Moroccan logistics companies. Procedia Computer Science, 203, 444-449.

9. Çetinkaya, F. F. (2021). Endüstri 4.0 farkındalığının inovasyon üzerindeki etkisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 571-598.
10. Çiçekli, S. (2020, Ocak). Lojistik 4.0: Ankara lojistik üssünün farkındalık ve uygulama düzeyinin değerlendirilmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
11. Defee, C. C., & Fugate, B. (2010). Changing perspective of capabilities in the dynamic supply chain area. International Journal of Logistics Management, 21(2), 180-206.
12. Demir, S., Paksoy, T., & Kochan, C. G. (2020). Logistics 4.0: SCM in Industry 4.0 Era: (Changing patterns of logistics in Industry 4.0 and role of digital transformation in SCM). In Logistics 4.0. CRC Press.
13. Demirdöğen, O., Erdal, H., & Akbaba, A. İ. (2018). The analysis of factors that affect innovation performance of logistics enterprises in Turkey. In F. Bakırcı, T. Heupel, O. Kocagöz, & Ü. Özen (Eds.), German-Turkish perspectives on IT and innovation management challenges and approaches (pp. 143-164). Springer Gabler.
14. Durmuş, B., Yurtkoru, S., & Çinko, M. (2022). Sosyal bilimlerde SPSS’le veri analizi. theKitap.
15. Ejsmont, K., Gladysz, B., & Kluczek, A. (2020). Impact of industry 4.0 on sustainability – Bibliometric literature review. Sustainability, 12(564), 1-29.
16. Erdal, N. (2024). 4.0 lojistik ve tedarik zinciri yönetiminde akıllı teknolojilerin kullanımı: Akıllı eldiven örneği. ASOS Journal, 148, 62-77.
17. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage Publications.
18. Gökırmak, H. (2019). Lojistik sektöründe dijital dönüşüm ve İstanbul Otobüs A.Ş. akıllı ulaşım sistemleri uygulaması. BEYDER Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 14(1), 73-87.
19. Gudergan, G., & Mugge, P. (2017). The gap between practice and theory of digital transformation. In Proceeding Hawaii International Conference of System Science (pp. 1-15).
20. Hair, J., Black, W., Babin, B., & Anderson, R. (2014). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson Education Limited.
21. İşler, V. (2017, Ekim 16). Endüstri 4.0 farkındalık anketi. Temmuz 2024 tarihinden https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdXZ0JFgBP8gUebLtMH1B5FYXs2gxvKTm04NpdEtLZ-IOL3mA/viewform?c=0&w=1 adresinden alındı.
22. Jafarzadeh, H., Aurum, H., D’Ambra, J., Abedin, B., & Assemi, B. (2015). Search engine advertising adoption and utilization: An empirical investigation of 203 inflectional factors. Organizational Computing and Electronic Commerce, 25(4), 402-427.
23. Kökhan, S. (2021). Dijital dönüşüm sürecinde yaşanabilecek zorluklar. In İ. E. Tarakçı & B. Göktaş (Eds.), Dijital gelecek dijital dönüşüm (pp. 93-118). Efe Akademi Yayınları.
24. Kache, F., & Seuring, S. (2017). Challenges and opportunities of digital information at the intersection of big data analytics and supply chain management. International Journal of Operations & Production Management, 37(1), 10-36.
25. Kagermann, H., Lukas, W. D., & Wahlster, W. (2011). Industrie 4.0: Mit dem Internet der Dinge auf dem Weg zur 4. industriellen Revolution, 13(1), 2-3.
26. Kallio, A., & Kujansivu, P. (2012). Locating the weak points of innovation capability before launching a development project. Interdisciplinary Journal of Information Knowledge and Management, 7.
27. Kane, G. C., Palmer, D., Phillips, A. N., Kiron, D., & Buckley, N. (2016). Aligning the organization for its digital future. MIT Sloan Management Review, 57(4).
28. Karadeniz, M., & Başaran, H. (2014). Lojistik işletmelerde kullanılan bilgi sistemlerinin müşterilerin hizmet algısı üzerine etkisinin araştırılması. Yönetim Bilimleri Dergisi, 12(24), 239-273.
29. Karagöz, İ. B., & Akgün, A. E. (2015). The roles of IT capability and organizational culture on logistics capability and firm performance. Journal of Business Studies, 7(2), 23.
30. Kayaalp, G. T., Güney, M. Ç., & Cebeci, Z. (2015). Çoklu doğrusal regresyon modelinde değişken seçiminin zootekniye uygulanışı. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 30(1), 1-8.
31. Kozan, K. G. (2019). Lojistik yeteneğin öncülleri ve lojistik yeteneğin lojistik performans üzerindeki etkisi. Yayınlanmış yüksek lisans tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
32. Langley, C., John, J., & Mary, C. H. (1992). Creating logistics customer value. Journal of Business Logistics, 13(2), 1-27.
33. Lansiti, M., & Lakhani, K. (2014). Digital ubiquity—How connections, sensors and data are revolutionizing business. Harvard Business Review.
34. Lynch, D. F., Keller, S. B., & Ozment, J. (2000). The effects of logistics capabilities and strategy on firm performance. Journal of Business Logistics, 21(2), 47-67.
35. Muñoz, F., José, J., Gónzalez, G., & Manuel, J. (2017, July). Mediation analysis with the PROCESS macro for SPSS. Revista d'Innovació i Recerca en Educació, 10(2), 79-88. https://doi.org/10.1344/reire2017.10.218109
36. Nadeem, A., Abedin, B., Cerpa, N., & Chew, E. (2018). Editorial: Digital transformation & digital business strategy in electronic commerce—the role of organizational capabilities. Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 13(2), 1-8.
37. Neuman, W. L. (2010). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches (7th ed.). Allyn & Bacon.
38. Öztemel, E., & Gürsev, S. (2018). Türkiye'de lojistik yönetiminde endüstri 4.0 etkileri ve yatırım imkanlarına bakış üzerine anket uygulaması. Marmara Fen Bilimleri Dergisi, 145-154.
39. Park, J., & Han, S. (2023). Investigating older consumers’ acceptance factors of autonomous vehicles. Journal of Retailing and Consumer Services, 72, 103241.
40. Partala, J. (2018). Provably secure covert communication on blockchain. Cryptography, 2(3), 2.
41. Salkin, N. J., & Rasmussen, K. (2007). Encyclopedia of measurements and statistics. Sage.
42. Sarıhan, A. Y. (2021, Nisan). Lojistik yetenekler, şebeke ilişkileri, alıcı-satıcı ilişkileri, teknolojik ilerleme ve tedarik zinciri performansı arasındaki ilişkinin ihracat işlemler üzerinde çok katmanlı olarak incelenmesi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
43. Sağlam, M. (2021). İşletmelerde geleceğin vizyonu olarak dijital dönüşümün gerçekleştirilmesi ve dijital dönüşüm ölçeği'nin Türkçe uyarlaması. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(40), 395-420.
44. Schwertner, K. (2017). Digital transformation of business. Trakia Journal of Sciences, 15(1), 388-393.
45. Statistics Canada. (2010). Census metropolitan area and census agglomeration influenced zones.
46. Song, X. M., & Parry, M. E. (1997). A cross‐national comparative study of new product development processes: Japan and the United States. Journal of Marketing, 61(2), 1‐18.
47. Strandhagen, J. W., Alfnes, E., Strandhagen, J. O., & Vallandingham, L. R. (2017). The fit of Industry 4.0 applications in manufacturing logistics: A multiple case study. Advances in Manufacturing, 5(4), 344-358.
48. Svahn, F., Mathiassen, L., & Lindgren, R. (2017). Embracing digital innovation in incumbent firms: How Volvo Cars managed competing concerns. MIS Quarterly, 41(1), 239-253.
49. Şekkeli, Z. H., & Bakan, İ. (2018). Endüstri 4.0'ın etkisiyle lojistik 4.0. Journal of Life Economics, 17-36.
50. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson.
51. Thoben, K. D., Wiesner, S., & Wuest, T. (2017). Industrie 4.0 and smart manufacturing – A review of research issues and application examples. International Journal of Automation Technology, 11(1), 4-16.
52. Verina, N., & Titko, J. (2019). Digital transformation: Conceptual framework. In Proceedings of the International Scientific Conference Contemporary Issues in Business (pp. 9-10). Management and Economics Engineering.
53. Winkelhaus, S., & Grosse, E. H. (2020). Logistics 4.0: A systematic review towards a new logistics system. International Journal of Production Research, 58(1), 18-43.
54. Witkowski, K. (2017). Internet of Things, big data, Industry 4.0, innovative solutions in logistics and supply chain management. Procedia Engineering, 182, 763-769.
55. Yılmaz, N. (2020). Rekabetçi bir iş modeli: Ürün-hizmet sistemleri. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 22(39), 336-349.
56. Yang, C. C., Marlow, P. B., & Lu, C. S. (2009). Assessing resources, logistics service capabilities, innovation capabilities and the performance of container shipping services in Taiwan. International Journal of Production Economics, 122, 4-20.