Yıl 2015, Cilt 6 , Sayı 21, Sayfalar 51 - 70 2015-09-01

Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeğinin Geliştirilmesi
Development of the Social Media Addiction Scale

Aylin TUTGUN-ÜNAL [1] , Levent DENİZ [2]


Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığını belirlemeye yönelik bir ölçme aracı geliştirmek amaçlanmıştır. 775 üniversite öğrencisinden elde edilen veriler, ölçeğin dört faktörden oluştuğunu ortaya koymuştur. Bu dört faktörden “meşguliyet” olarak isimlendirilen birinci faktör tek başına varyansın %17’sini, “duygu durum düzenleme” olarak adlandırılan ikinci faktör tek başına varyansın %9,8’ini, “tekrarlama” olarak adlandırılan üçüncü faktör tek başına varyansın %8,8’ini, “çatışma” olarak adlandırılan dördüncü faktör ise tek başına varyansın %23,5 açıklamıştır. Toplam 41 maddeden oluşan bu dört faktör birlikte toplam varyansın %59’unu açıklamıştır. Ölçek ile Young’ın İnternet Bağımlılığı testinden facebook için uyarlanmış olan “Facebook Bağımlılığı Ölçeği” Çam ve İşbulan, 2012 arasındaki korelasyon 0,75 olarak bulunmuştur. Yine ölçek ile orjinali Caplan 2010 ’a ait olan ve Türkçe adaptasyon çalışması Tutgun, Deniz ve Moon 2011 tarafından yapılmış “Genelleştirilmiş Problemli İnternet Kullanım Ölçeği 2” arasındaki korelasyon 0,66 olarak bulunmuştur. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı α ,967 olarak elde edilmiştir. Testin tekrarı güvenilirlik kat sayısı 0,84 olarak bulunmuştur. Yapılan çalışmalar sonucunda, ölçme aracının geçerli ve güvenilir olduğu anlaşılmış olup, “Sosyal Medya Bağımlılığı” SMAS olarak adlandırılan ölçek ortaya çıkmıştır.
In this research, it was aimed to develop a scale to detect the social media addiction of university students. The data collected from 775 university students revealed that the scale was composed of four factors. Of these four factors, the first one called as “occupation” explained itself 17% of the variance, the second one called as “mood modification” explained itself 9,8% of the variance, the third factor called as “relapse” 8,8% of the variance itself, the forth factor called as “conflict” explained itself 23,5% of the variance. These four factor composed of 41 items totally explained 59% of the variance altogether. The correlation between the scale and “Facebook Addiction Scale” adapted from Internet Addiction test of Young for facebook Çam and İşbulan, 2012 was found to be 0,75. Again, the correlation between the scale and “Generalized Problematic Internet Use Scale 2”, the original version of which belongs to Caplan 2010 and whose Turkish adaptation work was conducted by Tutgun, Deniz and Moon 2011 , was found to be 0,66. Internal consistency coefficient α was found to be ,967. Test-retest reliability co-efficient was found to be 0,84. As a result of the studies conducted, the scale was found to be valid and reliable and named “Social Media Addiction Scale” SMAS .
  • Adams, J. & Kirkby, R.J. (2002). Excessive exercise as an addiction: A review. Addiction Research & Theory. 10, 415-437.
  • Akgül, A. & Çevik, O. (2003). İstatistiksel analiz teknikleri. 1. Baskı, Ankara: Emek Ofset Baskı.
  • Akyazı, E. & Tutgun-Ünal, A. (2013). İletişim fakültesi öğrencilerinin amaç, benimseme, yalnızlık düzeyi ilişkisi bağlamında sosyal ağları kullanımı [Purpose, adoption and level of loneliness relation and the use of social networks: A study on undergraduate communication students]. Global Media Journal Turkish Edition, ISSN: 1309-7601, 3(6), 1-24.
  • Andreassen, C.S (2012). Development of a facebook addiction scale. Psychological Reports, 2012, 110, 2, 501-517.
  • Andreassen, C. S., Hetland, J. & Pallesen, S. (2010). The relationship between “Workaholism” basic needs satisfaction at work and personality. European Journal of Personality, 24, 3-17.
  • Bianchi, A. & Philips, J. G. (2005). Psychological predictors of problem mobile phone use. Cyberpsychology and Behavior, 8, 39-51.
  • Brunborg, G. S., Mentzoni, R. A., Molde, H., Myrseth, H., Skouverøe, K. J. M., Bjorvatn, B. & Pallesen, S. (2011). The relationship between media use in the bedroom, sleep habits, and symptoms of insomnia. Journal of Sleep Research, 20, 569-575.
  • Brown, R. I. F. (1993). Some contributions of the study of gambling to the study of other addictions, In W. R. Eadington & J. Cornelius (Eds.), Gambling behavior and problem gambling. Reno, NV: University of Nevada Press. Pp. 341-372.
  • Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. 12.Baskı, Ankara: Pegem Akademi, s.133.
  • Caplan, S.E. (2010). Theory and measurement of generalized problematic internet use: A two step approach. Computers in Human Behavior, 26 (2010) 1089–1097.
  • Choliz, M. (2010). Mobile phone addiction: A point of issue. Addiction, 105, 373-374.
  • Clark, M., & Calleja, K. (2008). Shopping addiction: A preliminary investigation among Maltese university students. Addiction Research & Theory, 16, 633-649.
  • Çam, E. & İşbulan, O. (2012). A new addiction for teacher candidates: Social networks. The Turkish Online Journal of Educational Technology (TOJET), 11 (3), 14-19.
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik. Ankara: Pegem Akademi.
  • Dewald, J. F., Meijer, A. M., Oort, F. J., Kerkhof, G. A., & Bögels, S. M. (2010). The influence of sleep quality, sleep duration and sleepiness on school performance in children and adolescents: A meta-analytic review. Sleep Medicine Reviews, 14, 179-189.
  • Fisher, S. (1994). Identifying video game addiction in children and adolescents. Addictive Behaviors, 19, 545-553.
  • Goldberg, I. (1996). Goldberg's message. Retrieved February 26, 2011, from http://wwwusr.rider.edu/~suler/psycyber/ supportgp.html
  • Griffiths, M. D. (1996). Nicotine, tobacco and addiction. Nature, 384, 18.
  • Griffiths, M. D. (2005). A “components” model of addiction within a biopsychosocial framework. Journal of Substance Use, 10, 191-197.
  • Griffiths, M. D. (2012). Facebook addiction: Concerns, criticism and recommendations—A response to Andreassen and colleagues. Psychological Reports, 110 (2), 518-520.
  • Ha, J.H., Chin, B., Park, D.H., Ryu, S.H. & Yu, J. (2008). Characteristics of excessive cellular phone use in Korean adolescents. Cyberpsychology and Behavior, 11 (6), 783-786.
  • Hazar, M. (2011). Sosyal medya bağımlılığı: Bir alan çalışması [Social media dependency-filed survey]. İletişim, Kuram ve Araştırma Dergisi, 32, 151-175.
  • Horzum, M. B. (2011). Examining Computer Game Addiction Level of Primary School Students in Terms of Different Variables. Education and Science, 36 (159), 56-68.
  • Horzum, M.B., Ayas, T. & Çakır Balta, Ö. (2008). Çocuklar için bilgisayar oyun bağımlılığı ölçeği. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(30), 76-88.
  • Kalaycı, Ş. (2009). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayınevi.
  • Kandell, J.J. (1998). Internet addiction on campus: The vulnerability of college students. Cyber psychology and Behavior, 1, 11-17.
  • Köroğlu, O. & Tutgun-Ünal, A. (2013). Öğretmen adaylarının sosyal ağları benimseme düzeyleri ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişki. Yeni Medya Kongresi, Kocaeli, Turkey.
  • Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2011). Addiction to social networks on the Internet: A literature review of empirical research. International Journal of Environmental and Public Health, 8, 3528- 3552.
  • Naktiyok, A. & Karabey, C.N. (2005). İşkoliklik ve tükenmişlik sendromu. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(2), 179-198.
  • Ruiz-Olivares, R., Lucena V., Pino M.J. & Herruzo, J. (2010). Analysis of behavior related to use of the internet, mobile telephones, compulsive shopping and gambling among university students. Adicciones, 22(4), 301-309.
  • Socialbakers (2013). ‘Turkey Facebook Statistics’. Retrieved January 22, 2013, from socialbakers.com/facebook-statistics/turkey
  • Suganuma, N., Kikuchi, T., Yanagi, K., Yamamura, S., Morishima, H., Adachi, H., Kumanogo, T.
  • Mikami, A., Sugita, Y. & Takeda, M. (2007). Using electronic media before sleep can curtail sleep time and result in self-perceived insufficient sleep. Sleep and Biological Rhythms, 5, 204-214.
  • Tavşancıl, E. & Aslan, A.E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. 1. Baskı, İstanbul: Epsilon yayınları, s.81.
  • Tavşancıl, E. T. (2002). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. 1.Baskı, Ankara: Nobel Yayınları, s.48.
  • Tutgun, A., Deniz, L. & Moon, Man-Ki (2011). A comparative study of problematic internet use and loneliness among Turkish and Korean prospective teachers. The Turkish Online Journal of Educational Technology (TOJET), 10(4), 14-30.
  • Tüzer, V. (2011). İnternet, siberseks ve sadakatsizlik. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3 (1), 100-116.
  • Usluel, Y.K. & Mazman, S.G. (2009). Sosyal ağların benimsenmesi ölçeği. Journal of Educational Sciences & Practices, 8 (15), 137-157.
  • Vardar, E., Vardar, S.A., Toksöz, İ. & Süt, N. (2012). Egzersiz bağımlılığı ve psikopatolojik özelliklerin değerlendirilmesi. Düşünen Adam Psikiyatri ve Nöroloik Bilimler Dergisi, 25 (1), 51-57.
  • Vural, Z.B. & Bat, M. (2010). Yeni bir iletişim ortamı olarak sosyal medya: Ege üniversitesi iletişim fakültesine yönelik bir araştırma. Journal of Yasar University, 20(5), 3348-3382.
  • Yeltepe, H. & İkizler, H.C. (2007). Egzersiz bağımlılığı ölçeği-21’in Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması [Validation and Relaibilty Study of Exercise Dependence Scale–21 in Turkish]. Bağımlılık Dergisi, 8, 29-35.
  • Young, K. S. (1996). Psychology of computer use: Addictive use of the internet, a case that breaks the stereotype. Psychological Reports, 79, 899-902.
  • Young, K.S. (2007). Cognitive behavior therapy with internet addicts: Treatment outcomes and implications. Cyberpsychology & Behavior, 10 (5), 671-679.
  • Young, K. S. (2009). Internet addiction: Diagnosis and treatment consideration. Journal of Contemporary Psychotherapy, 39, 241-246.
  • Yurdugül, H. (2012). Faktör analizinde KMO ve Bartlett testleri neyi ölçer? Retrieved December 10, 2012, from yunus.hacettepe.edu.tr/ ~yurdugul/
  • Wilson, K., Fornasier, S., & White, K. M. (2010). Psychological predictors of young adults’ use of social networking sites. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 13, 173-177.
Birincil Dil en
Konular Sosyal Bilimler, Disiplinler Arası
Bölüm Research Article
Yazarlar

Yazar: Aylin TUTGUN-ÜNAL
Kurum: Maltepe University, Education Faculty, The Department of Computer Education and Instructional Technologies, Istanbul-Turkey

Yazar: Levent DENİZ
Kurum: Marmara University, Ataturk Education Faculty, The Department of Educational Science, Istanbul- Turkey

Tarihler

Başvuru Tarihi : 1 Eylül 2015
Kabul Tarihi : 17 Nisan 2021
Yayımlanma Tarihi : 1 Eylül 2015

APA Tutgun-ünal, A , Deniz, L . (2015). Development of the Social Media Addiction Scale . AJIT-e: Bilişim Teknolojileri Online Dergisi , 6 (21) , 51-70 . DOI: 10.5824/1309-1581.2015.4.004.x