AJODS — Alanya Diş Hekimliği Bilimleri Dergisi
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Bu bölümde AJODS’un etik gereklilikleri, hakem değerlendirme süreci ve yayın politikası yer almaktadır. Makale biçimlendirme ve gönderim gereklilikleri için ayrı “Yazım Kuralları” belgesine bakınız.
1. Genel Etik Uyum
Tüm gönderiler, Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE; www.icmje.org) ve Yayın Etiği Komitesi’nin (COPE; publicationethics.org) tavsiyelerine uygun olmalıdır.
Yazarlar, çalışma tasarımlarına uygun raporlama kılavuzuna göre makalelerini hazırlamalı ve ilgili kontrol listesini makaleyle birlikte sunmalıdır:
•    Randomize kontrollü çalışmalar — CONSORT
•    Gözlemsel çalışmalar — STROBE
•    Sistematik derlemeler ve meta-analizler — PRISMA
•    Tanısal doğruluk çalışmaları — STARD
•    Olgu sunumları — CARE
•    Deneysel hayvan çalışmaları — ARRIVE
Yukarıda belirtilmeyen çalışma tasarımları için yazarların uygun raporlama kılavuzunu belirlemek üzere EQUATOR Network’e başvurmaları önerilir.
2. Etik Kurul Onayı
İnsan katılımcılar, hayvanlar veya tanımlanabilir kişisel veriler içeren tüm çalışmalar için etik kurul onayı zorunludur; bunlar arasında:
•    Anket, görüşme, odak grup, gözlem veya deney yoluyla veri toplanan araştırmalar
•    İnsan denekleri, insan dokusu, biyolojik örnekler veya tanımlanabilir veriler kullanan çalışmalar
•    İnsanlar üzerinde yürütülen klinik araştırmalar
•    Hayvan deneyleri — ayrıca ARRIVE kılavuzuna (arriveguidelines.org) uygun olmalıdır
•    Kişisel sağlık verilerini içeren retrospektif çalışmalar
Gereç ve Yöntemler bölümünde yazarlar; etik kurulun tam adını, onay/karar numarasını ve onay tarihini belirtmelidir. Uygun etik belgelendirmesi bulunmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.
Helsinki Bildirgesi
İnsan katılımcıları içeren tüm klinik araştırmalar, Dünya Tabipler Birliği Helsinki Bildirgesi’ne (wma.net) uygun olarak yürütülmelidir. Bu husus Yöntem bölümünde açıkça belirtilmelidir.
3. Hasta Mahremiyeti ve Aydınlatılmış Onam
Herhangi bir fotoğraf, radyografi veya görüntünün hastanın kimliğinin tanınmasına imkân vermesi durumunda, hastadan veya yasal vasisinden alınan yazılı onam ayrı bir dosya olarak editörlük ofisine sunulmalıdır. Onam bulunmaması hâlinde görüntüler, kimliğin tanınmasını önleyecek şekilde değiştirilmelidir (örn. göz bandı, yüz kırpma). Olgu sunumlarında, yazılı aydınlatılmış onam alındığına dair ifade hem özette hem de Olgu Sunumu bölümünde yer almalıdır.
4. İntihal Politikası
Her makale, gönderim öncesinde intihal tespit yazılımı (iThenticate, Turnitin veya eşdeğeri) ile taranmalı ve tam benzerlik raporu ayrı bir dosya olarak yüklenmelidir. Toplam benzerlik oranı (kaynaklar, tablolar ve standart yöntem ifadeleri hariç) %20’nin altında olmalı, tek bir kaynaktan gelen benzerlik %5’i aşmamalıdır. Bu sınırları aşan makaleler, hakem değerlendirmesine alınmadan editöryal aşamada reddedilebilir; kabul edilen tüm makaleler editörlük ofisi tarafından bağımsız olarak yeniden taranır.
5. Yazarlık
Yazarlık, ICMJE’nin dört kriterinin tamamına dayanmalıdır:
•    Çalışmanın kavramsallaştırılmasına veya tasarımına ya da verilerin toplanmasına, analizine veya yorumlanmasına önemli katkı sağlamak
•    Çalışmayı yazmak veya önemli fikrî içerik açısından eleştirel biçimde gözden geçirmek
•    Yayımlanacak sürümü nihai olarak onaylamak
•    Çalışmanın her yönünden hesap verebilir olmayı kabul etmek
Katkı sağlayan ancak dört kriterin tamamını karşılamayan kişiler Teşekkür bölümünde belirtilmelidir. Gönderim sonrası yazarlık değişiklikleri, tüm yazarlardan yazılı gerekçe ve Baş Editör / Editör onayı gerektirir.
6. Üretken Yapay Zekâ Beyanı
Yazarlar, makale hazırlığında kullanılan her türlü üretken yapay zekâ aracını (örn. ChatGPT, Copilot, Gemini) beyan etmelidir. Yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez. Beyan; aracın adı ve sürümü, üreticisi, kullanım tarih(ler)i, amacı ve makalenin etkilenen bölümleri belirtilerek Başlık Sayfası’nda sunulmalıdır. Yapay zekâ aracı kullanılmadıysa, bu durum açıkça belirtilmelidir.
7. Çıkar Çatışması
Yazarlar; araştırmayı etkileyebilecek her türlü mali, kişisel veya mesleki ilişkiyi (patentler, hisse sahipliği, danışmanlıklar, konuşmacı ücretleri ve ürünleri tartışılan şirketlerle istihdam ilişkileri dahil) beyan etmelidir. Çıkar çatışması beyanları hem Başlık Sayfası’nda hem de ana makalenin sonunda yer almalıdır.
8. Veri Erişilebilirliği
Makalede, temel verilerin erişilebilir olup olmadığını ve nasıl erişilebileceğini belirten bir Veri Erişilebilirlik Beyanı yer almalıdır. Veriler kamuya açık olarak paylaşılamıyorsa kısa bir gerekçe sunulmalıdır.
9. Görüntü Bütünlüğü
Dijital görüntüler bilimsel veridir. Her türlü müdahale, kullanılan yazılım ve teknikler belirtilerek Yöntem bölümünde veya şekil açıklamasında beyan edilmelidir. Parlaklık, kontrast ve renk dengesi ayarlarına yalnızca tekdüze biçimde uygulanması ve yanıltıcı olmaması koşuluyla izin verilir. Herhangi bir görüntü özelliğinin seçici olarak vurgulanması, gizlenmesi, taşınması, kaldırılması veya eklenmesi ile artefaktların ya da arka plan unsurlarının kaldırılması kesinlikle yasaktır. Kasıtlı müdahale tespit edilen olgular reddedilir ve yazarların kurumuna bildirilebilir.
10. Hakem Değerlendirme Süreci
Tüm makaleler, en az iki bağımsız uzman hakem tarafından çift kör değerlendirmeden geçer. Kabul veya ret konusundaki nihai kararı Baş Editör / Editör verir.
10.1 Editöryal Ön Kontrol
Editörlük ofisi; gerekli belgelerin eksiksizliği, biçimlendirme uygunluğu, intihal taraması ve derginin kapsamına uygunluk açısından bir ön kontrol yapar. Bu kontrolleri geçemeyen makaleler hakem değerlendirmesine alınmadan iade edilir.
10.2 Değerlendirme Sonuçları
Ön kontrolü geçen makaleler en az iki bağımsız hakeme atanır. Bir hakem kabul, diğeri ret önerirse üçüncü bir hakeme başvurulur. Olası sonuçlar: revizyonsuz kabul, küçük revizyonlarla kabul, büyük revizyon (yeniden değerlendirme için tekrar gönderim gerekir) veya ret.
10.3 Revizyon Politikası
Revizyon gönderen yazarlar, makaleyi 60 gün içinde iade etmeli, tüm değişiklikleri farklı bir yazı tipi rengiyle işaretlemeli ve her bir hakem ile editör yorumuna madde madde yanıt veren bir yanıt mektubu sunmalıdır. AJODS, aynı makalenin genellikle üçten fazla revizyonunu değerlendirmez.
10.4 Editörler Kurulu Üyelerinin Gönderileri
Bir makale, editörler kurulu üyesi tarafından gönderildiğinde, ilgili editör hakem değerlendirme sürecinin tüm aşamalarından hariç tutulur; bu tür makaleler yalnızca bağımsız bir editör tarafından yürütülür. Bu politika, COPE’un editöryal çıkar çatışmalarına ilişkin kılavuzlarını takip eder.
11. Kabul Sonrası Süreç
11.1 Telif Hakkı ve Açık Erişim
AJODS açık erişimli bir dergidir. Yazarlar eserlerinin telif hakkını elinde tutar ve tüm içerik Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0) lisansı altında yayımlanır. Bu lisans; özgün esere uygun şekilde atıf yapılması, herhangi bir değişiklik veya türev eser oluşturulmaması ve yazarlardan önceden yazılı izin alınmadan ticari kullanım yapılmaması koşuluyla, materyalin ticari olmayan amaçlarla herhangi bir ortam veya biçimde kopyalanmasına ve yeniden dağıtılmasına izin verir. Gönderim veya yayın için makale işlem ücreti (APC) uygulanmaz. Yazarlar, makalelerinin gönderilen, kabul edilen veya yayımlanan sürümünü herhangi bir zamanda ambargo olmaksızın kurumsal veya konu bazlı depolarda kendi arşivlerine ekleyebilir. Makale, başka telifli kaynaklardan yeniden üretilmiş materyal içeriyorsa, gerekli izinlerin gönderim öncesinde alınması yazarların sorumluluğundadır.
11.2 Provalar
Dizgi işleminden sonra sorumlu yazara inceleme için provalar gönderilir. Prova aşamasında verilerde yapılacak düzeltmeler veya önemli değişiklikler Baş Editör / Editör onayı gerektirir. Yazarların provaları teslim aldıktan sonra 72 saat içinde iade etmeleri beklenir.
11.3 Çevrimiçi Yayın
Kabul edilen makaleler, sayı yayınından önce “Kabul Edilmiş Makaleler” olarak çevrimiçi yayımlanır. Daha sonra nihai dizgilenmiş sürüm, Kabul Edilmiş Makale’nin yerini alır ve belirli bir dergi sayısına atanır. Yayımlanan her makaleye kalıcı atıf için bir Dijital Nesne Tanımlayıcısı (DOI) verilir.