John Dewey’e Göre Kültürel Bir Problem Olarak Özgürlük

Dış müdahale veya kısıtlama olmaksızın eylemde bulunabilme durumu olarak tanımlanan özgürlüğün doğuştan gelen bir hak mı yoksa sonradan kazanılan bir hak mı olduğu sorusu tarih boyunca tartışma konusu olmuştur. Felsefe tarihinin farklı dönemlerinde bu soruya verilen cevaplar, özgürlük kavramını ve özgürlüğün kültür ile ilişkisini anlamak açısından önem arz etmektedir. Bu bağlamda insanın sahip olduğu maddi ve manevi değerlerin toplamı olarak tanımlanacak kültür, insanın bir hak olarak özgürlüğe doğuştan mı yoksa sonradan mı sahip olacağı noktasında belirleyicidir. Önceleri bireylerin doğal çevreyi olumsuz etkilemeden özgürce yaşamaları mümkünken, insanın doğaya müdahalesi ile bu durum değişmiş, insanın özgürlüğü kısıtlanmıştır. Dewey'in özgürlüğü sınırlayan bir unsur olarak kültür kavramı, bireyin hem bilişsel süreçlerine hem de sosyal etkileşimlerine sınırlar koyduğu fikrine dayanmaktadır. Her ne kadar pratik hayatta bireyin kültürel değerler tarafından şekillendirildiği ve bunun sonucunda özgürlüğünde bir kısıtlama yaşadığı açıkça görülmektedir. Nitekim kültürün ilerlemesiyle birlikte özgürlüğün de belli bir evrim geçirdiği söylenebilir. Bu evrim, özgürlüğün öneminin daha derinlemesine kavranmasına yol açmıştır. Bu bağlamda kültür ile özgürlük arasındaki ilişkinin ele alındığı çalışmada, düşünce tarihinde özgürlük sorunu incelenmiş ve bu çerçevede John Dewey'in kültürel bir sorun olarak gördüğü özgürlüğü nasıl ele aldığına dair düşünceleri tartışılmıştır.

The question of whether freedom, which is defined as the state of being able to act without external interference or restriction, is an innate right or an acquired right has been a subject of debate throughout history. The answers given to this question in different periods of the history of philosophy are important for understanding the concept of freedom and its relationship with culture. In this context, culture, which can be defined as the sum of material and immaterial values possessed by human beings, is decisive in determining whether human beings have freedom as a right from birth or afterwards. While it was previously possible for individuals to live freely without negatively affecting the natural environment, this situation has changed with the intervention of man in nature, and the freedom of man has been restricted. Dewey's concept of culture as a factor limiting freedom is based on the idea that it places limits on both the cognitive processes and social interactions of the individual. However, in practical life, it is clearly seen that the individual is shaped by cultural values and as a result experiences a restriction in his/her freedom. As a matter of fact, it can be said that freedom has undergone a certain evolution with the progress of culture. This evolution has led to a deeper understanding of the importance of freedom. In this context, in this study, in which the relationship between culture and freedom is discussed, the problem of freedom in the history of thought is analysed and within this framework, John Dewey's thoughts on how he handles freedom, which he sees as a cultural problem, are discussed.