Style Analysis of Keçecizade İzzet Molla's Qasida Titled "Nu'ût-ı Risâlet ve Âl-i Resûl"

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 1, 50 - 76, 30.06.2025

İlhan Soylu

Öz

Keçecizade İzzet Molla, who lived in 19th century, is one of the last master poets of Divan Literature with his verse and prose Works. In this century-long poetry tradition, qasida and eulogy are the poets' essential verse form. The naat, which is based on inspiration and expresses heartfelt and sincere feelings with a lyrical expression, is one of the most common and admired genres of Divan poetry. In this article, İzzet Molla's 50 couplet naat, which is located at the very beginning of his Divan and begins with a direct eulogy to the Prophet, will be evaluated in terms of style. Firstly, paraphrasing of the qasida will be done then its linguistic, phonetic and morphological features will be analyzed, then its content, parts and literary/aesthetic aspects will be emphasized.

Anahtar Kelimeler

Keçecizade İzzet Molla , Qasida , Eulogy , Contents , Style

Keçecizade İzzet Molla’nın Nu‘ût-ı Risâlet ve Âl-İ Resûl Başlıklı Kasidesinin Üslup İncelemesi

Öz

19. yüzyılda yaşayan Keçecizade İzzet Molla, manzum ve mensur eserleriyle Divan şiirinin son usta şairlerinden biridir. Asırlar süren bu şiir geleneğinde kaside ve naat, şairlerin vazgeçilmez nazım şekli ve türleri arasında yer alır. İlham kaynaklı olup içten ve samimi duyguların lirik bir anlatımla dile getirildiği naat, Divan şiirinin en yaygın ve beğenilen türlerindendir. Bu makalede, İzzet Molla’nın Divan’ının hemen başında yer alan ve doğrudan Hz. Peygamber’e methiyeyle başlayan 50 beyitlik naatı, üslup yönünden değerlendirilecektir. İlk olarak kasidenin dil içi çevirisi yapılacak sonra dil, ses ve şekil özellikleri incelenecek, akabinde muhtevası, bölümleri ve edebî/estetik yönü üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Keçecizâde İzzet Molla , kaside , naat , muhteva , üslup.

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi, etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Teşekkür

Makalemi nazarıdikkat ve nazarıalilerinize sunar, şimdiden katkılarınız için teşekkür ederim.

Kaynakça

• Akkaya, Veysel (2021). İbnü’l-Arabî’nin Nûr-ı Muhammedî Açısından Hz. Muhammed ve Diğer Peygamberler Arasındaki İlişkilere Bakışı. Sufiyye, (10), 179-202.
• Aksan, Doğan(2016). Şiir Dili ve Türk Şiir Dili, Bilgi Yayınları, İstanbul.
• Aktaş, Şerif (2014). Edebiyatta Üslup ve Problemleri, Kurgan Edebiyat Yayınları, Ankara.
• Akyüz, Kenan(1990). Fuzuli Divanı, Akçağ Yayınları, Ankara.
• Andrews, G.Walter (2017). Şiirin Sesi, Toplumun Şarkısı, İletişim Yayınları, İstanbul.
• Börekçi, Muhsine(2005). “Türkçede Vurgu-Tonlama-Ölçü-Anlam İlişkisi”, Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı: 12, Erzurum.
• Çalışkan, Âdem(2010). Üslûp ve Üslûpbilim Üzerine-1, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, C.7, S.34.
• Devellioğlu, Ferit(1997). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Aydın Yayınları, Ankara.
• Dilçin, Cem(1997). Örneklerle Türk Şiir Bilgisi, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
• İpekten, Haluk (2018). Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz, Dergâh Yayınları, İstanbul.
• İsen, Mustafa(1997) Türk Edebiyatında Peygamber Sevgisi, Ötelerden Bir Ses, Akçağ Yayınları, Ankara.
• Kadıoğlu, İdris(2016). Muhyî ve Hakîkat-i Muhammediyye Kasîdeleri. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 2(1), 10-33.
• Keçecizâde İzzet Molla Dîvânı, metinbankası.com.yazmalar.gov.tr. (erişim tarihi: 10.01.2022).
• Konuk, Avni (2017). Füsûsu’l-Hikem, Tercüme ve Şerhi, 2.C. s.1427, İstanbul.
• Kur’ân-ı Kerim ve Açıklamalı Meali (2011). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara.
• Mum, Cafer(2018). Koca Râgıp Paşa’nın “Söyler” Redifli Gazeli Üzerine Üslûp İncelemesi. Türk Dünyası Araştırmaları, 118(233), 105-122.
• Tatçı, Mustafa (1997). Yunus Emre Divânı I,II, MEB Yayınları, İstanbul.
• Tatçı, Mustafa; YILDIZ, Musa (2005). Divân-ı İlahiyât (tıpkıbasım ve çeviriyazı), Üsküdar Araştırmaları Merkezi, İstanbul.
• TDK Güncel Türkçe Sözlük, https://sozluk.gov.tr/ (erişim tarihi 20.11.2021).
• Vural, Emre (2024). Şairin Gözünden Av Sahneleri: Klasik Türk Edebiyatında Av, Journal of History School, C.70, s. 1432-1460.
• Vural, Emre. (2021). Divan Şairinin Kadim Dostu Memi, Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 10(30), s.461-477.
• Yeniterzi, Emine (2002). Türk Edebiyatında Na‘tlara Dair, Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, C. 11, s. 762-767.
• https://islamansiklopedisi.org.tr/kun (erişim tarihi:03.12.2021)