Araştırma Makalesi
PDF Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Hadislerde İhsan Kavramı

Yıl 2019, Cilt 3, Sayı 1, 15 - 39, 05.09.2019

Öz

Öz;

         İslam’ın inanç, ibadet, muamelat ve ahlâkî değerler manzumesinin neredeyse tamamında yer alan şemsiye kavramlardan birisi ihsan kavramıdır. Zira insanı ahsen-i takvim üzere yaratan Allah, Kur’an’da mahlûkata en güzel şekli verdiğini, kendisinin en mükemmel yaratıcı olduğunu, kullarına karşı son derece cömert ve lütufkâr davrandığını ihsan kavramının değişik kullanımlarıyla ifade etmiştir. Bu kavram ayrıca yüksek ahlâkî bir değer olarak, başta Hz. Muhammed olmak üzere birçok peygambere atfedilmiş ve onlardan “Muhsinler” diye bahsedilmiştir.  İnsan da Allah’a karşı kulluk vazifesi başta olmak üzere, beşerî ilişkilerinde ve tüm mahlûkata karşı tutum ve davranışlarında ihsan üzere davranmakla yükümlü tutmuştur.

Bu çalışmada; İlâhî bir emir ve nebevî bir erdem olan ihsan kavramının anlamı, önemi, din dilindeki karşılığı ve pratik hayata yansıması Kur’an ve sünnet ışığında ele alınacak, özellikle de hadislerdeki izdüşümleri örnekler üzerinden irdelenecektir. 

Kaynakça

  • KAYNAKÇA Abdulbâkî, Muhammed Fuad, Mu’cemü’l-Müfehres li Elfazi’l- Kur’ani’l- Kerim, çağrı yay. İstanbul 1990. Akay, Hasan, İslami Terimler Sözlüğü, İşaret Yay. (Genişletilmiş 2. Baskı) İstanbul 1995. Akseki, Ahmet Hamdi, Ahlak Dersleri, Üçdal Neşriyat, İstanbul 1966. Bursevi, İ. Hakkı, Tefsiru Ruhi’l-Beyan, Eser Yay. İstanbul ts. Beyhaki, Şuabü’l- İman, Beyrut 1990. Buhari,Muhammed b. İsmail, Camiu’s-sahih, I-VIII, çağrı yayınları, İstanbul 1992. Canan, İbrahim, Kütüb-i Sitte Muhtasarı Tercüme ve Şerhi, Akçağ Yay. İstanbul 1988. Çağrıcı, Mustafa, DİA İslâm Ansiklopedisi, (I-XXXXIV), TDV yayınları, İstanbul 1997. “Hasene” maddesi. Cevheri, İsmail İbn Hammad, es-Sıhah, Mısır, 1377, V, 2099, “Husn” maddesi. Çakan, İsmail Lütfi, İyi Müslüman, TDV Yay. Ankara 2011. Ebu Davud, Süleyman b. Eş’as es- Sicistanî, Sünen, çağrı yayınları, İstanbul 1992. Elmalılı M. Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’an Dili, (Sadeleştirenler Komisyon) , Hikmet Yay. İstanbul 2007. Ezherî, Muhammed İbn Ahmed, Tehzibu’l-Luga, Kahire 1969. Firuzâbâdî, Ebu Tahir Mecdüddin Muhammed b. Yakup b. Muhammed, Besair Zevi’t–Temyiz fi Letâifü’l-Kitâbü’l-Aziz, Mektebetü’l- İlmiyye, Beyrut, ts. İbn Hanbel, Ahmed, Müsned, I-VI, çağrı yayınları, İstanbul 1992. İbn Hazm, Ebu Muhammed Ali b. Ahmed b. Said, el- Ahlak ve’s- Siyer, ts. İbn Mace, Muhammed b. Yezid el- Kazvinî, Sünen, I-II, çağrı Yayınları, İstanbul 1992. İbn Manzur, Ebu’l-Fadl, Cemaluddin Muhammed, Lisanü’l-Arab, Beyrut, ts. İbn. Sa’d, Ebu Abdullah Muhammed b. Sa’d b. Meni’ ez-Zühri, Tabakatü’l-Kübra, Daru’s- Sadır, Beyrut, ts. İsfehânî, Hüseyn İbn Muhammed Ragıb, el-Müfredat fi Garibi’l- Kur’an, Mektebetü’l- Mısriyye, 1970. İzutsu, Toshihiko, Kur’an’da Dini ve Ahlâkî Kavramlar, (Türkçesi, Selahattin Ayaz) Pınar Yay. İstanbul 1991. Meraği, Ahmet Mustafa, Tefiru’l-Meraği, Mısır 1945. Muhammed Hamidullah, İslam Peygamberi, ts. Müslim, Ebu ‘l-Husyn Muslim b. Haccac, Camiu’s-sahih, I-III, Cağrı yayınları, İstanbul 1992. Nesai, Ebu Abdirrahman, Ahmed b. Şuayb, Sünen, çağrı yayınları, İstanbul 1992. Nevevi, Ebu Zekeriyya Yahya b. Şeref (ö. 676), Sahih-i Müslim bi Şerhin- Nevevi (el- Minhac fi Şerhi Sahihi Müslim İbni’l- Haccac), Matbaatü’l- Mısriyye, Kahire 1930. Rıza, Muhammed, Reşit Tefsiru’l-Menar, Kahire 1947. Sabunî, Muhammed Ali, Safvetu’t-Tefasir, Ensar Neşr. İstanbul 1987. Sarı, Mevlüt, el- Mevarid, Arapça-Türkçe Sözlük, Bahar Yay. İstanbul 1980. Taberânî, Ebu’l Kasım Süleyman b. Ahmed b. Eyyub el- Lahmî, Mu’cemü’l–Evsat (thk. Tarık b. İvezullah b. Muhammed- Abdulmuhsin b. İbrahim el- Huseyni), Daru’l- Harameyn, Kahire 1415. Tatlı, Bekir, Cibril Hadisi ve İslam Düşüncesine Yansımaları, Ankara 2015. Tickânî, Habib Muhammed, el- İhsanü’l-İlzami fi’l-İslam, ts. Tirmizi, Ebu İsa, Muhammed b. İsa, Sünen, I-V, çağrı yayınları, İstanbul 1992. Wensinck, A.J. el- Mu’cemu’l-müfehres li elfazi ehadisi nebevî, I-VII, Leydin 1936. Yıldırım, Havva, Kur’an’da Hüsn Kavramı, Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa 2007. Yılmaz, H. Kamil, Ana Hatlarıyla Tasavvuf ve Tarikatlar, Ensar Neşriyat, İstanbul 2007. Zebidi, es-Seyyid Muhammed Murtaza, Tacu’l-Arus, Darus- Sadr, Beyrut 1306.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Din Bilimi
Bölüm Makale
Yazarlar

Necmeddin ŞEKER (Sorumlu Yazar)
Türkiye


Ferize YEKSEK Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 5 Eylül 2019
Başvuru Tarihi 25 Haziran 2019
Kabul Tarihi 9 Temmuz 2019
Yayınlandığı Sayı Yıl 2019, Cilt 3, Sayı 1

Kaynak Göster

ISNAD Şeker, Necmeddin , Yeksek, Ferize . "Hadislerde İhsan Kavramı". Akademik-Us 3 / 1 (Eylül 2019): 15-39 .