KENDİNİ ASKERLİĞE YARAMAYACAK HÂLE GETİRMEK VE RIZA İLE BU HÂLE GETİRTMEK İLE BAŞKASINI ASKERLİĞE YARAMAYACAK HÂLE GETİRMEK SUÇLARI (1632 NUMARALI ASKERÎ CEZA KANUNU MADDE 79, 80)

Öz

1632 numaralı Askerî Ceza Kanunu’nun Birinci Kısım, Üçüncü Bap, Dördüncü Fasıl’ının başlığı, “Kendini askerliğe yaramayacak hâle getirmek ve askerlikten kurtulmak için hile kullanmak” şeklindedir. Bu bağlamda, Dördüncü Fasıl altında, Kanun’un 79. maddesinde düzenlenen suç, kendini askerliğe yaramayacak hâle getirmektir. Müteakip maddede ise başkasını askerliğe yaramayacak hâle getirmek suçu düzenlenmiştir. Kendini askerliğe yaramayacak hâle getirmek suçunun yer aldığı 79. maddenin ilk fıkrasında suçun temel hâli düzenlenmiştir. Üçüncü fıkrada ise suçun seferberlikte işlenmesi nitelikli hâli ve düşman karşısında işlenmesi nitelikli hâli düzenlenmiştir. 79. maddenin ikinci fıkrasında, suçun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâli düzenlenmiştir. 80. maddede ise başkasını askerliğe yaramayacak hâle getirmek suçu düzenlenmiştir. 7329 numaralı Kanun ile Askerî Ceza Kanunu’na eklenen on birinci maddede, 79. maddedeki suçun sırf askerî suç olduğu ifade edilmiştir. Buna göre, kendini askerliğe yaramayacak hâle getirme suçu, faili bakımından bir özgü suçtur. Madde hükmünde kendini askerliğe yaramayacak hâle getirme ibaresi yer aldığı için bir neticeli suç söz konusudur. Bu suçun mağduru, toplumdur. Suçun konusu ise askerlik hizmeti ve millî savunma kamu hizmetidir. 80. maddedeki başkasını askerliğe yaramayacak hâle getirme ise aslında 79. maddede düzenlenmesi gereken bir suçtur. Çünkü burada, kendisinin askerliğe elverişsiz hâle getirilmesine rıza gösterenin bu hâle getirilmesi söz konusudur. Bu nedenle, kendisinin askerliğe yaramayacak hâle getirilmesine rıza gösterme ve rızası olan kişiyi bu hâle getirme, bir çok failli suçtur. Bununla birlikte, başkasını askerliğe yaramayacak hâle getirme suçu, özgü suç değildir. Bu suçun faili herkes olabilir. Bu suç; neticesi, mağduru ve konusu bakımından, kendini askerliğe yaramayacak hâle getirme suçundan farklılık arz etmemektir. Bu çalışmada, her iki maddede düzenlenmiş olan suçlar, unsur, işleniş şekli, hukuka aykırılık özelliği, özel görünüş şekilleri, yaptırım ve muhakeme başlıkları ile incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Askerî suç
• seferberlik
• özgü suç
• sırf askerî suç
• çok failli suç

CRIMES OF MAKING YOURSELF UNFIT FOR MILITARY SERVICE AND MAKING YOURSELF TO THIS SITUATION WITH CONSENT AND MAKING SOMEONE ELSE UNFIT FOR MILITARY SERVICE (MILITARY PENAL CODE NO. 1632 Art.79, 80)

Öz

The title of the First Part, Third Chapter, Fourth Chapter of the Military Penal Code (MPC) No. 1632 is “Making yourself unfit for military service and using cheat to get out of military service”. In this context, the crime regulated in Article 79 of the Code under Chapter Four is to make yourself unfit for military service and tor ender yourself unfit for military service. In the following article, the crime of making someone else unfit for military service is regulated. In the first paragraph of Article 79, which includes the crime of making yourself unfit for military service, the basic form of the crime is regulated. In the third paragraph, the qualified form of committing the crime during mobilization and the qualified state of committing it against the enemy are regulated. In the second paragraph of Article 79, the aggravated state of the crime is regulated due to the result. In Article 80, the crime of making someone else unfit for military service is regulated. With the regulation of Additional Article 11 added to the Military Penal Code by Law No. 7329 dated 24.06.2021, it was stated that the crime in Article 79 is purely a military crime. Accordingly, the crime of making oneself unfit for military service is a specific crime in terms of its perpetrator. Since the provision of the article includes the phrase making oneself unfit for military service, there is a consequential crime. The victim of this crime is society. The material subject of the crime is military service and national defense public service. Making someone else unfit for military service in Article 80 is actually a crime that should be regulated in Article 79. Because here, the person who consented to be made unfit for military service is made this way. Therefore, consenting to be rendered unfit for military service and causing the person who consents to become so is a multi-perpetrator crime. However, the crime of making someone else unfit for military service is not a specific crime. Anyone can be the perpetrator of this crime. This crime; it is no different from the crime of making oneself unfit for military service in terms of its outcome, victim and subject. In this study, the crimes regulated in both articles will be examined under the titles of element, way of committing, illegality, special appearance, sanction and judgment.

Anahtar Kelimeler

• Military Crime
• Mobilization
• Specific Crime
• Purely Military Crime
• Multi-Perpetrator Crime

Kaynakça

1. Akyılmaz, Bahtiyar, Sezginer, Murat ve Kaya, Cemil, Türk İdare Hukuku. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2023.
2. Artuk, M. Emin, Gökcen, Ahmet, Alşahin, M. Emin ve Çakır, Kerim, Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Adalet Yayınevi, 2022.
3. Artuk, M. Emin, Gökcen, Ahmet, Alşahin, M. Emin ve Çakır, Kerim, Ceza Hukuku Özel Hükümler. Ankara: Adalet Yayınevi, 2022.
4. Baytaz, Abdullah Batuhan, Kanunilik İlkesi Bağlamında Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukukunda Yorum. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2018.
5. Centel, Nur, Zafer, Hamide ve Çakmut, Özlem, Türk Ceza Hukukuna Giriş. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2020.
6. Çelen, Orhan, Notlu, Açıklamalı- İçtihatlı, Örnekli: Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliği: Askeri Ceza Kanunu: Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu: Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ve İlgili Mevzuat. Ankara: BRC Basım Matbaacılık, 2016.
7. Değirmenci, Olgun, Askerî Ceza ve Disiplin Hukuku. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2016.
8. Demirağ, Fahrettin, Türk Ceza Kanununun Genel Hükümleri Işığında: Askeri Ceza Kanunu. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2022.

9. Demirbaş, Timur, Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2023.
10. Dönmezer, Sulhi ve Erman, Sahir, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku Genel Kısım Cilt: I. İstanbul: Beta Yayıncılık, 1987.
11. Duran, Gökhan Yaşar. “Askerî Ceza Kanununda Kendini Askerliğe Yaramayacak Hale Getirmek Suçu (AsCK m.79)”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi Prof. Dr. Nur CENTEL’e Armağan 19, S. 2 (2013): 1031-1064.
12. Dülger, Murat Volkan, Ceza Hukuku Genel Hükümler. İstanbul, Hukuk Akademisi Yayıncılık, 2021.
13. Erbaş, Rahime, Türk Ceza Kanunu’nda Görünüşte İhmali Suçlarda Garantörlük. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2019.
14. Erdoğan, Yavuz. “Hukuk Güvenliği Bağlamında Askeri Yargı -I-”, Ceza Hukuku Dergisi 8, S. 22 (2013): 85-115.
15. Ergün, Ergil. “Askeri Yargıtay Kararları Işığında Kendini Askerliğe Yaramayacak Hale Getirmek Suçu”, Askerî Adalet Dergisi S. 100 (1997): 31-35.
16. Erman, Sahir. Askerî Ceza Hukuku: Umumî Kısım ve Usul. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, 1963.
17. Gözler, Kemal, İnsan Hakları Hukuku. Bursa: Ekin Yayınevi, 2020.
18. Güven, Kudret, Kişilik Hakları ve Ötanazi. Ankara: Nobel Yayın, 2000.
19. Hakeri, Hakan, Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Adalet Yayınevi, 2021.
20. İçel, Kayıhan, Ceza Hukuku Genel Hükümler. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2021.
21. Kangal, Zeynel T., Askerî Ceza Hukuku. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2012.
22. Karakurumer, Alkın. “Türk Hukukunda İdam Cezasının Tarihî Gelişimi”, Türkiye Günlüğü, S. 142 (2020): 88-102.
23. H. Ümit ve Çıngı, Mehmet, Askerî Yargıtay, Yargıtay Kararları ve Doktrin Işığında Notlu, Açıklamalı, İçtihatlı, Mevzuatlı: Askeri Ceza Kanunu Şerhi II. Cilt Madde (66-91). İstanbul: Legal Yayıncılık, 2014.
24. Koca, Mahmut ve Üzülmez, İlhan, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2023.
25. Koca, Mahmut ve Üzülmez, İlhan, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler. Ankara: Adalet Yayınevi, 2023.
26. Koç, Cihan, Notlu - Açıklamalı - İçtihatlı - Örnekli Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliği & Askerî Ceza Kanunu & Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu & Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ve İlgili Mevzuat. Ankara: yayınevi yok, 2019.
27. Özbek, Veli Özer, Doğan, Koray, Meraklı, Serkan, Bacaksız, Pınar ve Başbüyük, İsa, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2023.
28. Özbek, Veli Özer, Doğan, Koray ve Bacaksız, Pınar, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2023.
29. Özen, Mustafa, Ceza Hukuku Genel Hükümler Dersleri. Ankara: Adalet Yayıncılık, 2023.
30. Özgenç, İzzet, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2023.
31. Özkaya, A. Sefa. “Kültür Tasnifi ve Türk Askerî Kültürüne Giriş”, içinde: Hunlar’dan Günümüze: Türk Askerî Kültürü. İstanbul: Kronik Kitap, 2019.
32. Öztürk, Bahri ve Erdem, Mustafa Ruhan, Uygulamalı Ceza Hukuku ve Güvenlik Tedbirleri Hukuku. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2023.
33. Tezcan, Durmuş, Erdem, Mustafa Ruhan ve Önok, R. Murat, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2023.
34. Tosun, Öztekin, Suç Hukuku El Kitabı. İstanbul: Ar Basım Yayım Dağıtım, 1982.
35. Yalçın Sancar, Türkân, Çok Failli Suçlar. Ankara: Seçkin Yayınevi, 1998.
36. Yurtlu, Fatih, İhmali Suçlar. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2022.
37. Zafer, Hamide, Ceza Hukuku Genel Hükümler: TCK m.1-75. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2019.
38. “Millî Müdafaa Encümeni Mazbatası”, T.B.M.M. Zabıt Ceridesi 19, Devre: 3, İçtima: 3 (22.05.1930).
39. Lexpera (Hukuk) Veri Tabanı.
40. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=1632&MevzuatTur=1&MevzuatTert ip=3, Erişim Tarihi: Nisan 19, 2024.