EMLAK VERGİSİ DEĞERİNİN İMAR PARA CEZASI HESABINA ETKİSİ

Yıl 2025, Cilt: 15 Sayı: 2, 699 - 722, 26.12.2025

Seyfettin Kara

https://doi.org/10.54704/akdhfd.1804389

https://izlik.org/JA52UN27HS

Öz

İmar mevzuatı ile yerleşim yerleri ile bu yerlerde inşa edilecek yapıların imar planları ile fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun olarak teşekkül ettirilmesi amaçlanır. Düzenli, sağlıklı ve estetik şehirleşmeyi amaçlayan vasıtaların başında imar planları gelir. Planlar ile düzenli ve sağlıklı şehirler vücuda getirilmesi hedeflenir. İmar mevzuatı ile imar planlarına uygun olarak inşa edilmeyen yapılar için kanun koyucu birtakım yaptırımlar öngörmüştür. Bu yaptırımların başında yıkım ve imar para cezası gelir. Yıkım yaptırımı İmar Kanunu’nun 32. maddesinde, imar para cezası yaptırımı ise söz konusu Kanun’un 42. maddesinde düzenlenmiştir.
İmar para cezasının nasıl hesaplanacağı, hesaplanan temel para cezasının artırım/indirim ve iptal sebepleri İmar Kanunu’nun 42. maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bunların yanında söz konusu maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendine 25 Mart 2020 tarihinde eklenen düzenleme ile bir artırım sebebi daha eklenmiştir. Bu artırım sebebi de emlak vergisi değeridir. Söz konusu yeni düzenleme ile birlikte imar para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alanın m2 olarak belirlenebilir olduğu durumlarda 42. maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan ve (c) bendi uyarınca da artırım uygulanan imar para cezasına, aykırılığa konu alan ile arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı sonucu bulunan bedel de ilave edilir. Böylelikle de imar mevzuatına aykırı yapı hakkında verilecek toplam imar para cezası bulunur.

Anahtar Kelimeler

İmar para cezası , emlak metrekare birim değeri , artırım sebepleri , aykırılığa konu alan , kanunilik , mükerrerlik.

THE EFFECT OF PROPERTY TAX VALUE ON THE CALCULATION OF DEVELOPMENT FINES

https://izlik.org/JA52UN27HS

Öz

The zoning legislation aims to ensure that settlements and the structures to be built in these areas are established in accordance with zoning plans as well as technical, health, and environmental requirements. Among the main instruments intended to achieve orderly, healthy, and aesthetic urbanization are zoning plans. Through these plans, the goal is to create orderly and healthy cities. The zoning legislation prescribes certain sanctions for constructions not built in compliance with zoning plans. The primary sanctions are demolition and administrative fines under zoning law. The demolition sanction is regulated under Article 32 of the Zoning Law, while the administrative fine is regulated under Article 42 of the same Law.
The calculation method of the administrative fine, as well as the grounds for increase, reduction, or cancellation of the fine, are comprehensively regulated under Article 42. In addition, with the amendment introduced on 25 March 2020 to subparagraph (ç) of the second paragraph of the said Article, a new ground for increase was added: property value. According to this new provision, in cases where the area subject to the violation can be determined in square meters, the fine calculated under subparagraph (a) of paragraph two of Article 42 and increased under subparagraph (c) shall be further increased by adding the amount obtained by multiplying the area subject to the violation by the minimum unit square meter value of the land or plot determined for property tax purposes. Thus, the total administrative fine to be imposed for a structure in violation of zoning legislation is determined.

Anahtar Kelimeler

Administrative fine under zoning law , unit square meter property value , grounds for increase , area subject to violation , legality , duplication.

Kaynakça

• Akyılmaz, Bahtiyar, Sezginer, Murat ve Kaya Cemil. Türk İdare Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2009.
• Bilgin, Hüseyin ve Sezer, Yasin. Açıklamalı-İçtihatlı İmar Kanunu Uygulama Rehberi ve İmar Davalarında Başvuru Yolları, Ankara: Adalet Yayınevi, Tamamen Yenilenmiş Gözden Geçirilmiş ve Güncellenmiş 7. Baskı, 2023.
• Candan, Turgut. “Danıştay Kararlarında Vergisel Kabahatler ve Yaptırımlar Hukukuna İlişkin Temel İlkeler”. İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Tarafından Düzenlenen İdari Ceza Hukuku Sempozyumu, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2009.
• Çaptuğ, Mehpare. “Hukuki Güvenlik İlkesinin Kavramsal Gelişimi”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, No. 17, Y. 9, S. 17, 2021.
• Çelik, Erkan. Açıklama Örnekler ve Yargı Kararlarıyla Belediye Gelirleri ve Uygulaması. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2022.
• Çelik, Kemal. Planlama ve İmar Kanunu Uygulaması, Arazi ve Arsa Düzenlemesi, Ankara: Devran Matbaacılık, 2006.
• Duru, Ahmet Alptekin. “Hukuki Belirlilik İlkesi Çerçevesinde Mevzuat Yapım Tekniği ve Mevzuat Bilgi Sistemi”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 74, S. 1, 2025.
• Egeli, Hülya. Türk Anayasa Hukukunda Hukuki Belirlilik İlkesi, Ankara: Adalet Yayınevi, 2025.
• Gören, Zafer. Anayasa Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2011.
• Gözübüyük, A. Şeref ve Tan, Turgut. İdare Hukuku, C. I, Genel Esaslar, Ankara: Turhan Kitabevi, Güncellenmiş 14. Baskı, 2021.
• Gülan, Aydın. Kamu Mallarından Yararlanma Usullerinin Tabi Olduğu Hukuki Rejim. İstanbul: Alfa Yayınevi, 1999.
• Kara, Seyfettin. İdari Yaptırım Boyutuyla İmar Para Cezası Artırım/İndirim ve İptal Sebepleri. Ankara: Yetkin Yayınları, 2020.
• Kara, Seyfettin. İmar Hukukunun Dehlizlerinden Biri: Parselasyon. Ankara: Yetkin Yayınları, 2022.
• Karagülmez Ali. Adli ve İdari Para Cezaları. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2001.
• Karahasan, Mustafa Reşit. İnşaat, İmar, İhale Hukuku C. 2, İstanbul: Beta Yayınları, 1997.
• Keleş, Ruşen ve Mengi, Ayşegül. İmar Hukukuna Giriş. Ankara: İmge Kitabevi, 2003.
• Nazaroğlu, Yavuz. “Genel Olarak İmar Para Cezalarının Para Cezaları İçindeki Yeri ve Nitelikleri” Danıştay Dergisi, S. 14-15 (1974): 96-108.
• Onar, Sıddık Sami. İdare Hukukunun Umumi Esasları, C. II. İstanbul: 1966.
• Özgüven, Ali Volkan. “Vergi İdaresinin Düzenleme Yetkisinin Kapsamı ve Sınırları”, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, 2014.
• Uluocak, Nihat. “Türkiye’de Meraların Hukuksal Niteliği”. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Cilt: 27, Sayı: 2, (1977): 46-61.
• Vural, Mahmut. Emlak Vergisi Kanunu ve Çevre Temizlik Vergisi Açıklama ve Yorumları. Maliye ve Hesap Uzmanları Derneği, İstanbul: 1998.
• Yılmaz, Ejder. Hukuk Sözlüğü. Ankara: Yetkin Yayınları, Yenilenmiş 11. Baskı, 2023.
• Yılmaz, Mustafa. İmar Yaptırımları ve Yargısal Korunma. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2002.
• Zanobını, Gauido. İdari Müeyyideler. Çev. Yılmaz Günal. Ankara: 1964.
• http:///www.anayasa.gov.tr.
• http:///www.dergiler.ankara.edu.tr.
• http:///www.izmirbim.adalet.gov.tr.
• http:///www.mevzuat.gov.tr.
• https://www.mevzuat.tbmm.gov.tr.
• http://www.portal.ubap.org.tr.
• http://www.sozluk.adalet.gov.tr.
• http:///www.tdk.gov.tr.