RESIDENCE PERMIT FOR VICTIMS OF HUMAN TRAFFICKING IN TURKISH FOREIGNERS LAW

Yıl 2025, Cilt: 15 Sayı: Prof. Dr. Peter HAY 90. Doğum Günü Özel Sayısı, 267 - 286, 23.01.2026

Dondu Kuscu

Öz

The rights of victims of human trafficking, also known as modern slavery, are violated, leading to serious problems incompatible with human dignity. Human trafficking victims are exploited and mistreated due to their adverse conditions.Various legal regulations have been adopted both in international and national law to combat human trafficking. In this context, the “Protocol to Prevent, Suppress and Punish Trafficking in Human Beings, Especially Women and Children” was adopted in 2003, and the “Council of Europe Convention on Action against Trafficking in Human Beings” was adopted in 2005, and Turkey became a party to both these Protocols and Conventions. Furthermore, the “Regulation on Combating Human Trafficking and Protecting Victims” (RCHTPV) was adopted in 2016 regarding human trafficking in Turkish law. If the victim of human trafficking is a foreigner, Law No. 6458 on Foreigners and International Protection (LFIP), which entered into force in 2014, is crucial for mitigating the adverse conditions faced by victims of human trafficking and for implementing the necessary regulations to ensure their legal stay in the country. Article 48 of the LFIP regulates the residence permit for victims of human trafficking. Those who are victims of human trafficking under the relevant provision, or who have strong indications of being a victim, may initially be issued a residence permit for up to thirty days. If the victim cooperates at the end of the thirty-day period, the residence permit may be extended for a period of at least six months to three years. This study will thoroughly examine the terms and conditions of residence permits for victims of human trafficking in Turkish foreigners law, including the extension and cancellation of permits, within the scope of the LFIP the LFIP Implementation Regulation, and the RCHTPV.

Anahtar Kelimeler

Crime of Human Trafficking , Victim of Human Trafficking , Residence Permit for Victims of Human Trafficking , Victim Support Process , Foreigners and International Protection Law.

TÜRK YABANCILAR HUKUKUNDA İNSAN TİCARETİ MAĞDURU İKAMET İZNİ

Öz

Modern kölelik olarak adlandırılan insan ticareti suçuna konu olan mağdurun hakları zedelenmekte ve bu durum insan onuruyla bağdaşmayan ciddi sorunların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. İnsan ticareti mağdurları içinde bulundukları olumsuz koşullar nedeniyle istismar edilmekte ve kötü muameleye tabii tutulmaktadır. İnsan ticaretiyle mücadele etmek için gerek uluslararası hukukta gerek ulusal hukukta çeşitli yasal düzenlemeler kabul edilmiştir. Bu bağlamda 2003 yılında “İnsan Ticaretinin, Özellikle Kadın ve Çocuk Ticaretinin Önlenmesine, Durdurulmasına ve Cezalandırılmasına İlişkin Protokol” ve 2005 yılında “Avrupa Konseyi İnsan Ticaretine Karşı Eylem Sözleşmesi” kabul edilmiş olup Türkiye bu Protokol’e ve Sözleşmeye taraf olmuştur. Bunların yanında Türk hukukunda insan ticaretine ilişkin 2016 yılında “İnsan Ticaretiyle Mücadele ve Mağdurların Korunması Hakkında Yönetmelik (İTMMKHY)” kabul edilmiştir. Bu Yönetmelik kapsamında, insan ticareti suçunun önlenmesi, insan ticaretiyle mücadele, insan hakları kapsamında Türk vatandaşı ve yabancı ayrımı gözetilmeksizin insan ticareti mağdurlarının korunması, yabancı mağdura ikamet izni verilmesi ve mağdurlara sunulacak destek hizmetlerine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir. İnsan ticareti suçu mağdurunun yabancı olması halinde 6458 sayılı 2014 yılında yürürlüğe giren “Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu”, insan ticareti mağdurlarının olumsuz koşullarını azaltmak ve bu kişilerin yasal olarak ülkede kalmaları için gerekli düzenlemeleri yapmak açısından önem arz etmektedir. Bu amaçla YUKK’un 48. maddesinde insan ticareti mağdurlarının yararlanacağı insan ticareti mağduru ikamet izni düzenlenmiştir. İlgili hüküm kapsamında mağdur olan ya da mağdur olduğu yönünde kuvvetli emare bulunan kişilere ilk aşamada otuz güne kadar ikamet izni düzenlenebilecek, otuz günlük sürenin sonunda mağdurun işbirliği yapması ile sonuçlanırsa altı aydan az olmamak üzere üç yıla kadar ikamet izni süresi uzatılabilecektir. Çalışma kapsamında Türk yabancılar hukukunda insan ticareti mağduru ikamet izninin hüküm ve koşulları, iznin uzatılması ve iptali konuları, YUKK, YUKK Uygulama Yönetmeliği ve İTMMKHY kapsamında etraflıca ele alınacak ve konuya ilişkin görüş ve eleştirilerde bulunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

İnsan Ticareti Suçu , İnsan Ticareti Mağduru , Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu. , İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni , Mağdur Destek Süreci

Kaynakça

• Alaсаkарtan, Ahmet Can. “Türk Yabancılar Hukukunda ve Uygulamada İkamet İzinleri.”, BUHFD 19, S. 219 (2024): 447-477.
• Altuğ, Yılmaz. Yabancıların Hukuki Durumu. İstanbul: Sermet Matbaası, 1968.
• Arslan, Çetin. “İnsan Ticareti Suçu” AÜHFD 53, S.4 (2004): 19-83.
• Asar, Aydoğan. Yabancılar Hukuku (Temel Konular). Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2020.
• Avcı, Maya. “Human Trafficking under the United Nations Protocol to Prevent, Suppress and Punish Trafficking in Persons, Especially Women and Children and Its Implementation in Different Jurisdictions”, BUHFD 15, S. 195-196 (2020): 1661-1696.
• Aybay, Rona ve Dardağan Kibar, Esra. Yabancılar Hukuku. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2010.
• Aydoğmuş, Ayşe Yasemin. “Yabancılar Hukukunda İnsan Ticareti ile Mücadele”, Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 09, S.2 (2021): 325-350.
• Balcı, Meral. “Fuhuş Amacıyla İnsan Ticareti Suçunda Mağdurun Rızası”, Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10, S. 2 (2024): 415-438.
• Bayraktar Köksal, Sonay Evik, Vesile ve Kurt, Gülşah. Özel Ceza Hukuku Cilt I: Uluslararası Suçlar. İstanbul: Oniki Levha Yayınları, 2020.
• Bostan, Hakan ve Yener, İlkkan. “Sınıraşan Örgütlü Suç Tipi Olarak İnsan Ticareti: Sorunlar ve Çözüm Önerileri.” Güvenlik Bilimleri Dergisi 13, S. 2 (2024): 387-414.
• Bryson Clark ve Sasha Poucki, editörler, The SAGE Handbook of Human Trafficking and Modern Day Slavery, Los Angeles: SAGE Publications Ltd, 2019.
• Çelik, F. Elif. “Zorunlu-Düzensiz Göçün Yarattığı Sorunlardan Birisi Olarak İnsan Ticareti Mağduru Yabancıların İkametlerine İlişkin Hukuki Düzenlemelerin Değerlendirilmesi”, Public and Private International Law Bulletin (Prof. Dr. Cemal Şanlı’ya Armağan) 40, S. 2 (2020): 657-706.
• Çelikel, Aysel ve Öztekin Gelgel, Günseli. Yabancılar Hukuku. Ankara: Beta Yayınevi, 2018.
• Çiçekli, Bülent. Yabancılar ve Mülteci Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2016.
• Çiçekli, Bülent. “6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Türk Yabancılar ve Mülteci Hukukuna Getirdiği Yenilikler”, Terazi Hukuk Dergisi 9, S. 100 (2014): 612-627.
• Çörtoğlu Koca, Sema. “Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kamunu Uyarınca Yabancıların Türkiye’de İkameti ve Uzun Dönem İkamet İznine İlişkin Değerlendirmeler.” Ankara Barosu Dergisi, S. 2, (2016): 41-88.
• Çubukçuoğlu, Ali Savaş. Türk Ceza Hukukunda İnsan Ticareti Suçu, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Erzincan, 2024.
• Değirmenci, Olgun. “Mukayeseli Hukukta ve Türk Hukukunda İnsan Ticareti Suçu”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi 19, S. 67 (2006): 57-95.
• Doğan, Vahit. Türk Yabancılar Hukuku. Ankara: Savaş Yayınevi, 2021.
• Ekşi, Nuray. “İnsan Ticareti Mağduru Yabancıların Türkiye’de İkamet ve Çalışma Hakları”, Legal Hukuk Dergisi 10, S.19.
• Ekşi, Nuray. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Hukuku, İstanbul: Beta Yayınevi, 2018.
• Eren M., Yusuf. “Uluslararası Hukukta İnsanlığa Karşı Suçlar”, Mevlana Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1, S.2 (2013): 7-37.
• Esen, Emre. Türk Hukukunda Yabancıların İkamet İzinleri. Ankara: Beta Yayınevi, 2019. Gallagher, Anne T. The International Law of Human Trafficking, New York: Cambridge University Press, 2010.
• Gemalmaz, Mehmet Semih. Ulusalüstü İnsan Hakları Hukuku Belgeleri Cilt 2, İstanbul: Legal Yayıncılık, 2011.
• Konan, Belkıs. “Osmanlı Devleti’nden Erken Cumhuriyet Dönemine Kadın Ticaretinin Engellenmesi Yolunda Yapılan Girişimler”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 70, S. 4 (2021): 1479-1504.
• Kızılsümer, Deniz. “İnsan Ticareti ile Mücadele: Uluslararası Belgeler ve Türkiye’nin Çabaları”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 62, S. 01 (2007): 113-45.
• Poyraz, Mehmet Aytaç. Türk Yabancılar Hukukunda Yabancıların İkameti. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: 2015.
• Sobir, Olimjon. “Kanunilik İlkesi Bağlamında İnsan Ticareti Suçu”, Terazi Hukuk Dergisi 17, S.193 (2022): 8-22.
• Tekinalp, Gülören. Türk Yabancılar Hukuku, İstanbul: Fakülteler Matbaası, 1975.
• Tekin, Esra. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’na Göre Yabancıların Türkiye’de İkameti. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Diyarbakır: 2014.
• Tezcan, Durmuş, Mustafa Ruhan, Erdem ve Murat Önok. Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, Ankara: Seçkin Yayınevi, 2010.
• Tosun, Leman. “İnsan Ticareti, Özellikle Kadın ve Çocuk Ticareti Konusunda Uluslararası Düzenlemeler ve İç Hukuk Kuralları.”, Adalet Dergisi, S.16 (2003).
• Yılmaz, Yeşim. “İnsan Ticareti Suçu ve İçtima Sorunu”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 23, S. 3 (2017): 883 - 972.
• “İnsan Ticaretiyle Mücadele Türkiye Ulusal Raporu”, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Mart 2023.
• “Türk Hukukunda İnsan Ticareti Suçu El Kitabı”, Ankara: Kasım 2009.