Sorgulamaya Dayalı Öğrenme Yaklaşımı ile İlgili Tezler Üzerine Bir İçerik Analizi

Öz

Bu çalışmanın amacı fen eğitiminde 2008-2022 yılları arasında yapılmış ve sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımını konu edinen Yüksek Öğretim Tez Merkezi’nde (http://tez2.yok.gov.tr/) yer alan 32 adet yüksek lisans ve 16 adet doktora tezlerini içerik analizi yöntemi ile incelemektir. Ayrıca fen eğitiminde sorgulamaya dayalı öğrenme konusundaki çerçevenin belirlenip eksikliklerin ve yönelimlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma doküman incelemesi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Literatürdeki içerik analizi araştırmalarında oluşturulan kategori ve temalar incelenerek araştırmacılar tarafından “Fen Eğitimi Tez Sınıflama Formu” oluşturulmuştur. “Sorgulamaya dayalı” ve “sorgulamaya dayalı öğrenme” kelimeleri YÖKTEZ veri tabanında taratılarak tezlere ulaşılmıştır. Tezler; tezin türü, tezin yayınlandığı yıl, tezin araştırma yöntemi, tezin araştırma model türü, tezdeki örneklem büyüklüğü, tezdeki örneklem düzeyi, tezin veri toplama aracı ve tezdeki veri analiz yöntem türleri kategorilerinde analiz edilmiştir. Elde edilen veriler MS-Excel programı ile hesaplanmıştır. İncelenen lisansüstü tezler yüksek lisans tezleri ve doktora tezleri şeklinde ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Frekans ve yüzde değerleri çalışmada tablo ve grafikler aracılığı ile verilmiştir. Araştırma sonucunda incelenen tezlerin çoğunluğu yüksek lisans tezi iken doktora kapsamında yapılan tezlerin çok daha az olduğu; çalışmalarda nicel araştırma modelinin daha çok tercih edildiği, 2019 yılında en fazla çalışmanın yapıldığı gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Çalışma kapsamındaki tezlerin büyük çoğunluğunda lisans öğrencilerinin örneklem olarak seçildiği; ilköğretim kademesinde daha az çalışma yapıldığı, 51-100 aralığının örneklem büyüklüğünde en fazla tercih edilen rakam olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Çalışma sonunda gelecekte yapılması planlanan çalışmalara öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sorgulamaya Dayalı Öğrenme
• Fen Bilimleri Eğitimi
• İçerik Analizi.

A Content Analysis on Theses Related to Inquiry-Based Learning Approach

Abstract

The aim of this study is to investigate 32 master's and 16 doctoral theses in the Higher Education Thesis Center (http://tez2.yok.gov.tr/), which were conducted between 2008 and 2022 in science education and which are about inquiry-based learning approach, by content analysis method. In addition, it was aimed to identify the frame on inquiry-based learning in science education and to identify deficiencies and orientations. Document analysis method was used in the study. "Science Education Thesis Classification Form" was created by the researchers by examining the categories and themes created in the content analysis studies in the literature. Theses were accessed by searching the words "inquiry-based" and "inquiry-based learning" on the Council of Higher Education Thesis Center. Theses were examined in the categories of thesis type, year of publication, research method of the thesis, research model type of the thesis, sample size of the thesis, sample level of the thesis, data collection tool of the thesis and data analysis method types of the thesis. The data obtained were calculated with MS-Excel program. The analyzed postgraduate theses were evaluated separately as master's and doctoral theses. Frequency and percentage values were given in tables and graphs in the study. As a result of the research, it was concluded that while the majority of the theses examined were master's theses, the theses conducted within the scope of doctorate were much less; quantitative research model was preferred more in the studies, and the most studies were conducted in 2019. It was found that undergraduate students were selected as the sample in the majority of the theses within the scope of the study; fewer studies were conducted at the primary education level, and the range of 51-100 was the most preferred number in sample size. At the end of the study, suggestions were made for future studies.

Keywords

• Inquiry Based Learning
• Science Education
• Content Analysis.

Kaynakça

1. Asal, R. (2020). The effect of engineering design based science teaching on primary school 4th grade students' scientific creativity and critical thinking skills. [Master dissertation]. Gazi University.
2. Ayas, A. (1995). Fen bilimlerinde program geliştirme ve uygulama teknikleri üzerine bir çalışma: İki çağdaş yaklaşımın değerlendirilmesi. Hacettepe University Journal of Education, 11, 149-155. http://www.efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/1231-published.pdf
3. Bayraklı, S. (2019). Content analysis of master theses which were conducted with experimental research in science education between the years of 2008-2018. [Master dissertation]. Marmara University.
4. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. A., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. https://depo.pegem.net/9789944919289.pdf
5. Chang, P. L. & Hsieh, P. N. (1997). A qualitativereview of doctoral of dissertationmanagement in Taiwan. Higher Education, 33, 115-136. http://hdl.handle.net/11536/14558
6. Çalık, M. & Sözbilir, M. (2014). Parameters of content analysis. Education and Science, 39(174), 33-38. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2014.3412
7. Çepni, S. (2007). Performansların değerlendirilmesi. E. Karip (Ed.), Ölçme ve değerlendirme içinde (s. 193-239). Ankara: Pegem A.
8. Çiltaş, A., Güler, G. & Sözbilir, M. (2012). Türkiye’de matematik eğitimi araştırmaları:bir içerik analizi çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 565-580.

9. Demirel, Ö. (2004). Eğitimde Program Geliştirme. (14. Baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
10. Derman, A., Pınar, A., & Akkurt, N. D. (2023). Kimyasal tepkimelerde hız, denge ve enerji konularıyla ilgili yapılan çalışmaların içerik analizi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 621-638. https://doi.org/10.38151/akef.2023.75.
11. Dickson, R., Cherry, M. G. & Boland, A. (2014). Carrying Out a Systematic Review as a Master’s Thesis. In Doing a Systemic Review: A Student’s Guide, edited by Angela Boland, M. Gemma Cherry, and Rumona Dickson. London: SAGE Publications Ltd.
12. Eroğlu, S. (2006). The effect of audio visual-material usage of third grade high school students' learning biotechnological conception and their attitude. [Master dissertation]. Gazi University. Evrekli, E., İnel, D., Deniş, H. & Balım, A. G. (2011). Methodological and Statistical Problems in Graduate Theses in the Field of Science Education. Elementary Education Online, 10(1), 206-218. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/90698
13. Falkingham, L. T. & Reeves, R. (1998). Context analysis- A technique for analysing research in a field, applied to literature on the management of R & D at the section level. Scientometrics, 42(2), 97-120. https://link.springer.com/article/10.1007/BF02458351
14. Genç, H. N. (2020). A content analysis related to theses about concept cartoons in science education: The case of Turkey (2007-2019). International Journal of Humanities and Education, 6(13), 267-290. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1079344
15. Gülbahar, Y. & Alper, A. (2009). A content analysis of the studies in instructional technologies area. Ankara University, Journal of Faculty of Educational Sciences, 42(2), 93-111. https://dergipark.org.tr/tr/pub/auebfd/issue/38389/445194
16. Güngör, B. A. & Saraçoğlu, S. (2023) Content analysis of theses on context-based learning approach in science education. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 13(2), 564-598. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ajesi/issue/79200/1118396
17. Hançer, A. H., Şensoy, Ö. & Yıldırım, H. İ. (2003). An evalation about the importance of contemporary science education at elemantary schools and how this kind of science teaching must be. Pamukkale University Journal of Education, 13(13), 80-88. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11130/133116
18. Kaltakçı Gürel, D., Sak, M., Ünal, Z. Ş., Özbek, V. & Şen, S. (2017). Content analysis of physics education articles published ın Turkey between 1995 and 2015. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 42, 143-167. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maeuefd/issue/30534/330328
19. Kabuklu, Ü. N. & Kurnaz, M. A. (2019). Thematic review of context-based instruction studies made in Turkey in science education. Asian Journal of Instruction, 7(1), 32-53. https://dergipark.org.tr/en/pub/aji/issue/46556/515698
20. Kanlı, U., Gülçiçek, Ç., Göksu, V., Önder, N., Oktay, Ö., Eraslan, F. & Güneş, B. (2014). Content analysis of physics education studies published in national science and mathematics education congress proceedings. Gazi University Journal of Gazi Education Faculty, 34(2), 127-153. https://dergipark.org.tr/en/pub/gefad/issue/6729/90477
21. Karaman, P. & Karaman, A. (2016). Opinions of science teachers about the revised science education program. Erzincan University Journal of Education Faculty, 18(1), 243-269. https://dergipark.org.tr/en/pub/erziefd/issue/24415/258760
22. Kaya, V. (2022). Content analysis of graduate thesis and articles on the context (Life) based approach in science education in Turkey. [Master dissertation]. Kocaeli University.
23. Köseoğlu, S. (2018). Analysis of graduate theses completed in the field of science teacher education between the years 2010 and 2017 in Turkey. [Master dissertation]. Abant İzzet Baysal University.
24. Kula, W. F. & Sadi, Ö. (2016). Science education trends in Turkey: A content analysis from 2005 to 2014. Elementary Education Online, 15(2), 594-614. https://earsiv.kmu.edu.tr/xmlui/handle/11492/2175?locale-attribute=tr
25. Küçüközer, A. (2016). An overview of the doctoral thesis in science education. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 10(1), 107-141. https://dergipark.org.tr/tr/pub/balikesirnef/issue/24340/257983
26. Küçükoğlu, A. & Ozan, C. (2013). A content analysis about master theses and dissertations in classroom teacher education. International Journal Of Eurasia Social Sciences, 4(12), 27-47. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijoess/issue/8530/105925
27. Maytar, F. (2008). Fen ve teknoloji öğretiminde proje ve araştırma tabanlı öğrenme. Fen ve teknoloji öğretiminde yeni yaklaşımlar. Ankara: Pegem Akademi.
28. MEB, (2018). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
29. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded source book (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
30. Mogalakwe, M. (2006). The use of documentary research methods in social research. African Sociological Review 10(1): 221-230.
31. NRC (National Research Council), (2000). Inquiry and the national science education standards. Washington: National Academy Press.
32. Özalp, M. T. & Kaymakcı, S. (2022). Analysis of postgraduate theses on feedback in educational sciences in Turkey. Journal of Ahmet Keleşoğlu Education Faculty, 4(2), 468-483. https://dergipark.org.tr/en/pub/akef/issue/72486/1179958
33. Özarslan, M. (2019). The comparison of gifted and talented students and non gifted students’ perception of biology: Metaphoric study. Pamukkale University Journal of Education, 45(45), 310-334. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/41649/430063
34. Öztürk, Z., Özel, M. (2021). Probleme dayalı öğrenme yönteminin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine etkisi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 0(51), 1 - 31.
35. Polat, M. (2013). A research into completed post-graduate theses in the field of physical science: Celal Bayar University sample. Buca Faculty of Education Journal, 35, 46-58. https://dergipark.org.tr/tr/pub/deubefd/issue/25114/265147
36. Sünger, İ. (2019). A content analysis on augmented reality concept. [Master dissertation]. Balıkesir University.
37. Şenyiğit, Ç. (2021). Fen bilgisi eğitiminde sorgulamaya dayalı öğrenmeye ilişkin eğilimler (2004-2020): Lisansüstü çalışmaların sistematik bir derlemesi. YYU Journal of Education Faculty, 18(1), 652-684. doi:10.33711/yyuefd.919585.
38. Tok, G. (2019). Content analysis of science teachers research in Turkey. [Master dissertation]. Uşak University. Yaşa, N. & Koçak, N. (2022). Misconception on acid-base concept: A content analysis. Journal of Ahmet Keleşoğlu Education Faculty, 4(1), 1-24. https://dergipark.org.tr/tr/pub/akef/issue/68985/1092123
39. Yavuz, G. (2016). A content analysis related to completed theses in the field of project-based learning in science education: The case of Turkey (2002-2014). [Master dissertation]. Bülent Ecevit University.
40. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.