Derleme

COVID-19 Hastalarının Tanı, Tedavi ve Takibinde Klinik Biyokimya Laboratuvarlarının Rolü

Cilt: 31 Sayı: 1 31 Mart 2022
PDF İndir
TR EN

COVID-19 Hastalarının Tanı, Tedavi ve Takibinde Klinik Biyokimya Laboratuvarlarının Rolü

Öz

Dünya sağlık örgütü tarafından COVID-19’un pandemi olarak ilan edildiği 11 Mart 2020’den bu yana vaka sayıları tüm dünyada giderek artmış olup bu kontrolsüz artış sağlık sistemleri üzerinde büyük bir yük oluşturmuştur. Tüm dünyada hastalığın yayılımını önlemek amacıyla milyarlarca insan için karantina gibi sert önlemler alınmıştır. Bu da özellikle ülkelerin ekonomi ve sağlık sistemlerini olumsuz etkilemiştir ve etkilemeye de devam etmektedir. Özellikle, asemptomatik COVID-19 vaka oranlarının yüksek olması nedeniyle alınan önlemler yetersiz kalmakta ve pandemi ile mücadeleyi zorlaştırmaktadır. Nükleik asit amplifikasyon testi, SARS-CoV-2 enfeksiyonunun tanısında altın standart yöntemdir. Ancak sonuç verme süresinin uzun olması, %40’a varan yanlış negatiflik oranı nedeniyle hastaların hızlı şekilde taranması, tedaviye başlanması gecikmektedir. Erken dönemde hastaların biyokimyasal testler ile değerlendirilerek tanı ve tedavilerinin hızlandırılması hem hastalığın erken dönem kontrolü açısından hem de salgının yayılımının kontrolü ile salgın sırasında kaynakların doğru ve verimli kullanılması açısından önem taşımaktadır.
Bu derleme ile; hastalığın tanısında, takibinde, hasta için uygun tedavinin düzenlenmesinde kullanılan biyokimyasal testler ile hastalığın prognozunun belirlenmesine yönelik oluşturulan risk tahmin skorlarında kullanılan biyokimyasal testlerin özetlenmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Pandemi , Covid-19 , Biyokimyasal testler , SARS-CoV-2

Kaynakça

  1. 1. Ferrari D, Motta A, Strollo M, Banfi G, Locatelli M. Routine blood tests as a potential diagnostic tool for COVID-19. Clin Chem Lab Med. 2020;58:1095-99.
  2. 2. World Health Organisation. Coronavirus disease (COVID-19) pandemic. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019. Accessed: February 2021.
  3. 3. Çöl M, Güneş G. COVID-19 salgınına genel bir bakış. In: COVID-19 (Eds Memikoğlu O, Genç V): 1-9. Ankara, Ankara Üniversitesi Basımevi, E-Kitap, 2020.
  4. 4. Wang F, Hou H, Wang T, Luo Y, Tang G, Wu S, et al. Establishing a model for predicting the outcome of COVID-19 based on combination of laboratory tests. Travel Med Infect Dis. 2020;36:101782.
  5. 5. Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y, et al. Clinical featrures of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan China. Lancet. 2020;395:497-506.
  6. 6. Henry BM, de Oliveira MHS, Benoit S, Plebani M, Lippi G. Hematologic, biochemical and immune biomarker abnormalities associated with severe illness and mortality in coronavirus disease 2019 (COVID-19): a meta-analysis. Clin Chem Lab Med. 2020;58:1021-28.
  7. 7. Ponti G, Maccaferri M, Ruini C, Tomasi A, Ozben T. Biomarkers associated with COVID-19 disease progression. Crit Rev Clin Lab Sci. 2020;57:389-99.
  8. 8. SARS-CoV-2 pandemi sürecinde nasıl değişiyor ve bu bize ne anlatıyor? https://sarkac.org/2020/03/sars-cov-2-pandemi-surecinde-nasil-degisiyor/. Accessed: February 2021.
  9. 9. Bourgonje AR, Abdulle AE, Timens W, Hillebrands JL, Navis GJ, Gordijn SJ, et al. Angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2), SARS-CoV-2 and the pathophysiology of coronavirus disease 2019 (COVID-19). J Pathol. 2020;251:228-48.
  10. 10. Hamming I, Timens W, Bulthuis ML, Lely AT, Navis G, van Goor H. Tissue distribution of ACE2 protein, the functional receptor for SARS coronavirus. A first step in understanding SARS pathogenesis. J Pathol.2004;203: 631-37. 11. Pascarella G, Strumia A, Piliego C, Bruno F, Del Buono R, Costa F, et al. COVID-19 diagnosis and management: a comprehensive review. J Intern Med. 2020;288:192-206.

Kaynak Göster

AMA
1.Polat T, Dağlıoğlu G, Gorur O, İnal TC. COVID-19 Hastalarının Tanı, Tedavi ve Takibinde Klinik Biyokimya Laboratuvarlarının Rolü. aktd. 2022;31(1):1-9. doi:10.17827/aktd.1000224