Jinekolojik Onkoloji Pratiğimizde Risk Azaltıcı Cerrahi Yönetimi Gerektiren Genetik Değişiklikler
Öz
Kanser, fonksiyonu hücre büyümesi ve DNA’nın bütünlüğünü koruma olan genlerdeki mutasyonlar sonucu gelişir. Mutasyonlar, germ hücrelerinde(germline)(GLM) ve diğer hücrelerde (somatik)(SM) olabilir. Kanserlerin %5-10’undan germline mutasyonlar sorumludur. Erken dönemde GLM’ların tespit edilmesi; risk altındaki bireylerin belirlenmesi, takibinin yapılması ve risk azaltıcı koruyucu stratejilerin geliştirilmesi açısından önemlidir. Ayrıca son zamanlarda tümör dokusunda SM’ların tespiti, hedefe yönelik ve adjuvan tedaviyi düzenlemede rehber olmaktadır. Over ve meme kanserlerinin yaklaşık %10-30’u ailesel kümelenme göstermekle birlikte vakaların sadece %5-10’u kalıtsaldır. Özellikle, kalıtsal over kanserlerinin yaklaşık %65-85’ini DNA onarım kusurlarına neden olan BRCA1/2 genlerinde GLM’lar sonucu oluşmaktadır. BRCA1/2 genlerinde patojenik mutasyonu olan bireyler için risk azaltıcı mastektomi (RRM) meme kanseri riskini %90-95 oranında azaltırken, salpingo-ooferektomi (RRSO) ile meme ( %50), over ve fallop tüpü kanseri insidansı da ( %70-96) azalmaktadır. Ayrıca RRSO, kansere özgü genel mortaliteyi azaltmakla ve over kanserini önlemede en etkili seçenek olarak kabul edilmektedir. BRCA1/2 dışında homolog rekombinasyon yolu DNA tamirinde rol oynayan RAD51C, RAD51D ve BRIP1 genlerdeki patojenik mutasyonlar over kanserinde rol oynamaktadır. RAD51C, RAD51D ve BRIP1, genlerinin patojenik mutasyon taşıyıcılarında rehberler, RRSO’i önermektedir. Lynch sendromu (LS), kolorektal ve endometriyal kanser gelişme riskinde artış ile karakterize otozomal dominant bir hastalıktır. LS’da endometrium ve over kanseri risk artışı en fazla olan MLH1, MSH2 ve MSH6 genlerinde patojenik mutasyon taşıyıcılarında fertilitesini tamamladıktan sonra risk azaltıcı cerrahi olarak histerektomi ve RRSO önerilmektedir. Bu derlemede amacımız, jinekolojik onkoloji pratiğimizde son zamanlarda kullanımı gittikçe artan risk azaltıcı profilaktik cerrahi uygulamaları gerektiren genetik hastalıkları son rehberler eşliğinde özetlemektir.
Anahtar Kelimeler
BRCA1/2 , PALB2 , Kalıtsal kanser sendromu , Risk azaltıcı cerrahi , BRCA1/2 , RAD51 genleri , PALB2 , BIRP1.
Kaynakça
- 1. Paul D. The systemic hallmarks of cancer. J Cancer Metastasis Treat 2020;6:29. http://dx.doi.org/10.20517/2394-4722.2020.63
- 2. Blackadar CB. Historical review of the causes of cancer. World J Clin Oncol. 2016;7(1):54-86. Doi: 10.5306/wjco.v7.i1.54.
- 3. Pavlopoulou A, Spandidos DA, Michalopoulos I. Human cancer databases (review). Oncol Rep. 2015 Jan;33(1):3-18. Doi: 10.3892/or.2014.3579
- 4. Chen L, Modesitte S, The American College of Obstetricians and Gynecologists. ACOG Comittee Opinion. Comittee on Genetics. No:793. Obstet Gynecol.2019; 134(6):e143.
- 5. Pennington KP, Walsh T, Harrell MI, Lee MK, Pennil CC, Rendi MH, et al. Germline and somatic mutations in homologous recombination genes predict platinum response and survival in ovarian, fallopian tube, and peritoneal carcinomas. Clin. Cancer Res. 2014;20:764–775. Doi: 10.1158/1078-0432.CCR-13-2287.
- 6. Angeli D, Salvi S, Tedaldi G. Genetic Predisposition to Breast and Ovarian Cancers: How Many and Which Genes to Test? Int. J. Mol. Sci. 2020; 21: 1128 http://dx.doi.org/10.3390/ijms21031128.
- 7. Walsh T, Casadei S, Lee MK, Pennil CC, Nord AS, Thornton AM, et al. Mutations in 12 genes for inherited ovarian, fallopian tube, and peritoneal carcinoma identified by massively parallel sequencing Proc Natl Acad Sci USA 2011; 108(44):18032-7. 3. Doi: 10.1073/pnas.1115052108
- 8. Toss A, Tomasello C, Razzaboni E, Contu G, Grandi G, Cagnacci A, et al. Hereditary Ovarian Cancer : Not Only BRCA1 and 2 genes. Biomed Reseach International 2019; ID 341723,11 pages http ;//dx.doi.org/19.1155/2015/341723.
- 9. Foulkes W.D, Shuen A.Y. In brief: BRCA1 and BRCA2. J. Pathol. 2013;230(4): 347–349.Doi: 10.1002/path.4205.
- 10. Wang Y, Cortez D, Yazdi P, Neff N, Elledge S.J, Qin, J. BASC, a super complex of BRCA1-associated proteins involved in the recognition and repair of aberrant DNA structures. Genes Dev. 2000; 14(8): 927–939. PMID: 10783165
