Derleme

Çocuğu Otizm Tanısı Alan Ebeveynlerin Adaptasyon Sürecinde İnsan İnsana İlişki Modeli’nin Kullanılması

Cilt: 31 Sayı: 3 30 Eylül 2022
PDF İndir
EN TR

Çocuğu Otizm Tanısı Alan Ebeveynlerin Adaptasyon Sürecinde İnsan İnsana İlişki Modeli’nin Kullanılması

Öz

Ebeveynler sahip oldukları çocuğun gelişiminin toplum tarafından kabul edilen kriterlere uygun olmasını isterken her ebeveyn, istediği gibi toplumun kriterlerini karşılayan sağlıklı bir çocuğa sahip olamayabilir. Çocuklar bazı fiziksel ve ruhsal hastalıklar ile dünyaya gelebilir. Çocukluk döneminde en sık görülen ruhsal hastalıklardan biri otizmdir. Otizm tanılı çocuk ve ailesi ile tanı aşamasından itibaren etkileşim içinde olan sağlık profesyonellerinden biri hemşirelerdir. Tanı aşamasından itibaren hemşirelerin aileye eğitim ve danışmanlık rolleri ile rehberlik etmesi son derece önemlidir. Hemşirelerin aile ile profesyonel olarak iletişime geçmesi çocuk ve ailenin tanı aşamasını kolaylaştırmanın yanında çocuğun tedavisi ve desteklenmesi için de zaman kazandıracaktır. Hasta ile hemşire arasında İnsan İnsana İlişki Modeli’ni geliştiren Joyce Travelbee, hasta ve ailesi ile iletişim kurulmasının bakımda etkili olacağını vurgulamıştır. Bu derlemede çocuğu otizm tanısı alan ebeveynlerin adaptasyon süreci insan insana ilişki modeli ile tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Otizm , Ebeveyn , Adaptasyon , Travelbee , Hemşirelik

Kaynakça

  1. Yörükoğlu A, Çocuk Ruh Sağlığı. 22. Basım: İstanbul: Remzi Kitabevi; 1998, 105-122.
  2. Mukaddes NM, Otizm Spektrum Bozuklukları: Tanı ve Takip. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2013.
  3. Centers for Disease Control and Prevention (CDC), United States Department of Health and Human Services. Community Report on Autism 2014. Erişim linki: https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/states/comm_report_autism_2014.pdf [Erişim Tarihi: 15.05.2020].
  4. Köse S, Özbaran B, Yazgan Y, Baytunca MB, Bildik T, Erermis S, vd. The psychometric properties of turkish version of autism spectrum screening questionnaire in children aged 6-18 years. Turkish J Psychiatry (January), 2016.
  5. T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı. Otizm Spektrum Bozukluğu Aile Bilgilendirme Rehberi. 2016 Erişim linki: https://www.aile.gov.tr/media/5617/otizm-spektrum-bozukluklari-aile-bilgilendirme-rehberi-2016-indirmek-icin tiklayiniz.pdf [Erişim Tarihi: 13.05.2020].
  6. Sezgin A. “Otizmin Görülme Sıklığı Arttı”. https://www.ntv.com.tr/sanat/aylin-sezginotizm-gorulmesikligi-artti. 2016.
  7. Amerikan Psikiyatri Birliği, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, 5. Baskı (DSM-5), Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı, çev. Köroğlu E, Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 2013.
  8. Özkaya BT. Yaygın gelişimsel bozukluklardan otizm spektrum bozukluğuna geçiş: DSM-5’te karşımıza çıkacak değişiklikler. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2013;5(2):127-139.
  9. Eren G, Doğan U. Zihinsel engelli çocuğa sahip babaların stres düzeyleri ve stresle başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi: Karma desenli bir çalışma. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020; 4(1):1-21.
  10. Şıkşık G. Otizmli çocuğa sahip ebeveynlerin otizm algıları ve aile özellikleri ile benlik saygıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi. (Yüksek lisans tezi). Ankara: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2016.