Derleme

Ultra İşlenmiş Gıdaların Yaygın Etkileri

Cilt: 32 Sayı: 2 30 Haziran 2023
Serap Okyar *, Öznur Tosun , Erhan Bezdegümeli , Bilge Nur Küçükakça , Ayşegül Erattır , Hilal Karahan , Elif Köse , Hasan Çetin Ekerbiçer
PDF İndir

Ultra İşlenmiş Gıdaların Yaygın Etkileri

Öz

Gıdalar NOVA gıda sınıflandırmasına göre dört alt kategoride sınıflandırılmaktadır. NOVA Kategori-4: Ultra işlenmiş gıdalar gazlı içecekleri, paketlenmiş tuzlu ve tatlı atıştırmalık ürünleri, yeniden yapılandırılan hayvansal ürünleri (salam, sosis, hazır kıyma ürünleri gibi), önceden hazırlanmış gıdaları, ön-pişirilmiş ve dondurulmuş gıdaları kapsamaktadır. Ultra-işlenmiş gıdaların lezzetlerinin güzel, kolay ulaşılabilir ve ucuz olmaları sebebi ile tüketimi ve bu sebeple sağlıksız beslenme ile morbidite ve mortaliteyi de arttırdığı gözlemlenmiştir. Bu sağlık problemlerine örnekler tip-2 diyabet, obezite, kardiyovasküler hastalıklar, gastrointestinal hastalıklar ve kanserdir. Literatürde yapılan çalışmalar kapsamında, mevcut derlemede ultra-işlenmiş gıdaları ve sağlık üzerindeki yaygın etkileri ortaya konmuştur. Güncel veriler doğrultusunda ultra işlenmiş gıda tüketimini ve sağlık üzerindeki etkilerini azaltabilmek için ulusal ve uluslararası düzeyde yeni beslenme politikaları ve kılavuzlarının geliştirilmesi önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

NOVA , ULTRA İŞLENMİŞ GIDA , TİP2 DİYABET , OBEZİTE , KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR

Kaynakça

  1. Referans1 van Boekel, M., Fogliano, V., Pellegrini, N., Stanton, C., Scholz, G., Lalljie, S., Somoza, V., Knorr, D., Jasti, P. R., & Eisenbrand, G. (2010). A review on the beneficial aspects of food processing. Molecular nutrition & food research, 54(9), 1215–1247.
  2. Referans2 Floros, J. D., Newsome, R., Fisher, W., Barbosa-Cánovas, G. V., Chen, H., Dunne, C. P., et al. (2010). Feeding the World Today and Tomorrow: The Importance of Food Science and Technology: An IFT Scientific Review. Comprehensive reviews in food science and food safety, 9(5), 572–599
  3. Referans3 Augustin, M. A., Riley, M., Stockmann, R., Bennett, L., Kahl, A., Lockett, T., Osmond, M., Sanguansri, P., Stonehouse, W., Zajac, I., & Cobiac, L. (2016). Role of food processing in food and nutrition security. Trends in Food Science and Technology, 56, 115-125.
  4. Referans4 Costard, S., Espejo, L., Groenendaal, H., & Zagmutt, F. J. (2017). Outbreak-Related Disease Burden Associated with Consumption of Unpasteurized Cow's Milk and Cheese, United States, 2009-2014. Emerging infectious diseases, 23(6), 957–964. https://doi.org/10.3201/eid2306.151603
  5. Referans5 Kliemann, N., Al Nahas, A., Vamos, E. P., Touvier, M., Kesse-Guyot, E., Gunter, M. J., Millett, C., & Huybrechts, I. (2022). Ultra-processed foods and cancer risk: from global food systems to individual exposures and mechanisms. British journal of cancer, 10.1038/s41416-022-01749-y.
  6. Referans6 Marsh, K., & Bugusu, B. (2007). Food packaging--roles, materials, and environmental issues. Journal of food science, 72(3), R39–R55.
  7. Referans7 Monteiro, C. A., Cannon, G., Levy, R. B., Moubarac, J. C., Louzada, M. L., Rauber, F., Khandpur, N., Cediel, G., Neri, D., Martinez-Steele, E., Baraldi, L. G., & Jaime, P. C. (2019). Ultra-processed foods: what they are and how to identify them. Public health nutrition, 22(5), 936–941.
  8. Referans8 Paglia L. (2019). The sweet danger of added sugars. European journal of paediatric dentistry, 20(2), 89.
  9. Referans9 Bray, G. A., Nielsen, S. J., & Popkin, B. M. (2004). Consumption of high-fructose corn syrup in beverages may play a role in the epidemic of obesity. The American journal of clinical nutrition, 79(4), 537–543.
  10. Referans10 Monteiro, C. A., Moubarac, J. C., Cannon, G., Ng, S. W., & Popkin, B. (2013). Ultra-processed products are becoming dominant in the global food system. Obesity reviews : an official journal of the International Association for the Study of Obesity, 14 Suppl 2, 21–28.