Derleme

Farmakovijilans Önemi: Kozmetovijilans

Cilt: 34 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Farmakovijilans Önemi: Kozmetovijilans

Öz

Farmakovijilans, ilaç kullanımıyla ortaya çıkabilen advers etkilerin izlenmesi, tespit edilmesi, değerlendirilmesi, önlenmesi ve bu etkilerin gerçekten ilacın alınması ile nedensel ilişkisinin olup olmadığını araştıran bir bilim dalı olarak tanımlanmaktadır. Kozmetovijilans, kozmetik ürünlerin normal ya da öngörülebilir kullanım koşulları altında ortaya çıkan istenmeyen etkilerinin izlenmesi, değerlendirilmesi ve önlenmesine yönelik bilimsel ve düzenleyici süreçleri kapsar. Kozmetik ürünlerin kullanımına bağlı advers etkiler özellikle son yıllarda artan bildirimlerle dikkat çekmektedir. Ancak bildirimin azlığı, sistem eksiklikleri ve kullanıcı farkındalığının düşüklüğü gibi nedenlerle mevcut kozmetovijilans sistemlerinin etkinliği sınırlı kalmıştır. Dermokozmetik uygulamaların yaygınlaşması da bu alandaki denetim ihtiyacını artırmaktadır. Kozmetovijilans, halk sağlığını korumaya yönelik önemli bir disiplindir. Yetkili kuruluşların desteği ile sağlık sistemlerin güçlendirilmesi, sağlık profesyonellerinin eğitimi ve geri bildirim mekanizmalarının geliştirilmesi, kozmetik güvenliğinin artırılmasına katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kozmetovijilans , advers ilaç reaksiyonu , halk sağlığı , ürün güvenliği

Kaynakça

  1. 1. Khan Z, Karataş Y, Rahman H. Adverse drug reactions reporting in Turkey and barriers: an urgent need for pharmacovigilance education. Ther Adv Drug Saf. 2020;11:2042098620922483.
  2. 2. Toklu HZ, Antigua A, Lewis V, Reynolds M, Jones J. Cosmetovigilance: A review of the current literature. J Fam Med Prim Care. 2019;8:1540–5.
  3. 3. Lucca JM, Joseph R, Hussain Al Kubaish Z, Mohammad Al-Maskeen S, Ali Alokaili Z. An observational study on adverse reactions of cosmetics: The need of practice the Cosmetovigilance system. Saudi Pharm J. 2020;28:746–53.
  4. 4. Jose J, Rubaie MHA, Ramimy HA, Varughese SS. Pharmacovigilance. Sultan Qaboos Univ Med J. 2021;21:e161–3.
  5. 5. Vigan M, Castelain F. Cosmetovigilance: definition, regulation and use “in practice”. Eur J Dermatol. 2014;24:643–9.
  6. 6. Altiokka İ, Üner M. Safety in cosmetics and cosmetovigilance, current regulations in Türkiye. Turk J Pharm Sci. 2022;19:610–7.
  7. 7. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK). Kozmetik ürün güvenlilik değerlendiricisine, eğitimine ve belgelendirilmesine ilişkin kılavuz [Internet]. 2024 Mar 22 [cited 2025 Jul 31]. Available from: https://www.titck.gov.tr/mevzuat/kozmetik-urun-guvenlilik-degerlendiricisine-egitimine-ve-belgelendirilmesine-iliskin-kilavuz-22032024105525
  8. 8. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK). 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve Kozmetik Yönetmeliği [Internet]. Ankara: TİTCK; 2024 [cited 2025 Jul 31]. Available from: https://www.titck.gov.tr/mevzuat
  9. 9. Berne B, Tammela M, Färm G, Inerot A, Lindberg M. Can the reporting of adverse skin reactions to cosmetics be improved? A prospective clinical study using a structured protocol. Contact Dermatitis. 2008;58:223–7.
  10. 10. Bilal AI, et al. Cosmetics use-related adverse events and determinants among Jigjiga town residents, Eastern Ethiopia. Dermatol Ther. 2017;7:143–53.

Kaynak Göster

AMA
1.Karataş Y, Tanrıkulu Kayan G. Farmakovijilans Önemi: Kozmetovijilans. aktd. 2025;34(3):209-212. doi:10.17827/aktd.1687716