Yaşlanma, organizmalarda zamana bağlı olarak meydana gelen fizyolojik değişiklikler nedeniyle biyolojik işlevlerin bozulması olarak tanımlanan, genetik ve metabolik faktörlerin etkileşimi ile kontrol edilen kompleks ve çok yönlü bir biyolojik süreçtir. Metabolik değişiklikler yaşlanmanın önemli belirtileridir ve yaşlanma süreci sıkı bir metabolik kontrol altındadır. Bazı metabolik yolakların genetik ve farmakolojik olarak düzenlenmesi veya kalori kısıtlaması gibi diyet değişiklikleri ile birçok organizmada ömür uzunluğunun artabildiği ve yaşlanma ile ilişkili hastalıkların ilerlemesinin yavaşlayabildiği gösterilmektedir. Bu bağlamda, insülin/IGF-1 sinyal yolağı, mTOR, AMPK, sirtuin yollakları gibi sinyal mekanizmaları ön plana çıkmıştır. Bu derlemede yaşlanma sürecini kontrol eden insülin/IGF-1, mTOR, AMPK, sirtuin sinyal yolaklarının ve kalori kısıtlamasının yaşlanma ile ilişkisi açıklanacaktır.
Aging is a complex and multifaceted biological process defined as the deterioration of biological functions due to physiological changes occurring in organisms over time and controlled by the interaction of genetic and metabolic factors. Metabolic changes are important hallmarks of aging, and the aging process is under tight metabolic control. Genetic and pharmacological modification of certain metabolic pathways, or dietary modifications such as calorie restriction, have been shown to increase lifespan and slow the progression of aging-related diseases in many organisms. In this context, signaling mechanisms such as the insulin/IGF-1 signaling pathway, mTOR, AMPK, and sirtuin pathways have been highlighted. In this review will be explained the relationship between aging and metabolic factors such as insulin/IGF-1, mTOR, AMPK, sirtuin pathways, and calorie restriction that control the aging process.
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Sinirbilim (Diğer) |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 6 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 3 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 2 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.17827/aktd.1759870 |
| IZ | https://izlik.org/JA27NE84NB |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 35 Sayı: 1 |