Derleme

Ovaryumda Folikülogenez Sürecinin Moleküler Regülasyonu ve Hippo Sinyal Yolağının Bu Sürece Etkileri

Cilt: 34 Sayı: 4 24 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Ovaryumda Folikülogenez Sürecinin Moleküler Regülasyonu ve Hippo Sinyal Yolağının Bu Sürece Etkileri

Öz

Ovaryum korteksinde yer alan foliküller ovaryumların işlevsel birimi olup, ovaryumların gelişimi ile foliküllerin gelişimi büyük ölçüde ilişkilidir. Ovaryumda foliküllerin aktivasyonu, büyümesi ve ileri gelişimi üreme sistemi ile birlikte endokrin sistem ve çoklu sinyal yolları dahil olmak üzere çeşitli faktörler tarafından düzenlenir. Folikül gelişiminde birçok sinyal yolağının karmaşık etkileşimi rol oynamaktadır. Her bir sinyal yolağı, foliküllerin büyümesi, farklılaşması ve olgunlaşmasında değişik roller üstlenmektedir. Hippo sinyal yolağı, hücresel çoğalmada, organ boyutunun kontrolünde ve embriyonik gelişimi düzenlemedeki temel rolüyle tanınır. Ayrıca ovaryumda granüloza hücrelerinin ve oositlerin sağlıklı kalmasını desteklerken, foliküllerin doğru zamanda aktifleşmesini ve ovaryan rezervin korunmasını sağlar. Hücre ölüm mekanizmalarını düzenleyerek ovaryumun fonksiyonlarını sürdürmesini desteklerken oositlerin ve foliküllerin ilerigelişim sürecinide yönlendirir. Hippo sinyal yolağının diğer hücresel sinyal yolları ile olan etkileşimleri ve hücresel gen transkripsiyonu üzerindeki etkileri çeşitli çalışmalara araştırma konusu olmuştur. Çeşitli sinyal yolları ile etkileşim içindeçalışarak hücresel büyüme, farklılaşmavegenekspresyonlarınıdüzenler. Bu yollar arasındaki denge, hücre kaderi, proliferasyonu ve doku organizasyonu üzerinde belirleyici bir rol oynar. Hippo sinyal yolağındaki bozukluklar, kanser, organ gelişim ve büyüme bozukluklarıile hücreseldisfonksiyongibi çeşitli hastalıklarla ilişkilendirilebilir.

Anahtar Kelimeler

Folikülogenez , ovaryan gelişim , ovulasyon , Hippo sinyal yolağı , YAP , TAZ

Kaynakça

  1. 1 Gershon E, Dekel N. Newly Identified Regulators of Ovarian Folliculogenesis and Ovulation. Int J Mol Sci 2020; 21 (12).
  2. 2 Solovova OA, Chernykh VB. Genetics of Oocyte Maturation Defects and Early Embryo Development Arrest. Genes (Basel) 2022; 13 (11).
  3. 3 Burton JJN, Luke AJ, Pepling ME. Regulation of mouse primordial follicle formation by signaling through the PI3K pathway†. Biol Reprod 2022; 106 (3): 515-525.
  4. 4 Wu GMJ, Chen ACH, Yeung WSB et al. Current progress on in vitro differentiation of ovarian follicles from pluripotent stem cells. Front Cell Dev Biol 2023; 11: 1166351.
  5. 5 Zhang Y, Zhang H. [Research advances in regulating mechanisms of mammalian ovarian folliculogenesis]. Sheng Li Xue Bao 2020; 72 (1): 63-74.
  6. 6 Zhao H, Dinh TH, Wang Y et al. The roles of MAPK signaling pathway in ovarian folliculogenesis. J Ovarian Res 2025; 18 (1): 152.
  7. 7 Vanorny DA, Mayo KE. The role of Notch signaling in the mammalian ovary. Reproduction 2017; 153 (6): R187-r204.
  8. 8 Hernandez Gifford JA. The role of WNT signaling in adult ovarian folliculogenesis. Reproduction 2015; 150 (4): R137-148.
  9. 9 Monsivais D, Matzuk MM, Pangas SA. The TGF-β Family in the Reproductive Tract. Cold Spring Harb Perspect Biol 2017; 9 (10).
  10. 10 Hughes CHK, Murphy BD. Nuclear receptors: Key regulators of somatic cell functions in the ovulatory process. Mol Aspects Med 2021; 78: 100937.

Kaynak Göster

AMA
1.Sapan S, Kuyucu Y, Tap Ö. Ovaryumda Folikülogenez Sürecinin Moleküler Regülasyonu ve Hippo Sinyal Yolağının Bu Sürece Etkileri. aktd. 2025;34(4):332-340. doi:10.17827/aktd.1769151