Anksiyete Bozukluklarında Cinsiyete Göre Semptom Farklılıkları
Öz
Anksiyete somatik belirtilerin eşlik ettiği, normal dışı, nedensiz bir tedirginlik ve korku hali olarak tanımlanabilir. Anksiyetenin patolojik olduğuna karar verebilmek için, uyaranın şiddeti ile ortaya çıkan anksiyetenin orantılı olmaması, zamanla azalmak yerine değişmemesi ya da şiddetlenmesi, klinik tabloya ağırlıklı olarak anksiyetenin fiziksel belirtilerinin hakim olması, anksiyeteye katlanılamaması ve işlevselliğin bozulması gerekir. Anksiyete bilişsel, somatik, duygusal ve davranışsal bileşenleri olan ruhsal ve fizyolojik bir durumdur. Anksiyete bozuklukları en yaygın ruhsal bozukluklardandır. Amerikan Ulusal Eştanı Çalışması verilerine göre yaşam boyu sıklık oranları kadınlarda %30,5, erkeklerde %19,2'dir. Biyolojik ve psikososyal etkenlerin birbirlerini etkileyerek anksiyete bozukluklarında cinsiyetler arasındaki farklılıklara neden oldukları düşünülebilir. Klinik bir bakış açısıyla cinsiyete özgü demografik özellikler eştanı, belirtilerin temsili, ciddiyeti ve bozukluğun değişik görünümleri konusunda klinisyeni uyanık tutar. Tedavide hangi tür girişimin seçileceğini ve cinsiyetle ilişkili hangi noktaların göz önünde tutulacağını öngörmesini sağlar. Bu derlemede, anksiyete bozukluklarında cinsiyete göre belirtilerin dağılımı ve farklılıkları ile ilgili çalışmalar gözden geçirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Reiger DA, Narrow WE, Rae DS. The epidemiology of anxiety disorders: the Epidemiologic Catchment Area (ECA) experience. J Psychiatr Res. 1990; 24:3-14.
- Valleni-Basile LA, Garrison CZ, Jackson KL, Waller JL, McKeown RE, Addy CL et al. Frequency of obsessive-compulsive disorder in community sample of young adolescents. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 1994; 33:782-91.
- Starcevic V, Djordjevic A, Latas M, Bogojevic G. Characteristics of agoraphobia in women and men with panic disorder with agoraphobia. Depress Anxiety. 1998; 8:8-13.
- Yonkers KA, Bruce SE, Dyck IR, Keller MB. Chronicity, relapse, and illness-course of panic disorder, social phobia, and generalized anxiety disorder: findings in men and women from 8 years of follow-up. Depress Anxiety. 2003; 17:173-9.
- Stein MB, Walker JR, Forde DR. Gender differences in susceptibility to posttraumatic stress disorder. Behav Res Ther. 2000; 38:619-28.
- Roy-Byrne P, Geraci M. Life events and the course of illness in patients with panic disorder. Am J Psychiatry. 1986; 146:622-6.
- Saunders BE, Villepontaux LA, Lipovsky JA, Kilpatrick DG, Veronen LJ. Child sexual assault as a risk factor for mental disorders among women. J Interpers Violence. 1992; 7:189-204.
- Clayton AH, Steart RS, Fayyad R, Clary CM. Sex differences in clinical presentation and response in panic disorder: pooled data from sertraline treatment studies. Arch Womens Ment Health. 2004; 9:151Faravelli C. Life events preceding the onset of panic disorder. J Affect Disord. 1985; 9:103-5. Noyes R, Reich J, Christiansen J. Outcome of panic disorder: relationship to diagnostic subtypes and comorbidity. Arch Gen Psychiatry. 1990; 47:809-18.
- Klerman GL, Weissman MM, Quellette R, Johnson J, Greenwald S. Panic attacks in the community: social morbidity and health care utilization. JAMA.1991; 265:742-6.
- Kessler RC, Chiu WT, Demler O, Merikangas KR, Walters EE. Prevalence, severity, and comorbidity of 12-month DSM-IV disorders in the National Comorbidity Survey Replication. Arch Gen Psychiatry. 2005; 62:617-27.
