Bilimsel Araştırmada Teşvik Kullanımı: Savunmasız Toplulukların İstismardan Korunması

Cilt: 22 Sayı: 3 1 Eylül 2013
Haruna Muwonge , Lawrence Fred Sembajwe
PDF İndir
EN TR

Bilimsel Araştırmada Teşvik Kullanımı: Savunmasız Toplulukların İstismardan Korunması

Öz

Dünya genelinde geçen son 20-30 yılda tıbbi araştırma ve geliştirmeye yönelik yapılan yatırımlar önemli derecede artış göstermektedir. Ancak; eşitlik anlayışındaki yıpranmadan dolayı fon organları araştırmacılara sonuç üretmeleri için baskı uygulamaktadır. Çaresizlikten ötürü, bazı araştırmacılar gönüllüler için kaynak olarak teşviklerin kullanımına başvurmuşlardır. Sonuç olarak; araştırma yükü orantısız olarak toplumun en savunmasız bireyleri arasında paylaşılmıştır. Özellikle parasal olan teşvikler, ödemenin miktarı ve cinsi, gönüllülerin güvenlik açığı ve gönüllü katılımına yönelik olası tehditler etik bir çelişkiye yol açmaktadır. Tıbbi araştırmalarda teşvik kullanımına ilişkin çalışmalar göstermektedir ki finansal motivasyon deneklerin tıbbi araştırmalarda gönüllü olmasının en temel sebebidir. Karşılıklı fayda ve seçim özgürlüğü katılımcıların bu çalışmalarda kullanılmalarının bir dayanağı olarak gösterilmiştir. Ancak; teşviklerin kullanılmalarına karşı olan bilim adamları katılımcıların kandırıldığına ve mecbur tutulduğuna dolayısıyla bilgilendirilmiş onam temininde katılımcılarının yeterli ve doğru düşünemediklerini vurguluyorlar. Teşviklerin kullanımına dair herhangi bir vurgu yapmamasına rağmen, savunmasız grupları istismardan korumaya yönelik öğeleri içeren yönergeler bulunmaktadır. Araştırmacılar problem oluşabilecek vakaları kullanımından kaçınmasına rağmen toplumda azalan eşitlik anlayışı eşliğinde teşvikleri kullanımının faydalarının risklerinden daha ağır bastığını göstermektedir. Araştırma vakalarına yapılacak ödemelerde, araştırmacılar teşvik miktarının tespitinde Dickerts' Ücret ve geri-ödeme modellerinin birleşimini kendilerine rehber olarak almalıdır.

Anahtar Kelimeler

Araştırma etiğii, teşvik, bilgilendirilmiş onam

Kaynakça

  1. Jones R. Declining altruism in medicine. BMJ. 2002;16:624-5.
  2. Smith JD. Poor marketing or the decline of altruism? Young people and volunteering in the United Kingdom. International Journal of Nonprofit and Voluntary Sector Marketing. 1999; 4:372Martin Wilkinson AM. Inducement in research. Bioethics. 1997; 11:373-89.
  3. Dictionary.com Tf. Incentive. Medical Dictionary 2012.http://encyclopedia.thefreedictionary.com/ incentive. (accessed March 17, 2013)
  4. University of Virginia Institutional Review board for Health Sciences Research. Vulnerable subjects. http://www.virginia.edu/vpr/irb/hsr/vulnerable_subjects.html (accessed at March 17, 2013)
  5. Ackerman TF. An ethical framework for the practice of paying research subjects. IRB. 1989; 11:1
  6. Tishler C, Bartholomae S. The recruitment of normal healthy volunteers: a review of the literature on the use of financial incentives. J Clin Pharmacol. 2002; 42:365-75.
  7. Rudy EB, Estok PJ, Kerr ME, Menzel L. Research incentives: money versus gifts. Nurs Res. 1994; 43:253-5.
  8. Macklin R. On paying money to research subjects: 'due' and 'undue' inducements. IRB. 1981; 3:1
  9. Kenneth A, Getz. A swift predominance of ex-U.S. sites. Appl Clin Trials. 2005;14:21. Grady C. Ethics of international research: what does responsiveness mean? Virtual Mentor. 2006; 8:235-40.

Kaynak Göster

AMA
1.Muwonge H, Sembajwe LF. Bilimsel Araştırmada Teşvik Kullanımı: Savunmasız Toplulukların İstismardan Korunması. aktd. 2013;22(3):408-417. https://izlik.org/JA73BR83MM