Yapay Kan
Öz
Kan toplama ve muhafaza etme konusundaki problemler, ek maliyet, dünya çapındaki rezerv noksanlığı gibi sorunlar, kan yerine geçen maddelerin geliştirilmesine yol açmıştır. Yapay kan çalışmaları temel olarak; oksijen taşıyıcı bileşiklerin geliştirilmesi, kök hücre bazlı doğal eritrosit hücrelerinin in vitro ortamda üretilmesi ve eritrositlerde bulunan doğal hemoglobin molekülünün işlev ve hareketlerinin yapay eritrositler aracılığı ile gerçekleştirilmesini hedef alır. Bu nedenle, yapay kan araştırmalarında başlıca hemoglobin temelli oksijen taşıyıcıları, perflorokarbonlar, respirositler ve kök hücre çalışmaları üzerinde durulmaktadır. Bu yapay eritrosit hücreleri günümüzde henüz doğal alyuvarların tüm işlevlerini tam olarak yerine getiremeseler de, klinikte ve klinik dışı uygulamalarda bir çok potansiyel kullanım alanları bulunmaktadır. Günümüzde, geliştirilmekte olan yapay kan ürünlerinin yan etkilerinin bertaraf edilmesi konusunda çalışmalar devam etmekte ve güvenilirlikleri ile faydaları konusunda kapsamlı klinik çalışmalar sürdürülmektedir. Yapay kan ürünleri ancak kapsamlı klinik çalışmaların ardından gerekli kullanım izinlerinin alınması ile hastalar üzerinde uygulanabilecek ve donör azlığı, toplanan kanın saklanması, kan transfüzyonu ile hastalık bulaşması gibi sorunlara küresel bir çözüm olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Yapay kan; Hemoglobin çözeltileri; Perflorokarbonlar; Respirosit; Kök hücre
Kaynakça
- http://www.nanoethics.org/paper_enhance.html. Erişim Tarihi: 08.04.2012.
- Hiroyama T, Miharada K, Kurita R, Nakamura Y. Plasticity of cells and ex vivo production of red blood cells. Stem Cell Int 2011; 1- 8.
- Pourcher G, Mazurier C, King YY, Giarratana MC, Kobari L, Boehm D, Douay L, Lapillonne H. Human fetal liver: An in vitro model of erythropoiesis. Stem Cell Int 2011; 1- 10.
- Chang CJ, Mitra K, Koya M, Velho M, Desprat R, Lenz J, Bouhassira EE. Production of embryonic and fetal-like red blood cells from human induced pluripotent stem cells. Plos One 2011; 6(10): 1- 9.
