Stres, Anksiyete ve Fonksiyonel Gastrointestinal Bozukluklar

Cilt: 21 Sayı: 2 1 Haziran 2012
Sermin Kesebir , Semra Ocak Karataş , Çiğdem Bezgin , Fatma Cengiz
PDF İndir
EN TR

Stres, Anksiyete ve Fonksiyonel Gastrointestinal Bozukluklar

Öz

Stresin fonksiyonel gastointestinal sistem bozukluklarında major bir rolü vardır. Bu durumun en tipik örneği irritabl barsak sendromudur. Akut ya da kısa süreli strese gastrointestinal sistem yanıtı, gastrik boşalmanın gecikmesi ve kolonik geçişin uyarılması şeklindedir. CRF2 reseptörleri, üst kısımdaki inhibisyona aracılık ederken, CRF1 alt kısımda kolonik ve anksiyojenik yanıttan sorumludur. Visseral hipersensitivite emosyonel motor sistem tarafından yönetilmekte, en belirgin rolü amigdala oynamakta ve mukozal mast hücrelerinde ortaya çıkmaktadır. Fakat fonksiyonel gastrointestinal yakınmaları olan kişilerde motilite yanıtının, sağlıklı bireylerden nasıl farklılaştığı, bu durumun otonom sinir sistemindeki bir yetersizlikten mi yoksa artmış bir stres duyarlılığından mı kaynaklandığı yeterince anlaşılmış değildir. Beyin-gastrointestinal sistem ekseninde negatif emosyon belirti sıklığı ve şiddeti ile ilişkilidir. Amerikan Gastroentereloglar Birliği, yaşam kalitesi ile yakından ilişkili ve tedavisi oldukça güç olan gastrointestinal bozuklukların belirtilerini, boyutsal olarak bir araya getirmiş, ‘’Gastrointestinal Distres’’ başlığı altında yeniden yorumlamıştır. Bu yorum gastrointestinal distres olarak tanımlanan durumu, fiziksel, emosyonel ve davranışsal bileşenleri olan bir bozukluk olarak, adeta bir anksiyete bozukluğu gibi ele almaktadır. Fiziksel bileşen, ağrı, gaz ve defekasyon sorunları, bilişsel bileşen, dışsal odakların kontrolü, katastrofizasyon ve beklenti anksiyetesi, emosyonel bileşen ise bedensel anksiyete, hipervijilans ve gastrointestinal uyaranlardan kaçınma şeklinde tanımlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Stres, anksiyete, gastrointestinal belirtiler

Kaynakça

  1. McEwen BS. The neurobiology of stress:from serendipity to clinical relevance. Brain Res 2000; 886:172-89.
  2. Yüksel N. Panik bozukluğun nörobiyolojisi. 10. Klinik psikiyatri 2002; 3: 14-21.
  3. Dimsdale JE. Comorbidity studies: a core area for psychosomatic research. Psychosom Med 2001; 63(2):201-2.
  4. Cohen S, Janicki-Deverts D, Miller GE (2007) Psychological stres and disease. JAMA, 298:1685-1687.
  5. Stein MB, Walker JR, Anderson G, Hazen AL, Ross CA, Eldridge G, Forde DR. Childhood physical and sexual abuse in patients with anxiety disorders and in a community sample. Am J Psychiatry 1996; 153(2):275-277.
  6. David D, Giron A, Mellman TA. Panic-phobic patients and developmental trauma. J Clin Psychiatry 1995; 56(3):113-117.
  7. Bandelow B, Charimo Torrente AC, Wedekind D, Broocks A, Hajak G, Rüther E. Early
  8. traumatic life events, parental rearing styles, family history of mental disorders, and birth risk factors in patients with social anxiety disorder. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 2004; 254(6):397-405.
  9. Kesebir S, Güven S, Baykaran B, Tatlıdil YE, Kılıçarslan EE. Sosyal fobide çocukluk çağı
  10. tarvması ve dissosiyatif belirtiler: Karşılaştırmalı ve Kontrollü bir çalışma. Anksiyete Bozuklukları Kongresi, 2011, Kongre Özet Kitabı, p.33.

Kaynak Göster

AMA
1.Kesebir S, Karataş SO, Bezgin Ç, Cengiz F. Stres, Anksiyete ve Fonksiyonel Gastrointestinal Bozukluklar. aktd. 2012;21(2):122-133. https://izlik.org/JA45MF26JE