Kapasitasyonun Moleküler Temelleri
Öz
Erkek ve dişi gametler; yolk kesesi duvarı endoderminden gelişerek, gonad taslaklarına doğru ilerleyen primordial germ hücrelerinden köken alır. Gametler gonadlarda bir dizi mitotik bölünme geçirerek sayılarını artırırlar. Primordial germ hücrelerinden köken alan spermatogonyumlar pubertede spermatogenez ve spermiyogenez sonrasında olgun sperm halini alırlar. Kapasitasyon, olgun spermin dişi genital yollarında metafaz 2'deki oositi dölleme yeteneği kazandığı bütün moleküler ve fizyolojik olayları içeren bir reaksiyondur. Kapasitasyonu başlatan moleküler olaylar arasında sperm membranından kolesterolün ayrılması, artmış membran akışkanlığı, hücre içi iyon konsantrasyonunun modülasyonu, sperm membran hiperpolarizasyonu ve protein tirozin fosforilasyonunda artış sayılabilir. Kapasitasyon sırasında spermatozoonlar oosit etrafındaki korona radiata hücreleri arasına penetrasyon ve zona pellusidaya bağlanma yeteneği kazanır. Bu bağlanma; spermatozoonun akrozomal membranı ile oosit zona pellusidası arasında fenestrasyonların gelişmesiyle gerçekleşen akrozom reaksiyonunu tetikler. Oosit-sperm füzyonundan sonra sperm ve oosit pronukleusları zigotu oluşturmak üzere birleşirler.
Anahtar Kelimeler
Spermatozoon, Kapasitasyon, Tirozin fosforilasyonu, Akrozom reaksiyonu, Fertilizasyon
Kaynakça
- Katz AM, Rosenthal D, Sauder DN. Cell adhesion molecules. Structure, function, and implication in a variety of cutaneous and other pathologic conditions. Int J Dermatol. 1991 Mar;30(3):153-60.
- Salicioni AM, Platt MD, Wertheimer EV, et. al. Signalling pathways involved in sperm capacitation. Soc Reprod Fertil Suppl. 2007;65:245-59. Review.
- Visconti PE, Bailey JL, Moore GD, et al. Capacitation of mouse spermatozoa: Correlation between the capacitation state and protein tyrosine phosphorylation. Development. 1995a;121: 1129-1150.
- Austin CR. The “capacitation” of the mammalian sperm. Nature. 1952;170:326.
- Chang MC. Fertilizing capacity of spermatozoa deposited into the fallopian tubes. Nature.1951;168:697–698.
- Gordon, I, Lu KH. Production of embryos in vitro and its impact on livestock production. Theriogenology, 1990; 33, 77-87.
- Keith LM, Persaud TVN. Nobel kitapevi. İnsan embriyolojisine giriş, 2008.
- Sadler TW, Langman Jan. Medical Embriyology. Lippincott Williams-Wilkins, 2010, 36-39.
- Moghissi GS: The function of the cervix in human reproduction, Year Book Medical Publishers, Chicago, 1984.
- Mc Rorie, Williams WL. Biochemistry of mammalian fertilization. Ann. Rev. Bidchem. 43 : 777, 1974.
