Türkiye ve Yunanistan Arasında Yaşanan Ege Denizi Yetki Alanları Uyuşmazlıkları Sorunlarının, 1970-2005 Yılları Arası (TCDD) İzmir Limanı Faaliyetleri Özelinde Türk Deniz Ticaretine Etkileri

Öz

Üç tarafı denizler ile çevrili bir ada ülkesi olan Türkiye için deniz ticaretindeki istikrarın sağlanması hem ülke ekonomisi hem de küresel ekonomi için önem taşımaktadır. Ege Deniz’inin jeopolitik ve jeostratejik önemi itibari ile deniz yetki alanlarının belirlenmesi titizlik isteyen ve kendine özgü yapısı ile hassasiyet ile yaklaşılması gereken önemli bir konuyu oluşturmaktadır. Bu makalede, Türkiye ve Yunanistan devletlerinin Ege Denizi yetki paylaşımları ile ilgili iki ülke arasında yaşanan krizlerin 1970-2005 yılları arası Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollar (TCDD) İzmir Limanı verileri doğrultusunda Türk deniz ticaretine etkilerini incelenmek amaçlanmıştır. Araştırmada birincil kaynak verilerinden yararlanılmış olup, söz konusu Ege Denizi yetki alanları paylaşımında 1970-2005 yılları arasında yaşanan Türkiye ve Yunanistan arasındaki krizlerin, bu yıllar arasındaki TCDD İzmir Liman faaliyetleri arasında karşılaştırmalı olarak ele alınmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda Ege Denizi’nde yaşanan kriz dönemlerinde, İzmir Limanı yükleme, boşaltma ve toplam elleçleme verilerinde düşüşler gözlemlenmiştir. Gelecekte meydana gelebilecek bu gibi krizleri önlemek adına öncelikle Türkiye ve Yunanistan arasındaki deniz yetki alanları ile ilgili uyuşmazlıkların çözümlenmesine odaklanılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Yunanistan
• Ege Denizi
• Deniz Yetki Alanları
• Deniz Ticareti

The Effects of the Aegean Sea Jurisdiction Disputes Between Türkiye and Greece on Turkish Maritime Trade, Particularizing the Activities of the (TCDD) Izmir Port Between 1970-2005

Öz

For Türkiye, an island country surrounded by seas on three sides, ensuring stability in maritime trade is important for both the country's economy and the global economy. Due to the geopolitical and geostrategic importance of the Aegean Sea, determining maritime jurisdiction areas is an important issue that requires meticulousness and needs to be approached with sensitivity due to its unique structure. In this article, it is aimed to examine the effects of the crises between the two countries regarding the Aegean Sea authority sharing between the states of Türkiye and Greece on the Turkish maritime trade in line with the data of the Republic of Türkiye State Railways (TCDD) Izmir Port between 1970 and 2005. In the research, primary source data was used and the crises between Türkiye and Greece, which occurred between 1970 and 2005 in the Aegean Sea jurisdiction sharing, were tried to be discussed comparatively between the TCDD Izmir Port activities between these years. In this regard, during the crisis periods in the Aegean Sea, decreases were observed in the loading, unloading and total handling data of Izmir Port. In order to prevent such crises that may occur in the future, it is necessary to focus primarily on resolving maritime jurisdictional disputes between Türkiye and Greece.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Greece
• Aegean Sea
• Maritime Jurisdiction Areas
• Maritime Trade

Kaynakça

1. Yayımlanmış Eserler
2. Axt, H. J., & Kramer, H. (1990). Entspannung im ägäiskonflikt?: Griechisch-Türkische beziehungen nach Davos, Baden- Baden, Nomos-Verl.-Ges.
3. Balık, İ. (2018). Türkiye’nin deniz yetki alanları ve kıyıdaş ülkelerle yetki alanı anlaşmazlıkları. Kent Akademisi, 11(1), 86-98.
4. Bayraktutan, Y., & Özbilgin, M. (2013). Limanların uluslararası ticarete etkisi ve Kocaeli limanlarının ülke ekonomisindeki yeri. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26, 11-41.
5. Cesur, O. (2005). Avrupa Birliği’ne göre sürecinin Ege Denizi’ndeki Türkiye – Yunanistan sorunlarına etkilerinin incelenmesi ve Türkiye’nin çıkarlarına uygun çözüm yollarının değerlendirilmesi (Master’s thesis, İstanbul Technical University).
6. Demir, A. İ. (2020). Türk deniz yetki alanlarının belirlenmesinin hukuki dayanakları üzerine bazı düşünceler. Adalet Dergisi, 65, 27-50.
7. Erhan, E. (1977). Kıta sahanlığı jeolojisi- ekonomisi- politikası. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 1(2), 4-12.
8. Gürsoy, H., Kürçer, A., & Yalçin, H. D. (2022). Ege Denizi`nde bir denizaltı volkanı mı doğuyor? Mavi Gezegen Popüler Yerbilim Dergisi, 30, 31-39.

9. Kurumahmut, A., & Başeren, S. H. (2004). The twilight zones in the Aegean: (un)Forgotten Turkish Islands = Ege’de gri bölgeler: Unutul(may)an Türk adaları. Türk Tarih Kurumu.
10. Mor, H. (2016). Uluslararası hukuk perspektifinden Türk dış politikasında Ege Denizi karasuları ve kıta sahanlığı sorunları. Çizgi Kitabevi.
11. Özgör, F. N. (2021). Ege Denizi’nde egemenliği belirsiz coğrafi oluşumlar sorunu’nu ortaya çıkaran Kardak krizi; Türkiye ve Yunanistan’daki etkileri. TroyAcademy, 6(2), 643-668. https://doi.org/10.31454/troyacademy.958321
12. Pazarcı, H. (2013). Uluslararası hukuk. Turhan Kitabevi.
13. Şinik, M., & İncili, Ö. F. (2023). Adalar Denizi toponimisinin jeopolitik kıskacında değerlendirilmesi. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 151-179.
14. Tütüncü, A. N. (2021). Yunanistan ile Ege Denizi’nde yaşanan görüş ayrılıklarının yeni uzantısı Doğu Akdeniz ve uluslararası hukuk. İçinde M. Ak, H. Alkan & M. Ünver (Eds.), Coğrafya, tarih ve uluslararası hukuk boyutlarıyla küresel ve bölgesel denklemde Ege ve Doğu Akdeniz (s. 263-322). Istanbul University Press. https://doi.org/10.26650/B/SS46.2021.008.11
15. Yaycı, C. (2020a). Doğu Akdeniz’in paylaşım mücadelesi ve Türkiye. Kırmızı Kedi Yayınevi.
16. Yaycı, C. (2020b). Yunanistan talepleri (Ege sorunları) soru ve cevaplarla. Neyir Matbaacılık.
17. İnternet Kaynakları
18. Bozkuyu, A. (2017). 1973 Petrol krizi. Academia. https://www.academia.edu/40307289/1973_PETROL_KR%C4%B0Z%C4%B0_ve_T%C3%9CRK%C4%B0YE
19. Eldemir, G. (2023). Türkiye ve Yunanistan’ın Ege sorunu. Gemideyim. https://gemideyim.com/turkiye-ve-yunanistanin-ege-sorunu/
20. SC-6, 23 Mart 2012, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü’nün Piri Reis Gemisinin Ege Denizindeki Çalışması Hakkındaki Bir Soruyu Cevabı. (2012). Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. https://www.disisleri.gov.tr/sc-6disislerleri-bakanligi-sozcusunun-bir-soruya-cevabi-23-mart-2012.tr.mfa