Sedat Bingöl, Osmanlı Resmî Yazışmalarında Şifreler ve Kodlar (Osmanlı Kriptografisi 1798-1877), Türk Tarih Kurumu, Ankara, 232 Sayfa, 2025, ISBN: 9789751760951

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 367 - 372, 31.12.2025

Mustafa Yeni

Öz

Eserin birinci bölümü, Kriptolojinin Doğuşu ve Yöntemlerine Dair başlığı taşımaktadır. Bu kısımda kriptografinin M.Ö. 1900’de Nil Nehri üzerindeki Menet Khufu kasabasındaki bir kâtibin çizdiği hiyeroglifler ile başladığı açıklanmıştır. Akabinde Mezopotamya, Roma, Persler, Yunan ve Çin’de gizli yazılarının kullanıldığı ifade edilmiş ve ilk şifreleme biçiminin sıra değiştirme olduğu belirtilmiştir. Burada mesajdaki harflerin sıra değiştirerek bir anagram oluşturulduğu ve böylece yazışma güvenliğinin sağlandığı ifade edilmiştir. İlk askeri kriptografi sisteminin ise M.Ö. V. yüzyılda Spartalılar tarafından oluşturulduğu ve onların Skytale ismiyle biline bir alet kullandığını açıklanmıştır. İkinci yöntemin yerine koyma şifresi olduğu ve Polybius’un dama tahtası mantığına dayandığı izah edilmiştir. Polybius Karesi şifrelemesi ismi verilen bu sistemin özellikle Roma İmparatoru Julius Sezar tarafından kullanıldığı ifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Diplomasi , Kod , Şifre , Kriptoloji , Osmanlı Devleti

Sedat Bingöl, Ciphers and Codes in Ottoman Official Correspondence (Ottoman Cryptography 1798-1877)

Öz

The first section of the work is entitled The Birth of Cryptology and Its Methods. This section explains that cryptography began in 1900 BC with hieroglyphs drawn by a scribe in the town of Menet Khufu on the Nile River. It goes on to state that secret writing was used in Mesopotamia, Rome, Persia, Greece, and China, and that the first form of encryption was transposition. It is stated that the letters in the message were rearranged to form an anagram, thereby ensuring the security of the correspondence. It is explained that the first military cryptography system was created by the Spartans in the 5th century BC and that they used a device known as the Skytale. The second method is explained as substitution cipher, based on the logic of Polybius's checkerboard. It is stated that this system, called Polybius Square encryption, was used by the Roman Emperor Julius Caesar.

Anahtar Kelimeler

Diplomacy , Code , Cipher , Crytology , Ottoman Empire