Karşılaştırmalı Bir İnceleme: Shakespeare ve Sabahattin Ali’de Trajik Aşklar

Öz

Aşk, geçmişten bugüne derin bir azap ile büyük bir mutluluk arasında süregelen çok yönlü bir kavramdır. Platon gibi düşünürler aşkı güzelliğin ve hakikatin peşinde ruhun yükselme çabası olarak görürken, Stendhal gibi düşünürler ise bu duyguyu bireyin gerçekliği kendine göre inşa ettiği bir süreçle bağdaştırırlar. Bu kapsamda çalışmamıza konu olan Shakespeare ve Sabahattin Ali’nin bazı trajik sonlu eserleri metin merkezli bir analizle karşılaştırmalı edebiyat metodolojisi kullanılarak incelenecektir. Kültürlerarası farklılıkların uç noktalarda ve edebi yönde icra edilmesine rağmen evrensel bir bağlam ile ortak bir yerde kesişebileceği yargısını pekiştirmek araştırmanın ana amacıdır. Romantik ve realist iki büyük yazarın oluşturduğu kontrasta karşın yarattıkları kurgularda evrensel duygular ve sonlar seyretmektedir. Bunun ışığında ilmi açıdan Othello, Romeo ve Juliet, Hamlet, İçimizdeki Şeytan, Kuyucaklı Yusuf ve Kürk Mantolu Madonna eserleri kendi içlerinde kategorize edilerek yorumlanacak ve daha önce üzerinde pek durmaya lüzum görülmemiş ayrıntılar gün yüzüne çıkarılacaktır. Araştırmanın ana merkezi Shakespeare ve Sabahattin Ali’nin trajik sonları üzerinden edebiyat dünyasındaki farklılıklar içerisindeki benzerlikleri belirginleştirmek ve böylelikle de edebiyatın esasen toplumlararası değil tek bir formda vücut bulduğunu anlatabilmektir.

Anahtar Kelimeler

• Karşılaştırmalı Edebiyat
• Shakespeare
• Sabahattin Ali
• Trajik
• Aşk

A Comparative Study: Tragic Loves in Shakespeare and Sabahattin Ali

Öz

Love is a multifaceted concept that has persisted from the past to the present, oscillating between profound anguish and great joy. While thinkers like Plato view love as the soul’s striving for the elevation of beauty and truth, thinkers like Stendhal associate this emotion with a process in which the individual constructs reality according to their own perspective. In this context, the study will examine selected works by Shakespeare and Sabahattin Ali featuring tragic endings through a text-centered analysis using comparative literary methodology. The primary objective of the research is to reinforce the notion that, despite being expressed at extreme points and in literary terms, cross-cultural differences can intersect at a common point within a universal context. Despite the contrast between these two great writers—one romantic, the other realist—universal emotions and endings are evident in the narratives they create. In light of this, from an academic perspective, the works Othello, Romeo and Juliet, Hamlet, The Devil Within, Yusuf the Well-Digger, and The Madonna with the Fur Coat will be categorized and interpreted within their own contexts, bringing to light details that have not previously been given much attention. The primary focus of this research is to highlight the similarities within the differences in the literary world through the tragic endings of Shakespeare and Sabahattin Ali, thereby demonstrating that literature essentially manifests not as a cross-cultural phenomenon but as a single, unified form.

Anahtar Kelimeler

• Comparative Literature
• Shakespeare
• Sabahattin Ali
• Tragic
• Love

Kaynakça

1. Yayımlanmış Eserler
2. Ali, S. (2021). Kürk mantolu Madonna. Yapı Kredi Yayınları.
3. Ali, S. (2022). İçimizdeki şeytan. Yapı Kredi Yayınları.
4. Ali, S. (2025). Kuyucaklı Yusuf. Yapı Kredi Yayınları.
5. Baş, E. (2018). Ophelia: Deliliğin dili, dilin deliliği. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 8(16), 90-107. https://doi.org/10.33207/trkede.493527
6. Baş, E. (2019). Othello’nun kör noktası: Kelimelerin oyunbazlığı. Rumelide Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (17), 436-450. https://doi.org/10.29000/rumelide.657923
7. Baş, E. (2020). Dünden bugüne yargılanan Desdemona. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 26(44), 117-125. https://doi.org/10.35247/ataunigsed.640191
8. Biderci Dinç, D. (2023). Maksim Gorki’in ana ve Sabahattin Ali’nin Kuyucaklı Yusuf romanlarında toplumcu gerçekçilik. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Özel Sayı 1(Cumhuriyetin 100. Yılına), 14-36. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1357042

9. Bozer, A. D. (2019). Shakespeare’in Hamlet oyununda çürümüşlük ve hastalık izlekleri ve imgeleri. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36(1), 110-121. https://doi.org/10.32600/huefd.469147
10. Çakmak, B. (2012). Nefret ve düşmanlık ekseninde bir aşk öyküsü: Romeo ve Juliet (göstergebilimsel bir yaklaşım). Dilbilim Dergisi, (23), 123-138.
11. Çelik, Y. (2010). Bitmemiş bir destan: Kuyucaklı Yusuf. Journal of Turkish Research Institute, (8), 129-147.
12. Çetişli, İ. (2022). Batı edebiyatında edebi akımlar. Akçağ Yayınları.
13. Demir, E. (2021). Sabahattin Ali’nin Kürk mantolu Madonna’sı ve toplumsal cinsiyet normları gölgesinde bağımsız bir kadın: Maria Puder. Asya Studies, 5(16), 215-223. https://doi.org/10.31455/asya.936565
14. Karaca, A. (2001). Kuyucaklı Yusuf. Türkoloji Dergisi, 14(1), 93-119. https://doi.org/10.1501/Trkol_0000000131
15. Keflioğlu, E. (2025). Sabahattin Ali’nin Kuyucaklı Yusuf romanında kahramanın yolculuğu: Arketipik ve tematik bir çözümleme. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 18(50), 975-998. https://doi.org/10.12981/mahder.1566786
16. Nutku, Ö. (1972). Çağdaş Hamlet. Tiyatro Araştırmaları Dergisi, 3(3), 107-118. https://doi.org/10.1501/TAD_0000000142
17. Öztürk, Z. (2023). Türk romanında modernleşme ve talihsiz âşıklar motifine dair üç örnek. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 7(2), 1776-1796. https://doi.org/10.34083/akaded.1316258
18. Shakespeare, W. (2022a). Romeo ve Juliet. İş Bankası Kültür Yayınları.
19. Shakespeare, W. (2022b). Hamlet. İş Bankası Kültür Yayınları.
20. Shakespeare, W. (2022c). Othello. İş Bankası Kültür Yayınları.
21. Soysal Eşitti, A. (2020). Kürk mantolu Madonna’da eril iktidarın yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), (32), 111-136. https://doi.org/10.20427/turkiyat.577363
22. Şeker, A. (2020). “İçimizdeki şeytan”a yenilmeyen Macide’nin toplumsal cinsiyet açısından düşündürdükleri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (19), 297-308. https://doi.org/10.29000/rumelide.752346
23. Tan, M. (2024). Yozlaşma karşısında bireyin çığlığı: Kürk mantolu Madonna. Edebi Eleştiri Dergisi, 8(1), 113-125. https://doi.org/10.31465/eeder.1412025