Orta Çağ Avrupası’nda Azizlere Ait Mucize Kayıtlarında Çocuk Hastalığı, Engellilik ve Ölüm (13-14. Yüzyıllar)

Öz

Bu makale, 13 ve 14. yüzyıl Avrupası’na ait aziz kanonizasyon (azizlik ilan) süreçlerinde kayda geçirilen çocuk mucizelerini, çocukluk çağı hastalık ve engellilik temsilleri bakımından incelemektedir. Kanonizasyon kayıtlarında yer alan tanık ifadeleri, hasta ya da engelli çocuğun bedenini sadece tıbbi bir vaka olarak değil, aynı zamanda ailenin duygusal krizinin, dinî arayışının ve yerel toplumun tepkilerinin sahneye çıktığı bir alan olarak da görünür kılmaktadır. Bu çalışmada körlük, yürüme güçlüğü, felç, dilsizlik, sağırlık, sara benzeri nöbetler, akıl hastalığı, boğulma ve düşme gibi farklı hastalık, engellilik ve kaza anlatıları üzerinden, çocuğun hasta bedeninin azizin kutsallığını kanıtlayan bir araca nasıl dönüştüğü tartışılmaktadır. Ayrıca çalışmada, ailelerin adak adama, hacca gitme ve dua etme gibi pratikler aracılığıyla yaşadıkları çaresizliği nasıl ifade ettikleri ele alınmaktadır. Bazı vakalarda ailelerin, çocuklarının ağır hastalığı ya da sakatlığı karşısında derin bir duygusal yıpranma yaşadıkları; hatta çocuğun acısının sona ermesi için ölümü bile arzu edebilecek noktaya geldikleri görülmektedir. Bunun yanı sıra, yerel halkın bu çocuklara yönelik tepkilerinin merhamet, korku ve alay arasında değişen çok katmanlı bir nitelik taşıdığı vurgulanmaktadır. Çalışmada, Orta Çağ ailelerinin hasta veya engelli çocuklarına kayıtsız kaldığı yönündeki görüşün aksine, ailelerin çocukları için korku, umut ve bağlılık duygularıyla etkin bir şifa arayışı içine girdiği ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Orta Çağ Çocukluğu
• Engellilik Tarihi
• Aziz Kültleri
• Kanonizasyon Süreçleri
• Mucize Anlatıları

Childhood Illness, Disability and Death in Saints’ Miracle Records in Medieval Europe (13th-14th Centuries)

Öz

This article examines child miracles recorded in the canonization processes of thirteenth- and fourteenth-century Europe, focusing on representations of childhood illness and disability. Witness testimonies in canonization records make the body of the sick or disabled child visible not merely as a medical case, but as a space in which the family’s emotional crisis, religious quest, and the local community’s reactions come to the fore. Through various narratives of illness, disability, and accident—such as blindness, difficulty in walking, paralysis, muteness, deafness, epilepsy-like seizures, mental illness, drowning, and falling—the article discusses how the body of the afflicted child was transformed into an instrument attesting to a saint’s holiness. The study also addresses how families expressed their desperation through practices such as making vows, going on pilgrimage, and praying. In some cases, families are seen to have suffered profound emotional exhaustion in the face of their child’s severe illness or disability, even reaching the point of wishing for death so that the child’s suffering might end. It further emphasizes that the local community’s reactions to these children were multi-layered, ranging between compassion, fear, and mockery. The article demonstrates that, contrary to the view that medieval families were indifferent to their sick or disabled children, parents actively sought healing for their children, driven by feelings of fear, hope, and attachment.

Anahtar Kelimeler

• Medieval Childhood
• History of Disability
• Cults of Saints
• Canonization Processes
• Miracle Narratives

Kaynakça

1. Yayımlanmış Eserler
2. Finucane, R. C. (2000). The rescue of the innocents: Endangered children in medieval miracles. St. Martin's Press.
3. Gordon, E. C. (1986). Child health in the Middle Ages as seen in the miracles of five English saints, A.D. 1150-1220. Bulletin of the History of Medicine, 60(4), 502-522.
4. Katajala-Peltomaa, S. (2009). Gender, miracles, and daily life: The evidence of fourteenth-century canonization processes. Brepols.
5. Katajala-Peltomaa, S. (2011). Socialization gone astray? Children and demonic possession in the later Middle Ages. İçinde K. Mustakallio & C. Laes (Ed.), The dark side of childhood in late antiquity and the Middle Ages: Unwanted, disabled and lost (ss. 95-111). Oxbow Books.
6. Kuuliala, J. (2011). Sons of demons? Children’s impairment and the belief in changelings in medieval Europe (c. 1150-1400). İçinde K. Mustakallio & C. Laes (Ed.), The dark side of childhood in late antiquity and the Middle Ages: Unwanted, disabled and lost (ss. 79-93). Oxbow Books. https://doi.org/10.2307/j.ctvh1dpvs.8
7. Kuuliala, J. (2016). Childhood disability and social integration in the Middle Ages: Constructions of impairments in thirteenth- and fourteenth-century canonization processes. Brepols.
8. Kuuliala, J. (2020). Saints, infirmity, and community in the late Middle Ages. Amsterdam University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctv13xpqks

9. Laes, C. (2011). Disabled children in Gregory of Tours. İçinde K. Mustakallio & C. Laes (Ed.), The dark side of childhood in late antiquity and the Middle Ages: Unwanted, disabled and lost (ss. 39-63). Oxbow Books.
10. MacLehose, W. F. (2010). Health and science. İçinde L. J. Wilkinson (Ed.), A cultural history of childhood and family in the Middle Ages (ss. 161-178). Berg.
11. Metzler, I. (2011). Disability in the Middle Ages: Impairment at the intersection of historical inquiry and disability studies. History Compass, 9(1), 45-60. https://doi.org/10.1111/j.1478-0542.2010.00746.x
12. Raine, J. (1835). Reginaldi monachi Dunelmensis libellus de admirandis beati Cuthberti virtutibus quae novellis patratae sunt temporibus. Surtees Society.
13. Robertson, J. C. (1875). Materials for the history of Thomas Becket, Archbishop of Canterbury (canonized by Pope Alexander III, AD 1173). Longman & Co.
14. Salter, R. J. (2021). Saints, cure-seekers and miraculous healing in twelfth-century England. York Medieval Press.
15. Trenery, C. (2015). Insane innocents: Mad children in Benedict of Peterborough’s Miracula Sancti Thomae Cantuariensis. Family & Community History, 18(2), 139-155. https://doi.org/10.1179/1463118015Z.00000000046
16. William of Canterbury, & Sawyer, R. A. (2020). A miracle of Thomas Becket: De puero syntectino (Concerning a boy suffering from a wasting disease) [Introduction and translation]. İçinde C. H. McNabb (Ed.), Medieval disability sourcebook: Western Europe (ss. 162-167). Punctum Books. https://doi.org/10.2307/j.ctv11hptcd.14
17. Wolf, K. B. (2010). The life and afterlife of St. Elizabeth of Hungary: Testimony from her canonization hearings. Oxford University Press.