ÂŞIK ŞİİRİNDE YENİ ÖLÇÜ DENEMELERİ VE AZ KULLANILAN ÖLÇÜLER: ÂŞIK SADIK MİSKİNİ ÖRNEĞİ

Öz

Âşık edebiyatı, Türklerin sanat anlayışını Orta Asya kültüründen günümüze taşıyan uzun bir geçmişe sahip olan kültürel varlığımızdır. Âşık edebiyatı, günümüze kadar birçok unsurun etkilerini de bünyesinde barındırmıştır. Başta farklı coğrafyaları yurt edinmeleri olmak üzere yaşadığı yüzyıllar, toplumsal- siyasi ve ekonomik birçok etken âşık edebiyatı üzerinde etkili olmuştur. Bu etki, edebiyatta bazen olumlu bazen olumsuz yönde kendini göstermiştir. Çalışmada, yeni ölçü denemeleri ve az kullanılan ölçülerin Âşık Sadık Miskinî özelinde incelenmesine yer verilmiştir. Günümüzde bazı saz şairleri tarafından yeni ölçüler ile şiirler meydana getiren şairler görülmektedir. Âşık Sadık Miskinî de bu istisnai şairlerin arasında sayılabilir. Sadık Miskinî, âşık şiiri kapsamında sanatını icra ederken, toplum onu her zaman farklılıklarıyla tanımıştır. Bütün eserlerini hece ölçüsü ile oluşturmuş, yeni ölçü denemeleri ile şiirler üretmiş ve az kullanılan kalıplara da yine şiirlerinde yer vermiştir. Sadık Miskinî, yeni ölçüler ile şiirler meydana getirerek hem hece ölçüsünün zenginliğini hem de âşıklık sanatındaki ustalığını göstermek istemiştir. Çalışmada, Âşık Sadık Miskinî’den derleme yoluyla alınan eserler içerisinde yeni ölçü ve az kullanılan kalıplar ayırt edilmiştir. Bu ayırt etme işleminden sonra yeni ölçü ile yazılan şiirler örnekleriyle verilerek, âşık şiirine katkı sağlayacağı düşüncesiyle çalışma oluşturulmuştur.    

Anahtar Kelimeler

• Âşık şiiri,yeni ölçüler

NEW VERSE EXPERIMENTS IN MINSTREAL POETRY AND LITTLE USED VERSES: THE EXAMPLE OF ÂŞIK SADIK MİSKİNî

Öz

Minstreal literature is our cultural heritage which has a long history of carrying the understanding of arts by the Turks from the culture of Central Asia to the present day. Minstreal literature also includes in its structure the influences of many elements to this day. Socio-political, economic and many other factors, particularly in making a homeland in different geographies throughout the centuries, have been influential on minstreal literature. This effect has sometimes manifested itself in the literature in a positive and sometimes in a negative manner. In this study, new verse experiments and less used verses were examined in the context of Âşık Sadık Miskinî. At present certain minstreal poets are seen that bring forth poems with new verses to these poems. Âşık Sadık Miskinî can be considered as among these exceptional poets. While performing his art in the context of minstreal poetry, society has always recognizes it with its differences. He created all his works with syllabic verse, produced new verse poems and included less-used patterns in his new poems. By creating poems from new verses, Sadık Miskinî wanted to show both the richness of syllabic verse as well as his mastery in minstreal art. In this study, new verses and less used patterns were separated from among the compiled works of Âşık Sadık Miskinî. After this separation process, poems composed in new verse were provided with examples, and a study undertaken with the thought that it would contribute to minstreal poetry    

Anahtar Kelimeler

• Minstreal poetry,new verses

Kaynakça

1. ARTUN, Erman; Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı: Edebiyat Tarihi/Metinler, Karahan Kitabevi, Adana 2015.
2. ÇOBANOĞLU, Özkul; Âşık Tarzı Edebiyat Geleneği ve İstanbul, 3F Yayınları, İstanbul 2007.
3. DİLÇİN, Cem; Örneklerle Türk Şiir Bilgisi, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 2016.
4. DURBİLMEZ, Bayram; Âşık Edebiyatı ve Taşpınarlı Halk Şairleri, Akçağ Yayınları, Ankara 2016.
5. GÜNEY, Eflatun Cem; Folklor ve Halk Edebiyatı, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1971.
6. KÖPRÜLÜ, M. Fuad; Edebiyat Araştırmaları 1, Akçağ Yayınları, Ankara 2004.
7. KÖPRÜLÜ, M. Fuad; Saz Şairleri, Akçağ Yayınları, Ankara 2004.
8. ÖZSOY, Sami, Bekir; Başlangıcından Günümüze Örnekleriyle Türk Şiiri, Akçağ Yayınları, Ankara 2005.