Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmen Adaylarının Eleştirel Düşünme Becerilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın bağımsız değişkenleri; cinsiyet, mezun olunan okul, doğum yeri, memleketin bulunduğu coğrafi bölge, yaşamlarında daha uzun zaman geçirdikleri yerleşim birimi, annenin ve babanın öğrenim durumu, babanın mesleği, ailenin aylık ortalama geliri ve kardeş sayısıdır. Araştırmanın örneklemini; 2012-2013 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılında Ankara ve Kastamonu Üniversitesi, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören 226 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Genel tarama modelinde yürütülen araştırmada veri toplama aracı olarak “California Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği” kullanılmıştır. 51 maddeden oluşan beşli likert tipindeki ölçeğin güvenirlik değeri (Cronbach Alpha) 0.88’dir. Yapılan çalışma sonucunda Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerinin; doğum yeri, memleketin bulunduğu coğrafi bölge, annenin ve babanın öğrenim durumu, babanın mesleği ve ailenin aylık ortalama geliri değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Din, din eğitimi, din kültürü ve ahlak bilgisi öğretimi, öğretmen, eleştirel düşünme

The Examination of Critical Thinking Skills of Religious Culture and Ethics Teacher Candidates In Terms of Some Variables

Abstract

The purpose of this study is to investigate the critical thinking skills of religious culture and ethics teacher candidates in terms of some variables. The independent variables of the study are gender, high school graduation, birth place, geographical region coming from, settlement unit staying more, educational level of parents, father’s profession, family’s average income and brother number. The sample of the study is 226 teacher candidates in the fall semester of the academic year of 2012-2013 inAnkara ve Kastamonu University, religion culture and ethics teaching department. General scanning method was used in this research; the data has been obtained by “Measurement of California Critical Thinking Skills”. The scale is a lykert-type scale, has 51 items. The value of the overall reliability of measurement instrument (Cronbach Alpha) is 0.88. As a result of this study, it was found that, critical thinking skills of religion culture and ethics teacher candidates are differed with regard to birth place, geographical region coming from, education level of parents, father’s profession and family’s average income.

Keywords

• Religion, religious education, religion culture and ethics teaching, teacher, critical thinking

Kaynakça

1. Akınoğlu, Orhan, Eleştirel Düşünme Becerilerini Temel Alan Fen Bilgisi Öğretiminin Öğrenme Ürünlerine Etkisi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2001.
2. Arık, Alev, Yaratıcılık, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1990.
3. Bahar, Halil İbrahim, Sosyoloji, Usak Yayınları, 3. bs., Ankara, 2009.
4. Cheung, Jacky Chau-kiu, “Critical Thinking Among University Students: Does The Family Background Matter?”, College Student Journal, 35 (4), s. 577-598.
5. Coşkun, Dil Satı, Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Düzeyleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2001.
6. Cüceloğlu, Doğan, İyi Düşün Doğru Karar Ver, Sistem Yayıncılık, İstanbul, 1993.
7. Çekiç, Sevim, Matematik Öğretmenliği Lisans Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Gücü Düzeylerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir, 2007.
8. Çetin, Aylin, Sınıf Öğretmeni Adaylarının Eleştirel Düşünme Gücü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa, 2008.

9. Çıkrıkçı Demirtaşlı, Nükhet, “Eleştirel Düşünme: Bir Ölçme Aracı ve Bir Araştırma”, 3. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, Çukurova Üniversitesi, 1996.
10. Demirel, Özcan, Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Program Geliştirme, PegemA Yayıncılık, Ankara, 1999.
11. Ekinci, Öznur, Öğretmen Adaylarının Empatik ve Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Adana, 2009.
12. Ertürk, Selahattin, Eğitimde Program Geliştirme, Yelkentepe Yay., Ankara, 1997.
13. Hazer, Nihan, Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Eleştirel Düşünme Yeterlilik Düzeyleri (Malatya İli Örneği), Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ, 2011.
14. http://vizyon21yy.com/documan/egitim_ogretim/Egitim/Elestirel_Dusunme.pdf (13.04.2013).
15. Kaya, Hülya, Üniversite Öğrencilerinde Eleştirel Akıl Yürütme Gücü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 1997.
16. Kazancı, Osman, Eğitimde Eleştirici Düşünme ve Öğretimi, Kazancı Hukuk Yayınları, Ankara, 1989.
17. Kazancı, Lise Programlarının Eleştirici Düşünme Gücünün Gelişmesindeki Rolü, Yayınlanmamış Doçentlik Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, 1979.
18. Kökdemir, Doğan, Belirsizlik Durumlarında Karar Verme ve Problem Çözme, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2003.
19. Köknel, Özcan, Akıl ile Düşünce Gücü, Altın Kitaplar Yayınevi, İstanbul, 2007.
20. Kürüm, Dilruba, Öğretmen Adaylarının Eleştirel Düşünme Gücü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir, 2002.
21. MEB, Öğretmen Yeterlikleri, MEB Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü, Milli Eğitim Basımevi, Ankara, 2002.
22. MEB, İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı ve Kılavuzu, Devlet Kitapları Müdürlüğü, Ankara, 2010.
23. MEB, Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi Dersi (9, 10, 11 ve 12. Sınıflar) Öğretim Programı, Devlet Kitapları Müdürlüğü, Ankara, 2010.
24. Mirioğlu, Meryem, The Relationship Between Proficiency in a Foreign Language and Critical Thinking Skills, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana, 2002.
25. Özdemir, Soner Mehmet, “Üniversite Öğrencilerinden Eleştirel Düşünme Becerisinin Çeşitli Değişkenler Açısından Değerlendirilmesi”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, sayı: 3, Eylül 2005.
26. Özden, Yüksel, Öğrenme ve Öğretme, Pegema Yay., Ankara, 2000.
27. Öztürk, Nezaket, Hemşirelik Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Düzeyleri ve Eleştirel Düşünmeyi Etkileyen Faktörler, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sivas, 2006.
28. Sarıoğlu, Öznur, Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde Çalışan Yoğun Bakım ve Servis Hemşirelerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin Karşılaştırılması, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bursa, 1997.
29. Semerci, Nuriye, Kritik Düşünmenin Mikro Öğretim Dersinde Eleştiri Becerisini Geliştirmeye Etkisi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ, 1999.
30. Semerci, Çetin, “Eleştirel Düşünme Becerilerinin Geliştirilmesi”, Eğitim ve Bilim Dergisi, c. 28, sayı: 127, 2003, s. 64-70.
31. Şahinel, Melek, Etkin Öğrenme, Pegema Yayıncılık, Ankara, 2003.
32. Torun, Nimet, Fen ve Teknoloji Öğretmenlerinin Eleştirel Düşünme Eğilimleri ile Duygusal Zekâ Düzeyleri Arasındaki İlişki, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana, 2011.
33. Türkçe Sözlük, Milliyet Yayınları, İstanbul, 1993.
34. Uysal, Ahmet, Sosyal Bilimler Öğretim Yöntemlerinin Eleştirici Düşünme Gücünün Geliştirilmesindeki Rolü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya, 1998.
35. Varış, Fatma, Eğitimde Program Geliştirme, Alkım Yay., Ankara, 1996.
36. Yıldırım, Cemal, “Eleştirel Düşünme”, Bilim ve Ütopya Dergisi, Kasım Sayısı, 1996.
37. Zayif, Kezban, Öğretmen Adaylarının Eleştirel Düşünme Eğilimleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu, 2008.