Kütahyali Ahmed Âsim Efendi’nin (ö. 1305/1888) el-Mebâhisü’d-Defîniyye fî Hakki’l-İrâdetü’l-Cüz’iyye Adli Eserinin Neşri
Öz
Bu makalede Osmanlı ilim geleneğinin son dönem temsilcilerinden Kütahyalı Ahmed Âsım Efendi’nin el-Mebâhisü’d-defîniyye fî hakki’l-irâdeti’l-cüz’iyye adlı Arapça risâlesi hakkında bilgi verildikten sonra eserin neşri sunulmaktadır. XIX. yüzyılda telif edilen eserde müellif irâde konusunda Osmanlı âlimlerinin kendi dönemine kadar ortaya koyduğu birikim ve yaklaşım tarzını başarılı bir biçimde ele almaktadır. Sekiz bölüm ve üç alt başlıktan oluşan eserde müellif son dönem Mâtürîdiyye âlimlerinin benimsediği düşünceye uygun bir şekilde irâde konusunu ele alırken diğer düşünce ekollerinin eleştirisini gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede, Mu’tezile, Cebriyye ve Felsefeciler dışında özellikle Sünni olan İmam Eş’arî’ye yönelttiği sert tenkitler dikkat çekicidir. Bu yönüyle eser, Osmanlı âlimlerinin Eş’ariyye kelâmından etkilenerek Mâtürîdiyye’ye gerekli önemi vermediği şeklindeki yaklaşımları sorgulamaya açmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ـ إحياء علوم الدين، تأليف أبي حامد محمد بن محمد الغزالي، بيروت 1421هـ/2001م. (دار الكتب العلمية).
- ـ أصول البزدوى، تأليف أبي الحسن على بن محمد فخر الإسلام البزدوي، إستانبول 1307هـ/1890م.
- ـ أصول الدين، تأليف أبي اليسر محمد بن محمد بن الحسين بن عبد الكريم البزدوي، تحقيق هانز بيتر لنس، القاهرة 1383هـ/1963م.
- ـ الأصول المنيفة للإمام أبي حنيفة، تأليف كمال الدين أحمد بن الحسن المشهور ببياضي زاده، تحقيق إلياس جلبى، إستانبول 1416هـ/1996م [ ضمن النسخة التركية لكتاب
- (İlyas Çelebi, İmam Azam Ebu Hanife’nin İtikadi Görüşleri, İstanbul 1996.)
- ـ اعتقادات فرق المسلمين والمشركين، تأليف أبي عبد الله محمد بن عمر بن الحسن فخر الدين الرازي، القاهرة 1938م.
- ـ الأعلام قاموس تراجم لأشهر الرجال والنساء من العرب والمستعربين والمستشرقين، تأليف خيرالدين الزركلي، القاهرة 1955م.
- ـ إيضاح المكنون في الذيل على كشف الظنون عن أسامي الكتب والفنون، تأليف إسماعيل باشا بن محمد أمين بن مير سليم المشهور ببابان زاده، بيروت ـ بدون تارخ ( دار إحياء التراث العربى).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mehmet Soysal
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2015
Gönderilme Tarihi
25 Temmuz 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2015 Sayı: 5
Cited By
HAYÂTÎ AHMED EFENDİ’NİN RİSÂLETU’L-İRÂDETİ’L-CÜZʾÎYYE ADLI RİSÂLESİNİN TAHLİL, TAHKİK VE TERCÜMESİ
Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17050/kafkasilahiyat.936513Ebû Saîd el-Hâdimî’nin “Lâ Yeruddu’l-każâʾ illa’d-duâ” adlı Risâlesi: Tahkik, Tercüme ve Değerlendirme
Rumeli İslam Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.53336/rumeli.963536