KARASU-ARAS DAĞLARI’NIN GÜNEY YAMAÇLARINDA DOĞUBAYAZIT BÖLGESİ ERKEN DEMİR ÇAĞI YERLEŞMELERİ

Karasu-Aras Dağları, Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli yükseltilerinden biri olup, Erzurum hattından gelerek Ağrı ve Kars sınırlarını geçtikten sonra, Ağrı Dağı’nın batısında son bulur. Batı-Doğu uzantılı bu dağ silsilesi geçtiği coğrafyayı da kuzey-güney doğrultusunda ikiye ayrılmaktadır. Bu dağ silsilesinin birçok yüksek tepesinin özel isimleri bulunmaktadır. Aras Havzası’ndaki en önemli yükseltileri Zor ve Pamuk dağlarıdır. Makaleye konu Doğubayazıt bölgesi, Karasu-Aras Dağları’nın güneyinde kalırken Iğdır ise kuzeyinde kalmaktadır. Dolayısıyla Eski Çağ tarihi için önemli olan bu iki bölge Karasu-Aras Dağlarının üzerinden veya yamaçlarından geçen antik yol veya geçitlerle arkeolojik ve tarihi kültürel bir geçmişe sahiptirler. Doğubayazıt bölgesinde Sinek Yaylası ve Balık Gölü bölgeleri Karasu-Aras Dağları’nın en önemli arkeolojik alanlarıdır. Geniş otlaklarla ve bol su kaynaklarıyla kaplı bu bölgelerde özellikle Erken Demir Çağı’nda çok önemli yerleşim faaliyetlerinin olduğu bugünkü arkeolojik miras ile göze çarpmaktadır. Buradaki arkeolojik merkezler Erken Demir Çağı toplumlarının yer seçimi noktasında ne kadar özenli olduklarını ortaya koymakla birlikte toplumun benimsemiş olduğu ekonomik döngü ile alakalı da fikir edinmemizi sağlamaktadır. Otun ve suyun bol olduğu aynı zamanda korunaklı bu bölge özellikle Erken Demir Çağı’nda yoğun bir yerleşime sahne olmuştur.