A BEKTASHI STRUCTURE IN KEŞAN MECIDIYE VILLAGE: KÜÇÜK HASAN DEDE FOUNTAIN

Öz

Bektashi lodges served as centers where dervishes worked entirely on a voluntary basis, engaged in agriculture and animal husbandry, and provided both production and education. These lodges contained various structures, including soup kitchens, food storage facilities, stables, tombs, and fountains. Throughout Ottoman history, such lodges were established in various regions of Anatolia and the Balkans. One of the regions where these lodges were densely concentrated was Edirne. As the second capital of the Ottoman Empire, Edirne is notable for its monumental architecture, within which water structures hold a distinct place. Although fountains are smaller in scale compared to monumental buildings, they provide significant insights into the urban development of the region. After coming under Turkish rule, important Bektashi figures such as Sarı Saltık, who is considered one of the disciples of Hacı Bektaş Veli, established lodges in Edirne and its surroundings. One such lodge is the Rüstem Baba Lodge, which is now located within the borders of Mecidiye Village in the Keşan district. Over the years, the lodge was abandoned and eventually completely destroyed, but a fountain located nearby remains standing. This study aims to introduce the Küçük Hasan Dede Fountain, one of the key architectural elements of the Rüstem Baba Lodge. The architectural characteristics, inscription, and significance of the fountain within the lodge complex will be examined in detail.

Anahtar Kelimeler

• Edirne
• Keşan
• Turkish Water Architecture
• Rüstem Baba Lodge
• Küçük Hasan Dede Fountain

KEŞAN MECİDİYE KÖYÜNDE BİR BEKTAŞİ YAPISI: KÜÇÜK HASAN DEDE ÇEŞMESİ

Öz

Bektaşi Dergâhları bünyesinde barındırdıkları dervişlerin tamamen gönüllülük esasına dayalı çalıştıkları, tarım ve hayvancılıkla uğraşarak hem üretimin hem de eğitimin verildiği merkezler olarak önem arz eder. Bu dergâhlarda aşevleri, erzak depoları, ahırlar, türbeler, çeşmeler vb. pek çok eser bulunmaktadır. Osmanlı Tarihi boyunca da Anadolu’nun ve Balkanların çeşitli bölgelerinde bu dergâhları görmek mümkündür. Osmanlı coğrafyasında bu dergâhların yoğun olduğu bölgelerden birisi de Edirne’dir. Osmanlı Devleti’nin ikinci başkenti olan Edirne, anıtsal mimarisi ile dikkat çeker. Bu mimarinin içinde su yapıları ayrı bir yer tutar. Çeşmeler, anıtsal mimarinin yanında küçük ölçekli olmasına karşılık kentsel dokunun gelişimi hakkında önemli bilgiler vermektedir. Türk idaresine girdikten sonra Edirne ve çevresinde Hacı Bektaş Veli’nin halifelerinden olduğu kabul edilen Sarı Saltık gibi önemli şeyhler tarafından tekkeler açılmıştır. Bu tekkelerden birisi de bugün Keşan ilçesi Mecidiye Köyü sınırları içinde kalan Rüstem Baba Tekkesidir. Uzun yıllar kaderine terk edilen tekkenin son yıllarda tamamen yıkıldığı buna karşın tekkenin az ilerisinde yer alan bir çeşmenin varlığı ise bilinmektedir. Bu makalede Rüstem Baba Tekkesinin önemli yapı taşlarından birisi olan Küçük Hasan Dede Çeşmesi tanıtılmaya çalışılacaktır. Çeşmenin mimari tanımı, kitabesi ve kitabe özellikleri verilerek Rüstem Baba Tekkesi içindeki önemi hakkında bilgiler verilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Edirne
• Keşan
• Türk Su Mimarisi
• Rüstem Baba Tekkesi
• Küçük Hasan Dede Çeşmesi

Kaynakça

1. Sevim, A. 2015, Nevşehir ve İlçelerindeki Çeşme Mimarisi, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzurum.
2. Tali, Ş. 2014, “Kayseri/Tavlusun Köyü’nde Bulunan Köprü ve Çeşmeler”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7/34, 97-124.