Araştırma Makalesi

NAHÇIVAN’IN ORTA TUNÇ ÇAĞI KÜLTÜRÜ’NÜN URMİYE HAVZASI VE DOĞU ANADOLU İLE İLİŞKİLERİ

Cilt: 11 Sayı: 20 14 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

NAHÇIVAN’IN ORTA TUNÇ ÇAĞI KÜLTÜRÜ’NÜN URMİYE HAVZASI VE DOĞU ANADOLU İLE İLİŞKİLERİ

Öz

Arkeolojik araştırmalar, Orta Tunç Çağı’nda oluşan Boyalı Çanak çömlek Kültürü’nün Nahçıvan’a, Azerbaycan’ın diğer bölgelerine, özellikle de Zengezur ve Mil-Karabağ’a yayıldığını göstermektedir. Araştırmalar, Doğu Anadolu, Ermenistan, Gürcistan ve Mil-Karabağ’daki ova yerleşimlerinde yaşamın mevsimsel olduğunu ve bu merkezlerde herhangi bir kültürel tabakanın birikmediğini göstermektedir. Nahçıvan ve Urmiye Havzası’nda ise ovalarda yerleşik yaşam devam etmiş, zengin otlaklara ve su kaynaklarına sahip dağ eteklerinde ise göçebe sığır yetiştiriciliği gelişmiştir. Ovalardaki Orta Tunç Çağı yerleşimlerinin güçlü savunma duvarlarıyla çevrili olması ve yüksek dağlık alanlarda kale tipi yerleşimlerin inşa edilmesi, bu bölgelerde yaşayan kabilelerin büyük bir askeri potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Araştırmalara dayanarak Orta Tunç Çağı’nın kale, şehir, köy ve mevsimsel yerleşimlerinin en görkemli merkezlerin Nahçıvan’da keşfedildiğini söyle biliriz. Nahçıvan, Urmiye Havzası ve Doğu Anadolu’da Boyalı Çanak Çömlek Kültürü MÖ III binyılın ortalarından II binyılın sonlarına kadar süreklilik göstermiş, monokrom boyalı çanak çömleklerin yerini alan polikrom boyalı çanak çömleklerin yalnızca bu bölgede bulunmuştur. Araştırmaların sonuçlarına göre, Orta Tunç Çağı Boyalı Çanak Çömlek Kültürü’nün Nahçıvan, Urmiye havzası ve Doğu Anadolu’ya yerleşen kabileler tarafından yaratıldığı söylenebilir. Araştırmanın sonuçları, Orta Tunç Çağı boyalı çanak çömlek Kültürü’nün Trialeti ve Sevan Havzası’ndan yayıldığı yönündeki fikirlerin doğru olmadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Nahçıvan Devlet Universitesi

Proje Numarası

NDU 2026

Etik Beyan

Bu makale hiç bir dergide yayınlanmamışdır

Teşekkür

Makalenin yazılmasında yardımçı olan tüm şahıslara teşekkür ederim

Kaynakça

  1. Aliyev, V.G. (1991). Culture of the Middle Bronze Age of Azerbaijan. Baku: Elm.
  2. Bakhshaliyev, V. B. (2004). Spiritual culture of the ancient tribes of Nakhchivan. Baku: Elm.
  3. Bakhshaliyev, V. B. (2008). Archaeological monuments of Nakhchivan. Baku: Elm.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

21 Ocak 2026

Kabul Tarihi

31 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 20

Kaynak Göster

APA
Məmmədli, N. (2026). NAHÇIVAN’IN ORTA TUNÇ ÇAĞI KÜLTÜRÜ’NÜN URMİYE HAVZASI VE DOĞU ANADOLU İLE İLİŞKİLERİ. Amisos, 11(20), 105-118. https://doi.org/10.48122/amisos.1868499
AMA
1.Məmmədli N. NAHÇIVAN’IN ORTA TUNÇ ÇAĞI KÜLTÜRÜ’NÜN URMİYE HAVZASI VE DOĞU ANADOLU İLE İLİŞKİLERİ. Amisos. 2026;11(20):105-118. doi:10.48122/amisos.1868499
Chicago
Məmmədli, Nuray. 2026. “NAHÇIVAN’IN ORTA TUNÇ ÇAĞI KÜLTÜRÜ’NÜN URMİYE HAVZASI VE DOĞU ANADOLU İLE İLİŞKİLERİ”. Amisos 11 (20): 105-18. https://doi.org/10.48122/amisos.1868499.
EndNote
Məmmədli N (01 Temmuz 2026) NAHÇIVAN’IN ORTA TUNÇ ÇAĞI KÜLTÜRÜ’NÜN URMİYE HAVZASI VE DOĞU ANADOLU İLE İLİŞKİLERİ. Amisos 11 20 105–118.
IEEE
[1]N. Məmmədli, “NAHÇIVAN’IN ORTA TUNÇ ÇAĞI KÜLTÜRÜ’NÜN URMİYE HAVZASI VE DOĞU ANADOLU İLE İLİŞKİLERİ”, Amisos, c. 11, sy 20, ss. 105–118, Tem. 2026, doi: 10.48122/amisos.1868499.
ISNAD
Məmmədli, Nuray. “NAHÇIVAN’IN ORTA TUNÇ ÇAĞI KÜLTÜRÜ’NÜN URMİYE HAVZASI VE DOĞU ANADOLU İLE İLİŞKİLERİ”. Amisos 11/20 (01 Temmuz 2026): 105-118. https://doi.org/10.48122/amisos.1868499.
JAMA
1.Məmmədli N. NAHÇIVAN’IN ORTA TUNÇ ÇAĞI KÜLTÜRÜ’NÜN URMİYE HAVZASI VE DOĞU ANADOLU İLE İLİŞKİLERİ. Amisos. 2026;11:105–118.
MLA
Məmmədli, Nuray. “NAHÇIVAN’IN ORTA TUNÇ ÇAĞI KÜLTÜRÜ’NÜN URMİYE HAVZASI VE DOĞU ANADOLU İLE İLİŞKİLERİ”. Amisos, c. 11, sy 20, Temmuz 2026, ss. 105-18, doi:10.48122/amisos.1868499.
Vancouver
1.Nuray Məmmədli. NAHÇIVAN’IN ORTA TUNÇ ÇAĞI KÜLTÜRÜ’NÜN URMİYE HAVZASI VE DOĞU ANADOLU İLE İLİŞKİLERİ. Amisos. 01 Temmuz 2026;11(20):105-18. doi:10.48122/amisos.1868499

Tarihi aydınlatabilmek ümidi ile...

.................AMİSOS.................