SARAYİNİ YERALTI ŞEHRİ 2022-2023 YILI KAZI ÇALIŞMALARI ÖN RAPORU

Öz

Çalışmanın konusu, Konya iline bağlı Sarayönü ilçe merkezi, Yukarı Mahallesi, Pir Hüseyin Caddesi üzerinde konumlanan Sarayini Yeraltı Şehridir. Bu yeraltı şehri, altyapı çalışmaları sırasında tesadüfen tespit edilmiştir. Söz konusu keşfin ardından, Konya Müze Müdürlüğü başkanlığında 2022 ve 2023 yıllarında üç sezon temizlik kazısı gerçekleştirilmiştir. Yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda, yatay planlı ve iki katlı olarak inşa edilmiş bir yeraltı şehrine ait bazı bölümler ortaya çıkarılmıştır. Yerleşim, ilçenin kuzeyinde konumlanmakta olup, yöre halkı tarafından “İnler” olarak adlandırılmaktadır. Yapının bir kısmı, Sarayönü Merkez ve İnli Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Yeraltı şehri, yüzeye oldukça yakın bir seviyede, yaklaşık 8 ila 10 metre derinlikte bulunmaktadır. Yüzeyde gerçekleştirilen ölçümler, yeraltı şehrine ait yaklaşık 20.000 metrekarelik bir alana yayıldığı tespit edilmiştir. Kazı çalışmaları neticesinde, aralarında labirent biçimli uzun koridorlar, galeriler, erzak ve su kuyuları, kiler, sarnıç, şaraphane, ibadet işlevi taşıdığı değerlendirilen alan, yaşam alanları ile fonksiyonu henüz belirlenememiş çeşitli mekânların da bulunduğu toplam 41 bağımsız birim açığa çıkarılmıştır. Ayrıca yerleşimin üç farklı genişleme alanına sahip olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Lykaonia
• Laodikeia Katakekaumene (Combusta)
• Barda-Etta
• Yeraltı Şehirleri.

Preliminary Report on the 2022-2023 Excavations of the Sarayini Underground City

Öz

The subject of the study is the Sarayini Underground City, located on Pir Hüseyin Street in Yukarı Mahallesi, Sarayönü district centre, Konya province. This subterranean settlement was discovered by chance during infrastructure works conducted in the town center. Following the discovery, cleaning excavations were carried out under the supervision of the Konya Museum Directorate over the course of three excavation seasons in 2022 and 2023. As a result of the archaeological investigations, an underground architectural complex with a horizontal layout and two levels was uncovered. The settlement, situated in the northern part of the district, is locally known as İnler by the residents. A portion of the structure lies within the boundaries of Sarayönü Merkez and İnli neighborhoods. The underground city is located at a relatively shallow depth, approximately 8 to 10 meters below the surface. Surface measurements indicate that the settlement extends over an area of approximately 20,000 square meters. Excavation efforts have revealed a total of 41 independent units, including long labyrinthine corridors, galleries, food and water wells, storage rooms, a cistern, a winery, areas believed to serve religious purposes, residential spaces, and several other chambers whose functions have not yet been determined. Additionally, it has been identified that the settlement includes three distinct expansion zones.

Anahtar Kelimeler

• Lykaonia
• Laodikeia Katakekaumene (Combusta)
• Barda-Etta
• Underground Cities

Kaynakça

1. Bahar, H. (2015), İlkçağ’da Sarayönü/Sarayönü in Ancient Period, şurada: H. Bahar (ed.), Tarih, Kültür, Sanat, Turizm ve Tarım Açısından Uluslararası Sarayönü Sempozyumu (24-26 Ekim 2014), Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yayınları: 8, Konya, 2015, 1-26.
2. Bahar, H., & Koçak, K. (2010), Antik Dönemde Toroslar’daki PB, ZN ±AG±CU±SN Madenciliği. Selçuk Üniversitesi Mühendislik, Bilim ve Teknoloji Dergisi, 25(3), 11-24.
3. Baykal, B. S. (1935). Das Bagdad – Bahn – Problem 1890 -1903, Freiburg im Breisgau: Druck von Rodolf Goldshagg, Germany.
4. Bellinger A R – Grierson P. (1966). Catalogue Of The Byzantine Coins in the Dumbarton Oak Collection and in tha Whıttemore Collection, Washington, D.C.
5. Belke, K.- Restle, M. (1984), Galatien und Lykaonien. Wien; Tabula Imperii Byzantini 4, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften.
6. Belke, K. s.v. (1999), Laodikeia Katakekaumene, DNP 6, 1999, 1132.
7. BMC A. Catalogue of the Greek Coins in the British Museum of Lycaonia, Isauria, and Cilicia. London
8. Breytenbach, C.- Zimmermann, C. (2018), Early Chritianity in Lycaonia and Adjacent Areas From Paul to Amphylochius of Iconium. Leiden/Boston: Brill.

9. Cohen, G. M (1995), The Hellenistic Settlements in Europe, the Islands, and Asia Minor.
10. Oxford: University of California Press. Deane, S. N. 1924. “Archaeological Discussions”, AJA 28, 171-208. Dülgerler O. N. (2006), Karamanoğulları Dönemi Mimarisi. Ankara. Erhat, A. (1996) Mitoloji Sözlüğü, İstanbul