GEÇ ANTİK DÖNEM SİNAGOG VE KİLİSE MOZAİKLERİNDE YILDIZ MOTİFİ

Öz

Öz Bu çalışma, Geç Antik Çağ’da sinagog ve kiliselerde görülen yıldız motifinin sembolik anlamını ve biçimlerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Makalenin ana konusunu oluşturan yıldız motifinin Yahudi ve Hıristiyan sanatında benzerlik ve farklılıkları göz önünde bulundurularak nasıl yorumlandığına dair veriler sunulmuş ve bilimsel tartışma zemini oluşturulmuştur. Çalışmanın kapsamı, Geç Antik Çağ (yaklaşık MS 3.-7. Yüzyıllar) ile sınırlandırılarak özellikle mozaik zeminler, tavan süslemeleri ve mimari bezemelerde kullanılan yıldız betimleri ele alınmıştır. Sinagog örnekleri arasında Sepphoris, Hammath Tiberias ve Beth Alpha; kilise örnekleri arasında ise Ravenna’da bulunan San Vitale ile Galla Placidia Mozolesi gibi yapılar analiz edilerek değerlendirilmiştir. Böylece yıldız motifinin hem bölgesel hem de kültürel bağlamdaki çeşitliliği vurgulanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek görsel ve yazılı kaynaklara dayalı bir yöntem kullanılmıştır. Birincil veriler arkeolojik kalıntılar ve mimari süslemeler üzerinden incelenmiş, ikincil kaynaklar aracılığıyla motifin sembolik anlamları yorumlanmıştır. Bu bağlamda çalışma, dönüşüme uğrayan yıldız motifinin görsel işlevini ortaya koyarak, sembolik ve biçimsel sürekliliğini açıklamaktadır. Anahtar Kelimeler: Mozaik, Yıldız Motifi, Kilise, Sinagog, İkonografi

Anahtar Kelimeler

• Mozaik
• Yıldız Motifi
• Kilise
• Sinagog
• İkonografi

STAR MOTIF IN LATE ANTIQUE SYNAGOGUE AND CHURCH MOSAICS

Öz

Abstract This study comparatively examines the symbolic meaning and forms of the star motif found in synagogues and churches during Late Antiquity. The main focus of the article is to present data on how the star motif, which forms the subject of the article, is interpreted in Jewish and Christian art, considering both similarities and differences, and to establish a basis for scholarly discussion. The scope of the study is limited to Late Antiquity (approximately 3rd-7th centuries AD), focusing particularly on star depictions used in mosaic floors, ceiling decorations, and architectural ornamentation. Examples of synagogues analyzed include Sepphoris, Hammath Tiberias, and Beth Alpha; while examples of churches include San Vitale Church and the Mausoleum of Galla Placidia in Ravenna. This highlights the regional and cultural diversity of the star motif. The study employs a qualitative research approach, employing a method based on visual and written sources. Primary data is examined through archaeological remains and architectural ornamentation, while secondary sources are used to interpret the symbolic meanings of the motif. In this context, the study reveals the visual function of the transformed star motif, explaining its symbolic and formal continuity. Keywords: Mosaic, Star Motif, Church, Synagogue, Iconography

Anahtar Kelimeler

• Mosaic
• Star Motif
• Church
• Synagogue
• Iconography

Kaynakça

1. Paolucci, A. (1971). Ravenna. (S. Dally Trans.). Scala Books.
2. Alvarez Largaespada, A. (2022). Sant’Agnese fuori le mura: Image, Text, and Gender in the 7th Century Apse Mosaic (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). John Cabot University.