Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yaratıcı Drama Kullanımı Üzerine Öğretici Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Dil öğreticilerinden çağdaş yabancı dil öğretim yöntem ve tekniklerini bilmeleri ve bunları hedef kitlelerinin ihtiyaçları bağlamında kullanabilmeleri beklenmektedir. Bu yöntemlerden birisi bekli de en önemlisi yaratıcı dramadır. Bu bağlamda yabancı dil öğreticilerinden yaratıcı dramanın etkin bir şekilde kullanılması beklenmektedir. Fakat bir yöntemin etkili bir şekilde uygulanabilmesindeki temel faktörlerden biri de ona yönelik geliştirilen tutumdur. Bu bağlamda çalışma, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yaratıcı drama kullanımı üzerine öğretici tutumlarının incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda çalışmada veriler, Gülbahar ve Saylan’ın (2019) geliştirdiği “Yaratıcı Drama Yönteminin Etkisi ile İlgili Tutum Ölçeği” kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 öğretim yılında çeşitli kurumlarda yabancı dil olarak Türkçe öğreten 144 öğretici oluşturmaktadır. Verilerin analizi için parametrik testler grubunda bulunan t- testi ve tek yönlü varyans analizinden (ANOVA) yararlanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgulara bakıldığında yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin yaratıcı drama kullanımına yönelik tutumlarının “yüksek” düzeyde olduğu görülmektedir. İlgili grubun yaratıcı drama kullanımına yönelik tutumları ile mesleki deneyim, çalışılan kurum, yabancı dil olarak Türkçeyi yaratıcı drama yöntemiyle öğretme durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Bu bulgular ışığında araştırmanın sonuçları dikkate alınarak çeşitli öneriler sunulmuştur

Anahtar Kelimeler

• Yaratıcı drama
• yabancı dil olarak Türkçe öğretimi
• öğretici tutumu

Investigation of Instructor's Attitudes on the Use of Creative Drama in Teaching Turkish as a Foreign Language

Abstract

Language teachers are expected to know contemporary foreign language teaching methods and techniques and to be able to use them in the context of the needs of their target groups. One of these methods, perhaps the most important one, is creative drama. In this context, foreign language teachers are expected to use creative drama effectively. However, one of the main factors in the effective application of a method is the attitude developed towards it. This study was carried out to examine the attitudes of teachers on the use of creative drama in teaching Turkish as a foreign language. In this direction, the data in the study were obtained by using the "Attitude Scale Regarding the Effect of Creative Drama Method" developed by Gülbahar and Saylan (2019). The study group of the research consists of 144 teachers who teach Turkish as a foreign language in various institutions in the 2021-2022 academic year. For the analysis of the data, t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) in the parametric tests group were used. Considering the findings obtained in the study, it is seen that the attitudes of those who teach Turkish as a foreign language towards the use of creative drama are at a "high" level. A statistically significant difference was found between the attitudes of the related group towards the use of creative drama and their professional experience, institution, and teaching Turkish as a foreign language with the creative drama method. In the light of these findings, various suggestions were presented considering the results of the research.

Keywords

• Creative drama
• teaching Turkish as a foreign language
• teaching attitude

Kaynakça

1. Adıgüzel, Ö. (2023). Eğitimde yaratıcı drama. Yapı Kredi Yayınları.
2. Akdemir, A. (2022). Yabancı dil öğretiminde yaratıcı drama yöntemi kullanımının 4. sınıf öğrencilerinin yansıtıcı düşünme becerilerine ve öğrencilerin yabancı dil öğrenme tutumlarına etkisi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
3. Akın, A. (2016). Yabancı dil öğretiminde yaratıcı drama yöntemi kullanımının lise 12. sınıf öğrencilerinin eleştirel, yansıtıcı düşünme becerilerine ve öğrencilerin yabancı dil öğrenme tutumlarına etkisi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi.
4. Akkale, M. A. (2021). Yaratıcı drama yönteminin kullanımına ilişkin sınıf öğretmenlerinin tutumlarının incelenmesi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. İstanbul: İstanbul Aydın Üniversitesi.
5. Arslan, M. ve Gürsoy, A. (2008). Rol yapma ve drama etkinlikleriyle yabancılara Türkçe öğretiminde motivasyonun sağlanması. Ege Eğitim Dergisi, 9(2), 109-127.
6. Aykaç, M., ve Aykaç, N. (2019). Yaratıcı drama temelli etkinliklerin kültürlerarası duyarlılık ve göçmen algısı üzerine etkisi. Yaratıcı Drama Dergisi, 14(1), 73-98.
7. Ayna, D. (2021). 8. sınıf İngilizce dersi okuma becerisinin geliştirilmesinde yaratıcı dramanın kullanımı. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
8. Aytaş, G. (2013). Yaratıcı dramanın algısal öğrenmedeki rolü. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1), 101-106.

9. Başçı, Z. ve Gündoğdu, K. (2011). Öğretmen adaylarının drama dersine ilişkin tutumları ve görüşleri: Atatürk üniversitesi örneği. 18. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi Bildirisi (1-3 Ekim İzmir). İzmir.
10. Boylu, E. (2023). Eylem odaklı yaklaşım. L. İltar ve C. B. Korkmaz (Ed.), Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde yaklaşım ve yöntemler içinde (s. 57-68). Pegem Akademi.
11. Cullen, E. K. (2021). Yaratıcı drama yöntemi ile deyimlerin öğretilmesi; yabancı dil olarak Türkçe dersleri için model sunumu. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 4(2021 Yunus Emre ve Türkçe Yılı Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Özel Sayısı), 81-90.
12. Çilek, E. (2020). Arapça konuşma becerileri derslerine yönelik yaratıcı drama odaklı bir öğretim programı önerisi. [Yayımlanmış doktora tezi]. Ankara: Gazi Üniversitesi. Çokyaman, M. ve Beydoğan, H.Ö. (2022). Yabancı dil öğretiminde drama etkinliklerinin konuşma becerisi üzerine etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(1), 845-871.
13. Dündar, H. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eğitimsel drama uygulama yeterlikleri ile yaratıcı drama dersine yönelik tutumları. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Niğde: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi.
14. Genç, H. N. (2003). Yabancı dil öğretiminde öğretim tekniği olarak dramanın kullanımı ve bir örnek. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 8, 267-276.
15. Gönen Kayacan, S.(2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kalıp sözlerin kazandırılmasında yaratıcı drama etkisi. [Yayımlanmış doktora tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
16. Gönen, M. S., ve Uyar Dalkılıç, N., (2017). Çocuk eğitiminde yaratıcı drama. Eğiten Kitap.
17. Gülbahar, B. ve Saylan, M. (2019). Yaratıcı drama yönteminin etkisine ilişkin tutum ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 3(3), 371-390.
18. Gürol, A. (2002). Okul öncesi eğitim öğretmenleri ile öğretmen adaylarının eğitiminde dramaya ilişkin kendilerini yeterli bulma düzeylerinin belirlenmesi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Elâzığ: Fırat Üniversitesi.
19. Güzelsoy, R. (2018). Yaratıcı drama yönteminin İngilizce kelime edinimine etkisi (Dokuzuncu sınıf örneği). [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Ankara: Ankara Üniversitesi.
20. Hamurcu, H. (2009). Sınıf öğretmenliği bölümü öğrencilerinin yaratıcı dramaya yönelik tutumları. E-Journal Of New World Sciences Academy, 4(4), 1257-1273.
21. İkinci, Ü. (2019). Teaching English through drama and drama techniques in ESL classrooms. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi.
22. Karadağ, B. F. ve Göçer, A. (2018). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde drama yönteminin akıcı konuşma üzerindeki rolü. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(1), 431-446.
23. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Yayınları.
24. Kırçiçek, İ. Z. (2018). Drama teknikleriyle yabancı dil öğretimi. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi.
25. Kocabaş, Ö. (2017). Hazırlıksız konuşma becerisinin B1 seviyesinde kazandırılmasına yönelik yaratıcı drama temelli bir süreç önerisi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Ankara: Gazi Üniversitesi.
26. Köksal Akyol, A. (2003). Drama ve Dramanın Önemi. The Journal of Turkish Educational Sciences, 1(2), https://dergipark.org.tr/en/pub/tebd/issue/26132/275251.
27. Morgül, M. (1999). Eğitimde yaratıcı dramaya merhaba. Kök Yayıncılık.
28. Muzaffer, N. (2022). Yabancılara Türkçe öğretiminde drama öğretiminin kullanımı üzerine yapılan çalışmaların incelenmesi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Bartın: Bartın Üniversitesi.
29. Okvuran, A. (2001). Okul öncesi dönemde yaratıcı drama. Çoluk Çocuk Dergisi, 3, 22-25.
30. Polat, S. ve Bayram, H. (2021). Drama dersinin tasarım odaklı düşünme becerilerinin gelişimine katkısını araştıran bir durum çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 476-497.
31. Puren, C. (2002). Perspectives actionnelles et perspectives culturelles en didactique des langues-cultures: vers une perspective co-actionnelle co culturelle. Les Langues Modernes, 3, 55-71.
32. Samsa, F. (2020). Türkiye'de yaratıcı drama ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin eğilimleri. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Rize: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi.
33. Saylan, M. (2019). Yaratıcı drama yönteminin etkilerine ilişkin Türkçe öğretmenlerinin tutumlarının incelenmesi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Kırşehir: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi.
34. Sonkaya, M. (2019). Lise öğretmenlerinin drama yöntemine yönelik tutum ve özyeterlik algıları arasındaki ilişki. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Ankara: Gazi Üniversitesi.
35. Soyer, S. (2016). Yabancı dil öğretim yöntemi olarak yaratıcı drama ve etkileri. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 157-163.
36. Su Bergil, A. (2010). İngilizce öğretiminde konuşma becerilerini geliştirmeye yönelik alternatif bir teknik: yaratıcı drama. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
37. Susar Kırmızı, F. (2008). Türkçe öğretiminde yaratıcı drama yönteminin tutum ve okuduğunu anlama stratejileri üzerindeki etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 95-109.
38. Tataroğlu, S. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yaratıcı drama uygulamalarının konuşma becerisine etkisi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
39. Topaloğlu, O. (2016). İngiliz dili eğitimi sınıflarında yaratıcı drama yoluyla kültürlerarası eleştirel farkındalığın artırılması. [Yayımlanmış doktora tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
40. Tutuman, O. Y. (2011). Türkçe öğretenlerinin yaratıcı drama uygulama yeterlikleri. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
41. Tüm, G. (2010). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde drama tekniğinin rolü. Turkish Studies, 5(3), 1898-1920.
42. Yıldırım, N. (2008). İlköğretim birinci kademe sınıf öğretmenlerinin yaratıcı drama yöntemine ilişkin yeterlilik ve uygulama düzeylerinin belirlenmesi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Elâzığ: Fırat Üniversitesi.
43. Yönel, A. (2004). Okul öncesi eğitim öğretmenlerinin yaratıcı dramaya yönelik tutumlarının incelenmesi. [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Konya: Selçuk Üniversitesi.