Türkçe Yazım Hatalarını Ayrıştırmak İçin Motif Bazlı Bir Yöntem: Bir Pilot Çalışması

Turkish spelling error research has been classifying errors either at surface level or based on specific letters (e.g. Babayiğit, 2019a; Kurtlu & Korucu, 2015; Öğüt, 2018; Sönmez et al., 2015) which distances Turkish research from spelling error research in other languages because those tend to focus on patterns in spelling errors. Spelling error research in languages like English, Italian and Greek has been scanned to determine frequently used spelling error patterns (e.g. suffix related errors or misspelled words that sound right). The spelling error categorization proposed in the current study focuses on such error patterns: “orthographic ambiguity errors” (e.g. in English it would be spelling “kale” as “kail”), “morphological errors” (e.g. spelling “boxes” as “boxs”), “letter formation errors” (e.g. spelling “fiancé” as “fıançe”), “minimal distance errors” (e.g. spelling “pen” as “pem”), “transposition errors” (e.g. spelling “bird” as “bidr”) and “technical errors” (e.g. spelling “didn’t” as “didnt”). Moreover, this categorization system was appraised by a cross-sectional descriptive study on 257 children (3rd to 7th grades) with a dictation task. The proposed spelling error categories accounted for 88% of the errors which suggests that this classifying system might be appropriate for Turkish.

Türkçe çalışmalardaki yazım hatalarının ya yüzeysel ya da harf odaklı bir şekilde sınıflandırılması (örn. Babayiğit, 2019a; Kurtlu ve Korucu, 2015; Öğüt, 2018; Sönmez ve ark., 2015) onları diğer dillerde yapılan yazım hatası araştırmalarından uzaklaştırmıştır. Çünkü diğer dillerde yazım hatalarındaki motiflere yoğunlaşılmaktadır. İngilizce, İtalyanca ve Yunanca gibi diller üzerine yapılan yazım hatası çalışmaları taranmış ve sıkça kullanılan yazım hatası motifleri belirlenmiştir. Bu motifler arasında okunduğunda kulağa doğru gelen ama doğru yazılmamış sözcük hataları, ek hataları, noktalı harf hataları ve benzer harfleri karıştırma hataları gibi hata türleri bulunmaktadır. Bu çalışmada önerilen yazım hataları sınıflandırmasında bu motiflere odaklanılmıştır: “ortografik belirsizlik hataları” (örn. “plaj” yerine “pılaj” yazmak), “biçimbilimsel hatalar” (örn. “sepetimin” yerine “sepedimin” yazmak), “harf çizim hataları” (örn. “hazine” yerine “hazıne” yazmak), “minimal uzaklık hataları” (örn. “sürahi” yerine “sülahi” yazmak), “transpozisyon hataları” (örn. “kuaför” yerine “kauför” yazmak) ve “teknik hatalar” (örn. “önlükteki” yerine “önlük teki” yazmak). Ayrıca, kesitsel betimsel bir çalışma ile bu yeni sınıflandırmanın Türkçede yapılan yazım hatalarını ne kadar açıklayabildiği gözlemlenmiştir. 3. ve 7. sınıflar arasındaki 257 adet çocuğa dikte çalışması yaptırılmış ve bu çocuklar tarafından yapılan yazım hataları sınıflandırılmıştır. Sonuçlar bu sınıflandırmanın yazım hatalarının %88’ini açıklayabildiğini göstermektedir. Bu da bu yeni sınıflandırmanın Türkçe için uygun olabileceğinin bir belirtisidir.