Ortaokul 5. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinlerin Söz Varlığı Bakımından Karşılaştırılması
Öz
Bu çalışmada Maarif Modeli kapsamında Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanan 5. sınıf Türkçe ders kitabı ile 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanan 5. sınıf Türkçe ders kitabı söz varlığı bakımından karşılaştırılmıştır. Türkçe öğretiminde temel materyal olan ders kitaplarının ele alındığı çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışmanın materyalini Ortaokullar ile imam Hatip Ortaokullarının 5. Sınıflarında 2019-2020 eğitim öğretim yılından 2023-2024 yılına kadar okutulan 5. Sınıf Türkçe ders kitabı ile 2024-2025 eğitim öğretim yılında 2 kitap halinde okutulmaya başlanan 5. Sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinler ve serbest okuma metinleri oluşturmuştur. Çalışma kapsamında bu kitaplarda yer alan 58 metin Cibakaya 2.1a Dizinleme programından yararlanılarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Çalışma sonunda Anıttepe Yayınları kitabındaki metinlerde 10346 adet toplam biçimbirimsel (ham) söz varlığına ve 1347 söz varlığı unsuruna, MEB Yayınları kitabında ise 13549 adet toplam biçimbirimsel (ham) söz varlığına ve 1260 söz varlığı unsuruna ulaşılmıştır. Bunlardan Anıttepe kitabındakilerin yalnızca % 53,97’si MEB kitabındakilerin ise yalnızca %63,57’si farklı söz varlığı unsurlarıdır. Çalışmada incelenen kitaplarda çok az sayıda atasözü ve kalıplaşmış söze yer verildiği, MEB yayınları kitabının daha zengin bir içeriğe sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlardan yola çıkılarak ders kitapları için metin seçilirken zengin bir söz varlığının göz önünde bulundurulması gerektiği vurgulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
5. sınıf, söz varlığı unsurları, Türkçe ders kitabı.
Etik Beyan
Kaynakça
- Aksan, D.(2004). Türkçenin Sözvarlığı, (3. Basım). Engin Yayınevi.
- Akyol, H. (2019). Atasözleri ve deyimleri barındırması bakımından 7. sınıf Türkçe ders kitaplarının karşılaştırılması. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Muğla: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Arslan, K., & Bay, Y. (2023). İlkokul Türkçe ders kitaplarının söz varlığı bakımından incelenmesi. Turkish Journal of Primary Education, 8(1), 14-27. https://doi.org/10.52797/tujped.1282167
- Ceran, D., Dağ, A., Yıldız, D., Özgül, E., & Altun, K.(2020). 6. Sınıf Türkçe ders kitabının söz varlığı bakımından incelenmesi. International Journal of Language Academy, 1(8), 118-130. https://doi.org/10.29228/ijla.39831
- Doğan, F. (2016). Türkçe dersi ortaokul öğrenci çalışma kitaplarındaki etkinliklerin söz varlığı üzerine bir araştırma. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Siirt: Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Eker, S. (2010). Çağdaş Türk dili. Grafiker Yayınları.
- Karagöl, E., & Tarakcı, R. (2019). Söz varlığı öğretimi açısından ortaokul Türkçe ders kitapları. Milli Eğitim Dergisi, 48(222), 149-171.
- Kargın F. (2019). 6, 7 ve 8. Sınıf Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığı ögeleri üzerine bir inceleme. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Van: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.