Katılım Bankalarının Teknik ve Ölçek Etkinlikleri

Aykut Karakaya

Katılım Bankalarının Teknik ve Ölçek Etkinlikleri

Öz

Katılım bankaları geleneksel bankaların sunamadığı yenilikçi ürün ve hizmetleri sunmaktadırlar. Küresel finansal kriz sonrası tasarruf-yatırım ilişkisinde katılım bankaları öne çıkmıştır. Böylece, kaynakların optimâl dağılımında katılım bankalarının önemi artmıştır. Bu çalışmayla katılım bankalarının ülkeler düzeyinde teknik ve ölçek etkinliklerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışma 14 İslâm ülkesinin 2015 yılı verisini kapsamaktadır. Analiz parametresiz bir etkinlik ölçüm yöntemi olan Veri Zarflama Analizi (VZA) ile gerçekleştirilmiştir. VZA ile girdi yönelimli ve aracılık yaklaşımına göre teknik etkinlik, saf teknik etkinlik ve ölçek etkinliği hesaplanmıştır. Analiz iki girdi ve iki çıktı toplam dört değişken ile yapılmıştır. Girdi değişkenleri toplanan fonlar ve faaliyet giderleridir. Çıktı değişkenleri kullanılan fonlar ve toplam gelirdir. Değişkenler toplam aktiflere oranlandıktan sonra analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, ortalama etkinlik skorları sırasıyla ölçek etkinliği 93.80, saf teknik etkinlik 95.24 ve teknik etkinlik 89.68’dir. Ortalama etkinlik skorları görece yüksektir. İncelenen 14 ülke içerisinden 5 ülke ölçek etkin, 7 ülke saf teknik etkin ve 5 ülke teknik etkin bulunmuştur. Ölçek etkin ülkeler Bangladeş, Endonezya, İran, Nijerya ve Umman’dır. Saf teknik etkin ülkeler Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, İran, Nijerya, Umman ve Sudan’dır. Teknik etkin ülkeler Bangladeş, Endonezya, İran, Nijerya ve Umman’dır. Saf teknik etkin ülkelerden sadece ölçek etkinliğine sahip olanların teknik etkin diğerlerinin teknik etkinsiz olduğu elde edilmiştir. Teknik etkinsizliğin nedeninin saf teknik etkinsizlik değil, ölçek etkinsizlik olduğu görülmüştür. Teknik etkinsizliğin kaynağı optimâl olmayan ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Katılım Bankaları,Etkinlik,Veri Zarflama Analizi

Kaynakça

Abbas M., R.S. Hammad, M. F. Elshahat., T. Azid. (2015), “Efficiency, productivity and Islamic banks: an application of DEA and Malmquist index”, Humanomics, 31(1): 118 – 131.
Aktaş, M, T. Avcı. (2013),“Türkiye’de Katılım Bankacılığı ile Faize Dayalı Bankacılığın Etkinlik Açısından Karşılaştırılması”, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 50(576): 85-98.
Altun Ada, A., N. Dalkılıç. (2014), “Efficiency Analysis in Islamic Banks: A Study for Malaysia and Turkey”, BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar, 8 (1): 9-33.
Banker, R.D., A. Charnes, W.W. Cooper. (1984), "Some models for estimating technical and scale inefficiencies in data envelopment analysis," Management Science, 30: 1078-1092.
Banker, R. D., W. W. Cooper, L. M. Seiford, R. M. Thrall, J. Zhu. (2004), “Returns to Scale in Different DEA Models”, European Journal of Operational Research, 154: 345-362.
Belanes, A., Z. Ftiti, R. Regaieg. (2015), “What can we learn about Islamic banks efficiency under the subprime crisis? Evidence from GCC Region”, Pacific-Basin Finance Journal 33: 81–92.
Belanes, A., S. Hassiki. (2012), “Efficiency in Islamic and Conventional Banks: A Comparative Analysis in the MENA Region”, Bankers, Markets & Investors, 120: 36-49.
Benli, Yasemin Keskin. (2012), “Veri Zarflama Analizi (VZA) ve Malmquist Toplam Faktör Verimliliği (TFV): Konaklama İşletmelerinde Bir Uygulama”, Ege Akademik Bakış Dergisi, 12 (3): 376-377.

Boussofiane, A., R. Dyson, E. Rhodes. (1991), “Applied Data Envolopment Analysis”. European Journal of Operational Research, 2(6): 1-15.
Bowlin, William, F. (1998), “Measuring Performance: An Introduction to Data Envelopment Analysis (DEA)”, The Journal of Cost Analysis, 15 (2): 3-27.
Charnes A., W.W. Cooper, E. Rhodes. (1978), "Measuring efficiency of decision making units," European Journal of Operational Research, 2: 429-444.
Charnes, A., Cooper, W. W., Golany, B., Seiford, L., Stutz, J. (1985), “Foundations of data envelopment analysis for Pareto-Koopmans efficient empirical production functions”. Journal of Econometrics, 30(1-2): 91-107.
Denizer, C. A., Dinc, M., Tarimcilar, M. (2007), “Financial liberalization and banking efficiency: Evidence from Turkey”, Journal of Productivity Analysis, 27: 177-195.
Farrell, M.J. (1957), “The Measurement of Productive Efficiency”, Journal of Royal Statistical Society Series A (General), 120(3): 253-281.
Johnes, J., M. Izzeldin, V. Pappas. (2014), “A comparison of performance of Islamic and conventionalbanks 2004–2009”, Journal of Economic Behavior & Organization 103: 93–107.
Karakaya, A., E. Maraş. (2016), “Türkiye’deki Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının Etkinlik Analizi”, 3. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Sempozyumu, Bakü, 4. Cilt: 1-8.Karakaya, A. (2016), “Küresel Finansal Kriz Sonrası Türkiye’deki Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının Etkinlikleri”, Uluslararası Türk Dünyası Eğitim Bilimleri ve Sosyal Bilimler Kongresi, Antalya, 6. Cilt: 329-340.
Kisielewska, M. Guzowska M., Nellis, J.G., Zarzecki D. (2005), “Polish Banking İndustry Efficiency: DEA Window Analysis Approach”, International Journal of Banking and Finance, 3(1):15-31.
Kumar, S., Gulati, R. (2008), “An examination of technical, pure technical, and scale efficiencies in Indian public sector banks using data envelopment analysis”, Eurasian Journal of Business and Economics,1: 33-69.
Kurtaran Çelik, M. (2016), “Turizm Sektöründeki İşletmelerin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Ölçülmesi”, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 17: 65-88.
Özdemir, A,. E. Demireli. (2013), “Ağırlık Kısıtlı Veri Zarflama Analizi ile Mevduat Bankalarının Etkinlik Ölçümüne Yönelik Bir Uygulama, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 9 (19): 215-238.
Paradi, C.J., Z. Yang, H. Zhu. (2004), “Assessing Bank and Bank Branch Performance: Modeling Considerations and Approaches”, Editors: W. W. Cooper, L. M. Seiford, J. Zhu. Handbook on Data Envelopment Analysis, 2. Editions, Springer Publishers.
Perçin, S., Ustasüleyman, T. (2007), “Tekstil ve Gıda Sektöründe Etkinlik Ölçümü: VZA-Malmquist TFP Endeksi Uygulaması”, İktisat İşletme ve Finans, 154-171.
Ramanathan, R. (2003), An Introduction to Data Envelopment Analysis: A Tool for Performance Measurement, New Delhi: Sage Publications.
Rozman, R, N. A. Wahab, Z. Zainol. (2014), “Efficiency of Islamic banks during the financial crisis: An analysis of Middle Eastern and Asian Countries”, Pacific-Basin Finance Journal 28: 76–90.
Salehi, M., F. Khaksarastaneh. (2015), “Performance Evaluation of Islamic Banking Sector:Iranian View”, Internatioanl Review of Accounting, Banking and Finance, 7(2): 51-82.
Taylor, W. M., Thompson, R. G., Thrall, R. M., Dharmapala, P. S. (1997), “DEA/AR efficiency and profitability of Mexican banks A total income model”, European Journal of Operational Research, 98: 346-363.
Ulucan, A. (2002), “İSO 500 Şirketlerinin Etkinliklerinin Ölçülmesinde Veri Zarflama Analizi Yaklaşımı: Farklı Girdi Çıktı Bileşenleri ve Ölçeğe Göre Getiri Yaklaşımları ile Değerlendirmeler”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 57(2): 185-202.
Yolalan, O. R. (1999), İşletmeler Arası Göreli Etkinlik Ölçümü, Ankara, No: 483, Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aykut Karakaya ^*
0000-0001-6491-132X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

16 Ekim 2018

Gönderilme Tarihi

11 Eylül 2018

Kabul Tarihi

11 Ekim 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 2 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA95AS66XJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karakaya, A. (2018). Katılım Bankalarının Teknik ve Ölçek Etkinlikleri. Anadolu İktisat ve İşletme Dergisi, 2(2), 109-118. https://izlik.org/JA95AS66XJ

AMA

1.Karakaya A. Katılım Bankalarının Teknik ve Ölçek Etkinlikleri. AİİD. 2018;2(2):109-118. https://izlik.org/JA95AS66XJ

Chicago

Karakaya, Aykut. 2018. “Katılım Bankalarının Teknik ve Ölçek Etkinlikleri”. Anadolu İktisat ve İşletme Dergisi 2 (2): 109-18. https://izlik.org/JA95AS66XJ.

EndNote

Karakaya A (01 Ekim 2018) Katılım Bankalarının Teknik ve Ölçek Etkinlikleri. Anadolu İktisat ve İşletme Dergisi 2 2 109–118.

IEEE

[1]A. Karakaya, “Katılım Bankalarının Teknik ve Ölçek Etkinlikleri”, AİİD, c. 2, sy 2, ss. 109–118, Eki. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95AS66XJ

ISNAD

Karakaya, Aykut. “Katılım Bankalarının Teknik ve Ölçek Etkinlikleri”. Anadolu İktisat ve İşletme Dergisi 2/2 (01 Ekim 2018): 109-118. https://izlik.org/JA95AS66XJ.

JAMA

1.Karakaya A. Katılım Bankalarının Teknik ve Ölçek Etkinlikleri. AİİD. 2018;2:109–118.

MLA

Karakaya, Aykut. “Katılım Bankalarının Teknik ve Ölçek Etkinlikleri”. Anadolu İktisat ve İşletme Dergisi, c. 2, sy 2, Ekim 2018, ss. 109-18, https://izlik.org/JA95AS66XJ.

Vancouver

1.Aykut Karakaya. Katılım Bankalarının Teknik ve Ölçek Etkinlikleri. AİİD [Internet]. 01 Ekim 2018;2(2):109-18. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95AS66XJ