DİSİPLİN HUKUKUNDA SOSYAL MEDYA PAYLAŞIMLARININ KONUMU: DEVLET MEMURLARI AÇISINDAN DELİL NİTELİĞİ VE YAPTIRIMA BAĞLANMASI

Öz

Sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte devlet memurlarının dijital ortamda yaptıkları paylaşımlar, disiplin hukuku bakımından yeni sorun alanları ortaya çıkarmaktadır. Devlet memurları, sosyal medya üzerinden özel hayatlarına veyahut kamu hizmetini ilgilendiren konulara dair paylaşımlarda bulunabilmektedir. Hızlı bir şekilde yayılan ve kitleleri etkileme potansiyeli olan sosyal medya paylaşımları, memurların tabi olduğu disiplin rejimi ile kimi zaman ters düşebilmektedir. Zira devlet memurluğu statüsünden kaynaklanan tarafsızlık, sadakat ve kamu hizmetinin gereklerine uygun davranma gibi yükümlülükler; sosyal medya ortamındaki ifade biçimleriyle zaman zaman çatışabilmekte ve disiplin yaptırımlarını gündeme getirebilmektedir. Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ise kuşkusuz kamu hizmetinin sunulmasını etkilemektedir. Bu çalışmada, sosyal medya paylaşımlarının disiplin soruşturmalarında delil niteliğinin hangi koşullarda kabul edilebileceği, aidiyet ve veri bütünlüğü temeline dayanan güvenilirlik ve hukuka uygun delil ilkeleri çerçevesinde incelenmektedir. Ayrıca sosyal medya paylaşımlarının disiplin yaptırımına konu edilmesinde kanunilik ve tipiklik ilkeleri açısından ortaya çıkan belirsizlikler ile idarenin bu belirsizlikler üzerinden fiilen genişlettiği takdir alanının yol açtığı sorunlar değerlendirilmekte; son olarak temel hak ve özgürlüklere müdahale boyutu, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında ele alınmaktadır. Çalışmanın amacı, sosyal medya etkileşimlerinin disiplin hukuku bakımından nasıl nitelendirilebileceğini ortaya koymak ve disiplin uygulamasına ilişkin öngörülebilir bir çerçeve önermektir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal medya
• disiplin hukuku
• dijital delil
• temel haklar
• kanunilik ilkesi.

Kaynakça

1. AKKURT, Sinan Sami (2024). 5651 Sayılı İnternet Yayınları Hakkında Kanun, KVKK, TMK ve TBK Bağlamında Sosyal Medya Hukuku, Ankara: Seçkin.
2. AKYILMAZ, Bahtiyar (2002). “Anayasal Esaslar Çerçevesinde Kamu Personeli Disiplin Hukuku ve Uygulamadaki Sorunlar”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 6., S. 1-2., ss. 239-260.
3. AKYILMAZ, Bahtiyar (2017). “Türk Hukukunda Kamu Görevlilerinin Devlete Sadakat Yükümlülüğü”, içinde Danıştay ve İdarî Yargı Günü 149. Yıl Sempozyumu (ss. 15-34), Ankara: Danıştay, No: 93.
4. ARSLAN, Çetin (2015). “Dijital Delil ve İletişimin Denetlenmesi”, CHKD, C. 3., S. 2., ss. 253-266.
5. ASLAN, Zehreddin ve ALTINDAĞ, Halil (2024). Memurların Disiplin ve Ceza Soruşturması, Ankara: Seçkin.
6. ATAY, Ender Ethem (2024), İdari Yargılama Hukuku, Ankara: Seçkin.
7. AYDIN, Fatih (2022). İşçinin Sosyal Medya Paylaşımlarının İş Sözleşmesinin Feshine Etkisi, Ankara: Adalet.
8. BABOŠ, Pavol ve VILÁGI, Aneta (2024). “How Active and Passive Social Media Engagement on Facebook and Instagram Shapes Democratic Attitudes Among Users in Slovakia”, Politics in Central Europe, C. 20., S. 4., ss. 547-569.

9. BAŞLAR, Yusuf (2020). “Elektronik Delilin Toplanması ve Muhafazası”, Hacettepe HFD, C. 10., S. 1., ss. 77-107.
10. CANBOLAT, Talat ve AYDIN, Fatih (2024). “Üçüncü Kişinin Sosyal Medya Paylaşımını Beğenen veya Yeniden Paylaşan İşçinin İş Sözleşmesinden Doğan Sorumluluğu”, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S. 2., ss. 1125-1157.
11. CANOĞLU, Veysel Candan (2018). “Disiplin Soruşturmasında Delil ve İspat”, TBB Dergisi, C. 138., ss. 231-272.
12. ÇAĞLAYAN, Ramazan (2025). İdari Yargılama Hukuku, Ankara: Seçkin.
13. ÇOKKAŞ, Yakup (2025). Türk İdare Hukukunda Kamu Görevlilerinin İfade Özgürlüğü, İstanbul: On İki Levha.
14. DEĞİRMENCİ, Olgun (2014). Ceza Muhakemesinde Sayısal (Dijital) Delil, Ankara: Seçkin.
15. DÜLGER, Murat Volkan ve TAŞKIN, Şaban Cankat (2024). Ceza Muhakemesi Hukuku, Ankara: Seçkin.
16. ERDEM Burak (2021). Kamu Görevlisinin İfade Özgürlüğü, İstanbul: On İki Levha.
17. EVREN, Çınar Can ve UÇAR, İsmail. (2024), Kamu Görevlileri Hukuku, Ankara: Seçkin.
18. FİŞ ÜSTÜN, Gül (2018). “Disiplin Soruşturmalarında Hukuka Aykırı Deliller”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C. 24., S. I., ss. 17-35.
19. GÖKSOY, Resul (2019). Ceza Muhakemesinde Dijital Delillerin Elde Edilmesi ve Güvenilirliğinin Sağlanması, Ankara: Seçkin.
20. GÖLCÜKLÜ, Feyyaz (1963). “İdari Ceza Hukuku ve Anlamı; İdarenin Cezai Müeyyide Tatbiki”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, C. 18., S. 2., ss. 115-182.
21. GÖZLER, Kemal ve KAPLAN, Gürsel (2017). İdare Hukuku Dersleri, Bursa: Ekin.
22. GÜNDÜZ, Fatma Ebru (2019). “Hukuka Aykırı Elde Edilmiş Delillerin Disiplin Hukukunda Kullanılması”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, C. 4., S. 1., ss. 89-114.
23. HACIMURATLAR SEVİNÇ, Zeliha ve SOLAK AKMAN, İnci (2020), “Devlet Memurlarının Sadakat Yükümlülüğünün Anlam ve Kapsamı Üzerine Bir İnceleme”, içinde Prof. Dr. Metin Günday Armağanı I. Cilt (ss. 529-556), Ankara: Atılım.
24. HEBELER, Timo (2023). “Die Verfassungstreuepflicht im Staatsdienst”, JA, S. 8., ss. 617-623.
25. HÜSEYİNOĞLU, Emin (2022). “Yargı Kararları Işığında Disiplin Hukukunda Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi”, TBB Dergisi, C. 158., ss. 103-124.
26. IŞIKLAR, Celal (2017). Genel Kolluk Polis - Jandarma - S. Güvenlik Disiplin Hükümleri 682 s. Kanun Hükmünde Kararname, Ankara: Adalet.
27. KAMAN KARAN, Nur (2003). Devlet Memurluğunun Sona Ermesi, Ankara: Seçkin.
28. KAPLAN, Andreas M. ve HAENLEIN, Michael (2010). “Users of the World, Unite! The Challenges and Opportunities of Social Media”, Business Horizons, C. 53., S. 1., ss. 59-68.
29. KAŞKA, Hakan (2016). “Kabahatlerin Beyaz Hüküm Niteliğindeki Normlarla Düzenlenebilmesi Meselesi (Kabahatler Kanunu Madde 4/1 Üzerine Bir İnceleme)”, Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 3., S. 2., ss. 168-249.
30. KAYA, Cemil (2005). “Memur Disiplin Suç ve Cezalarına ve Disiplin Soruşturmasına Hakim Olan Temel İlkeler”, Amme İdaresi Dergisi, C. 38., ss. 61-87.
31. KAYA, Mine (2015). “Sosyal Medya ve Sosyal Medyada Üçüncü Kişilerin Kişilik Haklarının İhlali”, TBB Dergisi, C. 119., ss. 277-306.
32. KEMER, Nurten (2025). “Sosyal Medyadan Elde Edilen Verilerin İş Yargılamasında Delil Olarak Kullanılması”, Kırıkkale Hukuk Mecmuası, C. 5., S. 2., ss. 705-726.
33. KILIÇOĞLU, Evren (2021), Medeni Yargılamada Hukuka Aykırı Yoldan Elde Edilmiş Deliller, İstanbul: On İki Levha.
34. OĞURLU, Yücel (2000). İdari Yaptırımlar Karşısında Yargısal Korunma, Ankara: Seçkin.
35. OĞURLU, Yücel (2003). “Ceza Mahkemesi Kararının Disiplin Cezalarına Etkisi ve Sorunu “Ne Bis İn İdem” Kuralı”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 52., S. 2., ss. 101-124.
36. OKUYUCU ERGÜN, Güneş (2022). “Sosyal Medya ve Aleniyet”, içinde Sözüer, Adem (Ed.), Sanal Dünyada Adalet (ss. 221-226), İstanbul: On iki Levha.
37. ONAY, Mehmet Furkan (2023). Kabahatler Hukukunda Kanunilik İlkesi, Ankara: Adalet.
38. ÖZBEK, Veli Özer, DOĞAN, Koray, MERAKLI, Serkan, BACAKSIZ, Pınar ve BAŞBÜYÜK, İsa (2025). Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ankara: Seçkin.
39. ÖZKAN ERDOĞAN, Sümeyra (2023). “Disiplin Hukukunda Delillerin Değerlendirilmesine Yönelik Yüksek Yargı Kararlarının Analizi”, içinde Prof. Dr. Burhan Kuzu’nun Anısına Armağan (ss. 1205-1227). İstanbul: On İki Levha.
40. PINAR, İbrahim ve ÇALIŞKAN, Öner (2020). Açıklamalı-İçtihatlı Disiplin Suç ve Cezaları & Disiplin Soruşturması, Ankara: Seçkin.
41. SALMAN, Gülçin (2023). “Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgiye Yönelik Kullanıcı Doğrulama Davranışlarının İncelenmesi”, Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, S. 44., ss. 148-168.
42. SANCAKDAR, Oğuz ve ÖNÜT, Lale Burcu (2024). Memur Hukuku, Ankara: Seçkin.
43. SUNAY, Süheylâ Şenlen. (1997). İdari Yargılama Usulü’ne Hakim Olan İlkeler Karşısında İsbat ve Delil Hususları, İstanbul: Kazancı Hukuk.
44. ŞAHİN, Cumhur ve GÖKTÜRK, Neslihan (2024). Ceza Muhakemesi Hukuku, Ankara: Seçkin.
45. THORSTEN, Masuch (2021). “Vom Maß der Freiheit - Der Beamte zwischen Meinungsfreiheit und Mäßigungsgebot”, Neue Zeitschrift für Verwaltungsrecht, S. 8., ss. 520-525.
46. TUTUM, Cahit (1969). “Memurların Hak ve Yükümlükleri”, Amme İdaresi Dergisi, C. 2., ss. 105-139.
47. YALDIZ, Çağlasın (2022). Ceza Muhakemesi İlke ve Kurallarının Memur Disiplin Hukukuna Etkisi, Ankara: Seçkin.
48. YASİN, Melikşah (2015). İdari Yargılama Usulünde İspat, On İki Levha: İstanbul.
49. YEMEZ, Cavidan (2024). “Danıştay Kararları Işığında Disiplin Suçlarında Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 32., S. 4., ss. 2045-2087.
50. YILDIRIM, Turan (2001). “Kamu Yararı ve Disiplin Cezalarının Affı”, Anayasa Yargısı, C. 17., S. 1., ss. 438-450.
51. ZAFER, Hamide (2021). Ceza Hukuku Genel Hükümler TCK m. 1-75, İstanbul: Beta.