Türk Borçlar Kanunu m. 51 ve 52’de Hükme Bağlanan Tazminattan İndirim Sebepleri ve Uygulanması

Tazminat hukukunda kural, sorumlu kişinin tazminatın tamamından sorumlu tutulması olmakla birlikte, tazminattan indirim sebeplerinin varlığı halinde tazminattan indirim yapılabilir. Türk Borçlar Kanunu m. 51’de hükme bağlanan indirim sebeplerini, zarar verenin kusurunun hafifliği ve durumun gereğinden doğan indirim sebepleri; TBK m. 52’de hükme bağlanan indirim sebeplerini ise zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması, zarar görenin müterafik kusuru, tazminat yükümlüsünün tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olması şeklinde sıralamak mümkündür. Hakimin TBK m. 51/I gereğince hafif kusur nedeniyle tazminattan indirim yapmış olması, TBK m. 52/II gereğince tazminattan indirim yapmasına engel değildir. Tazminat miktarı hesaplanırken tazminat sorumluları tarafından yapılan ödemeler düşüldükten sonra, tazminattan indirim sebepleri uygulanmalıdır. Tazminattan indirim oranına ilişkin Yargıtayın yerleşik içtihatlarının aksine hakim indirim oranını somut uyuşmazlığa göre belirlemelidir. Birden çok indirim sebebinin varlığı halinde tazminat hesabı indirimlerin ayrı ayrı uygulanması suretiyle yapılmalıdır.

In compensation law, the general rule is that the person responsible is held liable for the full amount of compensation; however, if there are grounds for a reduction, the compensation may be reduced. The reasons for reduction stipulated in Article 51 of the Turkish Code of Obligations can be listed as the minor fault of the person causing the damage and reduction reasons arising from the circumstances. The reasons for reduction stipulated in Article 52 include the injured party's consent to the act causing the damage, the contributory negligence of the injured party, and the compensation obligor's risk of falling into poverty after paying the compensation. The fact that the judge has made a reduction in compensation due to minor fault in accordance with Article 51/I of the Turkish Code of Obligations does not prevent a further reduction under Article 52/II. When calculating the amount of compensation, after deducting the payments made by the compensation obligors, the reasons for reduction should be applied. Contrary to the established case law of the Court of Cassation on the reduction rate, the judge should determine the reduction rate based on the specific dispute. If there are multiple reasons for reduction, the compensation calculation should be made by applying the reductions separately.