The Scottish Model in Proving Sexual Assault: Rule of Corroboration and Legal Implications

Yıl 2026, Cilt: 12 Sayı: 1, 69 - 91, 13.02.2026

Neslihan Can Yavuz

https://doi.org/10.54699/andhd.1774550

https://izlik.org/JA96AB64ZL

Öz

Sexual assault mostly remains as a dark figure of crime, as the victims of sexual assault hesitate or delay reporting the crime to the judicial authorities out of embarrassment, fear and such other reasons, and due to the absence of medical evidence and witnesses. The situation undermines both the victim’s trust in the judicial authorities and the deterrent function of the penalty, by creating in society a perception of impunity in cases of sexual assault. When testimony is the sole means of proof, the courts seek to dispel this perception by giving greater credence to the victim’s statement than to that of the defendant. However, this in turn gives rise in public opinion to another perception - that “a woman’s statement is taken as essential”- which contradicts in dubio pro reo. This study aims to present the Scottish model on how to overcome evidentiary challenges in sexual assault cases where there are no witnesses other than the victim and no medical evidence. Scottish law has been preferred due to the differences from Continental European Law in the rule of corroboration and rape shield provision. The study will first address the elements of the crime of sexual assault and the issue of consent under Scottish substantive criminal law, followed by an examination of how the rule of corroboration in proving sexual assault has been articulated, and the provisions of the Sexual Offences (Procedure and Evidence) (Scotland) Act and Criminal Procedure (Scotland) Act that are specific to the proof of sexual assault. As it belongs to the common law tradition, the study will throughout refer to the established precedents of the Scottish High Court concerning sexual assault.

Anahtar Kelimeler

Rule of Corroboration , Sexual Assault , Moorov Doctrine , Rape Shield Provision , Scottish Law

Cinsel Saldırı Suçunun İspatında İskoç Modeli: Destekleyici Delil Kuralı ve Hukuki Çıkarımlar

https://izlik.org/JA96AB64ZL

Öz

Mağdurların utanma, korkma gibi sebeplerle durumu adli makamlara intikal ettirmekten çoğu zaman imtina etmesi veya geç kalması, tıbbi bulguların ve olaya tanıklık edenlerin yokluğu gibi sebeplerle cinsel saldırı suçu siyah sayı olarak kalmaktadır. Bu durum hem mağdurun adli makamlara güvenini hem de toplumda cinsel saldırı suçu için cezasızlık algısına yol açarak cezanın caydırıcılık vazifesini zedelemektedir. Tek ispat aracının beyan olduğu durumlarda mahkemeler sanığın beyanına karşı mağdurun beyanına itibar etmek suretiyle bu cezasızlık algısının önüne geçmeye çalışmaktadır. Fakat bu da kamuoyunda “kadının beyanı esastır” şeklinde şüpheden sanık yararlanır ilkesine aykırı bir başka algıya yol açmaktadır. Bu çalışma, tıbbi delil ve mağdur haricinde tanığın bulunmadığı cinsel saldırı fiillerinde ispat güçlüklerinin nasıl aşılabileceğine dair İskoç modelini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Destekleyici delil kuralı ve tecavüz kalkanı hükmünün varlığıyla Kıta Avrupası hukukundan farklılık arz etmesi hasebiyle İskoç hukuku tercih edilmiştir. Çalışmada öncelikle İskoç hukukunda cinsel saldırı suçunun tipikliği ve rıza meselesi, ardından cinsel saldırı suçunun ispatında destekleyici delil kuralının nasıl tebarüz ettiği, Cinsel Suçlar Muhakeme ve Delil Kanunu’nun ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun cinsel saldırı suçunun ispatına münhasır hükümleri ele alınacaktır. Müşterek hukuk geleneğine sahip bir sistemi olması hasebiyle çalışma boyunca İskoç Yüksek Mahkemesi’nin cinsel saldırı suçuna ilişkin yerleşik içtihatlarına başvurulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyici Delil Kuralı , Cinsel Saldırı , Moorov Doktrini , Tecavüz Kalkanı Hükmü , İskoç Hukuku

Kaynakça

• ARSLAN, Çetin / USLUADAM, Asena Kamer: “Önleyici Kolluk Tedbirlerinin Uygulanmasında Karakter (Delili) Değerlendirmeleri Üzerine”, İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024, Cilt 11, Sayı 2, s. 115-140.
• BACAKSIZ, Pınar / BAYZİT, Tuğba: “Yargıtay’ın Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlarda İspata Yaklaşımı”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2019, Cilt 21, Özel Sayı Durmuş Tezcan’a Armağan, s. 379-414.
• BEN DAVID, Guy: “The ‘Corroborative Rule’ from a comparative and critical perspective”, The International Journal of Evidence & Proof, 2019, Cilt 23, Sayı 3, s. 282-298.
• BOZDAĞ, Ahmet / SARIUSTA, Kadir: “Ceza Yargılamasında Mağdurun Beyanı ve Delil Değeri”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2017, Cilt 8, Sayı 2, s. 573-602.
• BURMAN, Michele / JAMIESON, Lynn / NICHOLSON, Jan / BROOKS, Oona: Impact Of Aspects Of The Law Of Evidence In Sexual Offence Trıals: An Evaluation Study, Scottish Government Social Research, 2007 (https://www.sccjr.ac.uk/wp-content/uploads/2009/01/Impact_of_Aspects_of_the_Law_of_Evidence_in_Sexual_Offence_Trials.pdf, ET: 10.04.2025).
• BURMAN, Michele: “Women and The Scottish Criminal Justice System”, (Ed.) DUFF, Peter / HUTTON, Neil: Criminal Justice in Scotland, Routledge, London, 1999, s. 284-301.
• CAMPBELL, Liz / COWAN, Sharon: “The relevance of sexual history and vulnerability in the prosecution of sexual offences”, (Ed.) DUFF, Peter R. / FERGUSON, Pamela R.: Scottish Criminal Evidence Law Current Developments and Future Trends, Edinburgh University Press, 2018, s. 67-96.
• CHALMERS, James: Scottish Evidence Law Essentials, 6. Baskı, Edinburgh University Press, Edinburgh, 2024 (Evidence Law).
• CHALMERS, James: The New Law of Sexual Offences In Scotland, Supplement to Volume II of Gordon’s Criminal Law, Thomson Reuters, 2010 (Sexual Offences).
• COWAN, Sharon: “The use of sexual history and bad character evidence in Scottish sexual offences trials”, Equality and Human Rights Commission, 2020 (https://www.equalityhumanrights.com/sites/default/files/the-use-of-sexual-history-and-bad-character-evidence-in-scottish-sexual-offences-trials-summary.pdf, ET: 10.04.2025).
• COWAN, Sharon / KEANE, Eamon P.H. / MUNRO, Vanessa E.: The Use of Sexual History Evidence and ‘Sensitive Private Data’ in Scottish Rape and Attempted Rape Trials, (https://www.law.ed.ac.uk/sites/default/files/2024-04/Briefing%20Report%20The%20Use%20of%20Sexual%20History%20Evidence%20and%20%27Sensitive%20Private%20Data%27%20in%20Scottish%20Rape%20and%20Attempted%20Rape%20Trials.pdf, ET: 10.04.2025).
• CROWN OFFICE & PROCURATOR FISCAL SERVICE: Sexual Offences, (https://www.copfs.gov.uk/crime-info/sexual-offences/, ET: 10.04.2025).
• ÇETİNER, Ezgi: Mağdur Beyanına Dayalı Hüküm Kurulması Bağlamında Nitelikli Cinsel Saldırı Suçunda İspat, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Lisansüstü Programlar Enstitüsü, İstanbul, 2021.
• DAVIDSON, Fraser P. / FERGUSON, Pamela R.: “The corroboration requirement in Scottish criminal trials: should itbe retained for some forms of problematic evidence?”, The International Journal of Evidence & Proof, 2014, Sayı 18, s. 1-27.
• DAVIDSON, Fraser P.: “Similar fact evidence and Moorov: time for rationalisation?”, (Ed.) DUFF, Peter R. / FERGUSON, Pamela R.: Scottish Criminal Evidence Law Current Developments and Future Trends, Edinburgh University Press, 2018, s. 72-87.
• DURSUN, Selman / BOZBAYINDIR, Ali Emrah: “Cinsel Saldırı Suçunun Tanımında Modeller ve İspat Meselesi”, Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, 2023, Cilt 11, Sayı 2, s. 230-247.
• DÜLGER, İbrahim: “Irza Geçme Suçunun Fail ve Mağdur Açısından Değerlendirilmesi”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2000, Cilt 8, Sayı 1-2, s. 217-235.
• ERBAŞ, Rahime / CAN YAVUZ, Neslihan: “İskoç Ceza Hukukunda Adli Teşkilat”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2025, Cilt 33, Sayı 1, s. 631-660.
• ERBAŞ, Rahime / CAN, Neslihan / AKDEMİR, Ahsen / ÇAKIRHAN, Selen: “Attrition in Sexual Offenses with Evidentiary Challenges: The Example of Türkiye”, (Ed.) ERBAŞ, Rahime: European Perspectives on Attrition in Sexual Offenses, Rowman and Littlefield, London, 2023, s. 185-215.
• ERBAŞ, Rahime: “İskoç Savcısının Cezai Uyuşmazlığı Soruşturma Evresinde Sonlandırma Yetkileri”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024, Cilt 32, Sayı 1, s. 267-318.
• EREM, Faruk / TOROSLU, Nevzat: Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 4. Baskı, Savaş Yayınları, Ankara, 1983.
• FIELD, David J.: A Statutory Formula for the Admission of Similar Fact Evidence Against a Criminal Accused, Doktora Tezi, Bond University Faculty of Law, Australia, 2013.
• GREVIO: GREVIO Baseline Evaluation Report United Kingdom, 2025 (https://rm.coe.int/grevio-s-baseline-evaluation-report-on-legislative-and-other-measures-/1680b66579, ET: 10.04.2025).
• İNCİ, Mehmet Tahsin: Nitelikli Cinsel Saldırı Suçunda İspat, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2025.
• JAMES, George F.: “Role of Hearsay in a Rational Scheme of Evidence”, Illinois Law Review, 1940, Cilt 34, s. 788-801.
• JUSTICE DIRECTORATE: Investigation and prosecution of sexual crimes: review, 2017 (https://www.gov.scot/publications/thematic-review-investigation-prosecution-sexual-crimes/pages/16/, ET: 10.04.2025).
• KIRBAŞ CANİKOĞLU, Seher: “’Kadının Beyanı Esastır’ Çok Bilinmeyenli Bir Denklem”, Ankara Barosu Dergisi, 2015, Sayı 4, s. 230-253.
• LEAHY, Susan: “The corroboration warning in sexual offence trials: final vestige of the historic suspicion of sexual offence complainants or a necessary protection for defendants?”, The International Journal of Evidence & Proof, 2014, Sayı 18, s. 41-64.
• LEVERICK, Fiona: “What do we know about rape myths and juror decision making?”, The International Journal of Evidence & Proof, 2020, Cilt 24, Sayı 3, s. 255-279.
• LONSWAY, Kimberly A / FITZGERALD Louise F: “Rape Myths in Review”, Psychology of Women Quarterly, 1994, Sayı 18, s. 133-164.
• MCDIARMID, Claire: Scottish Criminal Law Essentials, 3. Baskı, Edinburgh University Press, Edinburgh, 2018.
• MESTON, M.C. / SELLAR, W.D.H. / LORD COOPER: The Scottish Legal Tradition, The Salter Society and The Stair Society, Edinburgh, 1991.
• NICOLSON, Donald: Evidence and Proof in Scotland, Edinburgh University Press, Edinburgh, 2019.
• ÖZEL, Kadir Can: “Kadın Haklarında Dönüşümün Simgelerinden Biri Olarak N.T. Olayı ve ‘Madde 438’”, İzmir Barosu Dergisi, 2018, Yıl 83, Sayı 3, s. 201-223.
• RAPE CRISIS SCOTLAND: New changes to corroboration rules - an explainer, 2023 (https://www.rapecrisisscotland.org.uk/news/news/new-changes-to-corroboration-rules---an-explainer/, ET: 10.04.2025).
• SAVAGE, CC.: “Corroboration in Sexual Offences”, Criminal Law Quarterly, 1964, Cilt 6, Sayı 3, s. 282-313.
• SHELDON, David: Evidence, W. Green Sweet & Maxwell, Edinburgh, 1998.
• STRIGEL, Melanie J.: “Criminal Procedure-Scope of the Exclusionary Rule-Inevitable Discovery Exception Adopted”, University of Arkansas at Little Rock Law Review, 1981, Cilt 4, Sayı 3, s. 551-563.
• SYMONDS, Martin: “Victim Responses to Terror”, Annals of the New York Academy of Sciences, 1980, Cilt 347, Sayı 1, s. 129-136.
• TANER, Fahri Gökçen: Türk Ceza Hukukunda Cinsel Özgürlüğe Karşı Suçlar, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2023.
• TAPPER, Colin: “Instant Law in the Court of Appeal (Criminal Division)”, The Modern Law Review, Cilt 30, Sayı 4, 1967, s. 441-445.
• TORRANCE, David: “Evidence of Character in Civil and Criminal Proceedings”, The Yale Law Journal, 1903, Cilt 12, Sayı 6, s. 352-363.
• YELDAN, Didem / TANERİ, Gökhan: Cinsel Suçlarda Beraat, 3. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022.
• YOKUŞ SEVÜK, Handan: “5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Cinsel Saldırı ve Cinsel Taciz Suçları”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 2005, Sayı 57, s. 243-282.
• YÜKSEL, İsmail: “Tecavüz Kalkanı”, Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2013, Cilt 3, Sayı 1, s. 75-84.