Araştırma Makalesi

Cinsel Saldırı Suçunun İspatında İskoç Modeli: Destekleyici Delil Kuralı ve Hukuki Çıkarımlar

Cilt: 12 Sayı: 1 13 Şubat 2026
PDF İndir
EN TR

Cinsel Saldırı Suçunun İspatında İskoç Modeli: Destekleyici Delil Kuralı ve Hukuki Çıkarımlar

Öz

Mağdurların utanma, korkma gibi sebeplerle durumu adli makamlara intikal ettirmekten çoğu zaman imtina etmesi veya geç kalması, tıbbi bulguların ve olaya tanıklık edenlerin yokluğu gibi sebeplerle cinsel saldırı suçu siyah sayı olarak kalmaktadır. Bu durum hem mağdurun adli makamlara güvenini hem de toplumda cinsel saldırı suçu için cezasızlık algısına yol açarak cezanın caydırıcılık vazifesini zedelemektedir. Tek ispat aracının beyan olduğu durumlarda mahkemeler sanığın beyanına karşı mağdurun beyanına itibar etmek suretiyle bu cezasızlık algısının önüne geçmeye çalışmaktadır. Fakat bu da kamuoyunda “kadının beyanı esastır” şeklinde şüpheden sanık yararlanır ilkesine aykırı bir başka algıya yol açmaktadır. Bu çalışma, tıbbi delil ve mağdur haricinde tanığın bulunmadığı cinsel saldırı fiillerinde ispat güçlüklerinin nasıl aşılabileceğine dair İskoç modelini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Destekleyici delil kuralı ve tecavüz kalkanı hükmünün varlığıyla Kıta Avrupası hukukundan farklılık arz etmesi hasebiyle İskoç hukuku tercih edilmiştir. Çalışmada öncelikle İskoç hukukunda cinsel saldırı suçunun tipikliği ve rıza meselesi, ardından cinsel saldırı suçunun ispatında destekleyici delil kuralının nasıl tebarüz ettiği, Cinsel Suçlar Muhakeme ve Delil Kanunu’nun ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun cinsel saldırı suçunun ispatına münhasır hükümleri ele alınacaktır. Müşterek hukuk geleneğine sahip bir sistemi olması hasebiyle çalışma boyunca İskoç Yüksek Mahkemesi’nin cinsel saldırı suçuna ilişkin yerleşik içtihatlarına başvurulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyici Delil Kuralı, Cinsel Saldırı, Moorov Doktrini, Tecavüz Kalkanı Hükmü, İskoç Hukuku

Kaynakça

  1. ARSLAN, Çetin / USLUADAM, Asena Kamer: “Önleyici Kolluk Tedbirlerinin Uygulanmasında Karakter (Delili) Değerlendirmeleri Üzerine”, İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024, Cilt 11, Sayı 2, s. 115-140.
  2. BACAKSIZ, Pınar / BAYZİT, Tuğba: “Yargıtay’ın Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlarda İspata Yaklaşımı”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2019, Cilt 21, Özel Sayı Durmuş Tezcan’a Armağan, s. 379-414.
  3. BEN DAVID, Guy: “The ‘Corroborative Rule’ from a comparative and critical perspective”, The International Journal of Evidence & Proof, 2019, Cilt 23, Sayı 3, s. 282-298.
  4. BOZDAĞ, Ahmet / SARIUSTA, Kadir: “Ceza Yargılamasında Mağdurun Beyanı ve Delil Değeri”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2017, Cilt 8, Sayı 2, s. 573-602.
  5. BURMAN, Michele / JAMIESON, Lynn / NICHOLSON, Jan / BROOKS, Oona: Impact Of Aspects Of The Law Of Evidence In Sexual Offence Trıals: An Evaluation Study, Scottish Government Social Research, 2007 (https://www.sccjr.ac.uk/wp-content/uploads/2009/01/Impact_of_Aspects_of_the_Law_of_Evidence_in_Sexual_Offence_Trials.pdf, ET: 10.04.2025).
  6. BURMAN, Michele: “Women and The Scottish Criminal Justice System”, (Ed.) DUFF, Peter / HUTTON, Neil: Criminal Justice in Scotland, Routledge, London, 1999, s. 284-301.
  7. CAMPBELL, Liz / COWAN, Sharon: “The relevance of sexual history and vulnerability in the prosecution of sexual offences”, (Ed.) DUFF, Peter R. / FERGUSON, Pamela R.: Scottish Criminal Evidence Law Current Developments and Future Trends, Edinburgh University Press, 2018, s. 67-96.
  8. CHALMERS, James: Scottish Evidence Law Essentials, 6. Baskı, Edinburgh University Press, Edinburgh, 2024 (Evidence Law).
  9. CHALMERS, James: The New Law of Sexual Offences In Scotland, Supplement to Volume II of Gordon’s Criminal Law, Thomson Reuters, 2010 (Sexual Offences).
  10. COWAN, Sharon: “The use of sexual history and bad character evidence in Scottish sexual offences trials”, Equality and Human Rights Commission, 2020 (https://www.equalityhumanrights.com/sites/default/files/the-use-of-sexual-history-and-bad-character-evidence-in-scottish-sexual-offences-trials-summary.pdf, ET: 10.04.2025).

Kaynak Göster

APA
Can Yavuz, N. (2026). Cinsel Saldırı Suçunun İspatında İskoç Modeli: Destekleyici Delil Kuralı ve Hukuki Çıkarımlar. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(1), 69-91. https://doi.org/10.54699/andhd.1774550
AMA
1.Can Yavuz N. Cinsel Saldırı Suçunun İspatında İskoç Modeli: Destekleyici Delil Kuralı ve Hukuki Çıkarımlar. AndHD. 2026;12(1):69-91. doi:10.54699/andhd.1774550
Chicago
Can Yavuz, Neslihan. 2026. “Cinsel Saldırı Suçunun İspatında İskoç Modeli: Destekleyici Delil Kuralı ve Hukuki Çıkarımlar”. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12 (1): 69-91. https://doi.org/10.54699/andhd.1774550.
EndNote
Can Yavuz N (01 Şubat 2026) Cinsel Saldırı Suçunun İspatında İskoç Modeli: Destekleyici Delil Kuralı ve Hukuki Çıkarımlar. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12 1 69–91.
IEEE
[1]N. Can Yavuz, “Cinsel Saldırı Suçunun İspatında İskoç Modeli: Destekleyici Delil Kuralı ve Hukuki Çıkarımlar”, AndHD, c. 12, sy 1, ss. 69–91, Şub. 2026, doi: 10.54699/andhd.1774550.
ISNAD
Can Yavuz, Neslihan. “Cinsel Saldırı Suçunun İspatında İskoç Modeli: Destekleyici Delil Kuralı ve Hukuki Çıkarımlar”. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12/1 (01 Şubat 2026): 69-91. https://doi.org/10.54699/andhd.1774550.
JAMA
1.Can Yavuz N. Cinsel Saldırı Suçunun İspatında İskoç Modeli: Destekleyici Delil Kuralı ve Hukuki Çıkarımlar. AndHD. 2026;12:69–91.
MLA
Can Yavuz, Neslihan. “Cinsel Saldırı Suçunun İspatında İskoç Modeli: Destekleyici Delil Kuralı ve Hukuki Çıkarımlar”. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 12, sy 1, Şubat 2026, ss. 69-91, doi:10.54699/andhd.1774550.
Vancouver
1.Neslihan Can Yavuz. Cinsel Saldırı Suçunun İspatında İskoç Modeli: Destekleyici Delil Kuralı ve Hukuki Çıkarımlar. AndHD. 01 Şubat 2026;12(1):69-91. doi:10.54699/andhd.1774550