Yabancı Unsurlu İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk Konusunda Denge Arayışı: 04.06.2025 Tarihli 7550 Sayılı Kanun’la Yapılan Değişiklik Sonrası Değerlendirmeler

Yıl 2026, Cilt: 12 Sayı: 1, 1 - 26, 13.02.2026

Talat Kaya

https://doi.org/10.54699/andhd.1791858

https://izlik.org/JA57UD42SE

Öz

7550 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik öncesinde, 5718 sayılı MÖHUK m. 27 seçilen hukuk ile daha sıkı ilişkili hukuk arasında bir bağlantı kuramaması nedeniyle normatif açıdan yapısal bir sorunu haizdi. MÖHUK m. 27’nin bu yapısal sorunu, uygulamada kimi zaman hukuk seçimi göz ardı edilerek daha sıkı ilişkili hukuk olarak doğrudan Türk hukukunun uygulanmasına, kimi zaman ise hukuk seçimine öncelik verilerek Türk hukukunun uyuşmazlığa hiç uygulanmamasına yol açan kararların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu durum aynı zamanda alt derece mahkemeleri, Bölge Adliye Mahkemeleri (BAM) ve Yargıtay arasında farklı kararların ortaya çıkmasına yol açmış, hukuki belirsizlikleri artırmıştır. Meselenin Anayasa’ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne taşınması sonrasında ise, Mahkeme MÖHUK m. 27/1’i iptal etmiştir.
İptal kararı sonrasında kanun koyucu, 7550 sayılı Kanun’la MÖHUK m. 27’nin birinci ve dördüncü fıkralarını değiştirmiştir. Değişiklikle, daha sıkı ilişkili hukukun, hukuk seçiminin yerine uygulanmasına olanak tanınmış; ancak bu imkân, işin yapıldığı yer hukukunun işin yapıldığı sırada uygulanmak zorunda olan hükümleriyle sınırlandırılmıştır. Düzenleme, işçinin korunması ile taraf iradesi, hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkeleri arasında bir denge arayışını yansıtmaktadır. Bununla birlikte terminoloji değişikliği, “işin yapıldığı yer” şeklinde yeni bir bağlama noktasının getirilmesi yanında daha sıkı ilişkili hukukun gerek subjektif gerek objektif bağlama kuralları ile belirlenen hukukun yerine uygulanması konusundaki karmaşık yapı yeni tartışmaları gündeme getirmiştir.

Anahtar Kelimeler

MÖHUK m. 27 , İş Sözleşmesi , Yabancılık Unsuru , Mutad İşyeri , İşin Yapıldığı Yer

Pursuit of Balance Regarding the Law Applicable to Employment Contracts with a Foreign Element: Evaluations Following the Amendment Introduced by Law No. 7550 Dated June 4, 2025

https://izlik.org/JA57UD42SE

Öz

Before the amendment introduced by Law No. 7550, Article 27 of the Turkish Private International Law and Procedural Law Act (PIPL) contained a structural normative flaw, as it failed to establish a connection between the chosen law and the law more closely connected to the employment contract. In practice, the structural defect of Article 27 led to inconsistent approaches: in some cases, the choice of law was disregarded and Turkish law was directly applied as the more closely connected law, while in others, priority was given to the choice of law, resulting in Turkish law not being applied to the dispute at all. These conflicting approaches also caused divergent decisions among first instance courts, regional appellate courts and the Court of Cassation (Yargıtay), thereby increasing legal uncertainty. When the issue was brought before the Constitutional Court on the grounds of unconstitutionality, the Court annulled Article 27/1 of PIPL.
Following this annulment, the legislature amended the first and fourth paragraphs of Article 27 through Law No. 7550. The amendment allows for the application of the law more closely connected to the employment contract in place of the chosen law. However, this application is limited by the rules of the law of the place where the work is performed that must be applied at the time the work is carried out. The new regulation seeks to balance employee protection with the principles of party autonomy, legal certainty, and foreseeability. Nevertheless, the shift in terminology, the introduction of a new connecting factor in the form of the “law of the place of work,” and the complex framework for applying the more closely connected law in place of law determined either subjective or objective connecting rules have given rise to new areas of debate.

Anahtar Kelimeler

Article 27 of the PIPL , Employment Contracts , Foreign Element , Habitual Workplace , Place of Performance of the Work

Kaynakça

• AKDENİZ, Ayşe Ledün: “Yurt Dışına Götürülen İşçilerin İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk Konusuna İnterdisipliner Bir Yaklaşım”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024, Cilt 73, Sayı 2, s. 925-977.
• AKYİĞİT, Ercan: “I. Oturum/3. Tebliğ”, Elli İkinci Çözüm Arama Konferansı Yurt Dışı Hizmet Sözleşmelerinde Milletlerarası Özel Hukuk Uygulaması İş Hukuku Sorunları İNTES Konferansı, İNTES Yayınları, 2017, Ankara, s. 30-37.
• AVŞAR, Melis: “2023 Tarihli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı Işığında Yurt Dışı Hizmet Akdine Uygulanacak Hukuk”, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024, Cilt 9, Sayı 2, s. 599-630.
• AYGÜL, Musa / ERDOĞAN, Canan: “Türkiye İş Kurumu Tarafından Hazırlanan Yurt Dışı Hizmet Akitlerindeki Hukuk Seçimine Dair Kayıtların Geçerliliği”, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2022, Prof. Dr. Fatih Uşan’a Dekanlıkta 10. Yıl Anısına Teşekkür Armağanı, Sayı 2, s. 753-788.
• AYGÜL, Musa: “Yabancı Unsurlu İş Hukuku İhtilâfları ile İlgili Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi”, (Ed.) TANRIBİLİR Feriha Bilge / GÜMÜŞLÜ TUNÇAĞIL Gülce: 10. Yılında MÖHUK Sempozyumu, Adalet Yayınevi, Ankara, 2018, s. 497-514.
• BAYCIK, Gaye: “Çalıştırılmak Üzere Yurt Dışına Götürülen Türk İşçilerin Açtıkları Davalarda Uygulanacak Hukuk”, Elli İkinci Çözüm Arama Konferansı Yurt Dışı Hizmet Sözleşmelerinde Milletlerarası Özel Hukuk Uygulaması İş Hukuku Sorunları İNTES Konferansı, İNTES Yayınları, Ankara, 2017, s. 104-122.
• BAYCIK, Gaye: “Yurt Dışı Hizmet Akdine İlişkin İstinaf ve Yargıtay Kararları Arasındaki Farklılık”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2023, Cilt 14, Sayı 2, s. 55-69 (Yurt Dışı Hizmet Akdi).
• CAN, Hacı / ERGENE, Deniz / ŞAHAN, Ferit Çağdaş / ÖZTÜRK, Esra: Milletlerarası Özel Hukuk, 7. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2025.
• CAN, Hacı / ÖZTÜRK, Esra: 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 27. Maddesinin Anayasaya Uygunluğu Sorunu ve Yeni Düzenleme Önerisi, Adalet Yayınevi, Ankara, 2025.
• ÇELİKEL, Aysel / ERDEM B. Bahadır: Milletlerarası Özel Hukuk, 18. Bası, Beta Yayıncılık, İstanbul, 2024.
• DICEY, Albert Venn / MORRIS, John Humphrey Carlile / COLLINS, Lawrence: Dicey, Morris & Collins on the Conflict of Laws, 16. Edition, Sweet & Maxwell, London, 2022.
• DOĞAN, Vahit / YILMAZ, Alper Çağrı / AYHAN İZMİRLİ, Lale: Milletlerarası Özel Hukuk, 11. Bası, Savaş Yayınevi, Ankara, 2025.
• DOĞAN, Vahit: “5718 Sayılı Kanuna Göre İş Akdine Uygulanacak Hukukun Tespiti”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2007, Cilt 11, Sayı 1, s. 147-164 (İş Akdi).
• DOĞAN, Vahit: “Bireysel İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukukun Tespiti”, (Ed.) DOĞAN Vahit: Çalıştırılmak Üzere Yurt Dışına Götürülen İşçilerin Bireysel İş Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklar, Yetkin Yayınları, Ankara, 2023, s. 47-90 (Bireysel İş Sözleşmeleri).
• DOĞAN, Vahit: Yabancı Unsur Taşıyan Bireysel İş Sözleşmelerine Hukuk Uygulanacak Hukuk (7550 sayılı Kanunla MÖHUK m. 27’de Yapılan Değişiklik), 2025 (https://www.linkedin.com/posts/prof-dr-vahit-doğan, ET: 15.08.2025) (MÖHUK m. 27’de Yapılan Değişiklik).
• ELÇİN, Doğa: Milletlerarası Unsurlu Bireysel ve Toplu İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk, Adalet Yayınevi, Ankara, 2012.
• ERDOĞAN, Ersin / ERDOĞAN Canan: “Türkiye’den Yurt Dışına Götürülen İşçiler Hakkındaki Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi”, Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, 2016, Cilt 13, Sayı 50, s. 955-988.
• ERTEN, Rifat: “İŞKUR Tarafından Hazırlanan Yurt Dışı Hizmet Akdinin Değerlendirilmesi”, (Ed.) DOĞAN Vahit: Çalıştırılmak Üzere Yurt Dışına Götürülen İşçilerin Bireysel İş Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklar, Yetkin Yayınları, Ankara, 2023, s. 91-114 (Yurt Dışı Hizmet Akdi).
• ERTEN, Rifat: “Yurt Dışında Çalışan Türk Vatandaşı İşçilerin Türkiye’de Açtıkları İşçi Alacaklarına Dair Davalarda Milletlerarası Yetki ve Uygulanacak Hukuk Meseleleri”, Prof. Dr. Rıza Ayhan’a Armağan, Yetkin Yayınları, Ankara, 2022, s. 213-262 (İşçi Alacakları).
• GÜNGÖR, Gülin: Türk Milletlerarası Özel Hukuku, 5. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara, 2025.
• İSTE ARLANOĞLU, Cansu: Uluslararası İş Akitlerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2021.
• KUTLU MUTLUER, Merve: “Türk Hukukunda Yabancılık Unsuru Taşıyan İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk ve Anayasa Mahkemesi İptal Kararına İlişkin Değerlendirmeler (05.11.2024 Tarihli 2023/158 Esas sayılı Kararı)”, Çalışma ve Toplum, 2025, Cilt 3, Sayı 86, s. 1231-1274.
• NOMER, Engin: Devletler Hususi Hukuku, Yenilenmiş 23. Bası, Beta Yayıncılık, İstanbul, 2021.
• ÖZDEMİR KOCASAKAL, Hatice: Doğrudan Uygulanan Kurallar ve Sözleşmeler Üzerindeki Etkileri, Galatasaray Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2001.
• ÖZEL, Sibel / ERKAN, Mustafa / PÜRSELIM Hatice Selin / KARACA Hüseyin Akif: Milletlerarası Özel Hukuk, 3. Baskı, Oniki Levha Yayınları, İstanbul, 2024.
• ÖZEL, Sibel / KAYIKLIK ÖZTÜRK, Ayşenur: “Zayıf Tarafın Korunması İlkesi Işığında Anayasa Mahkemesi’nin 05.11.2024 T. ve 2023/158 E., 2024/187 K. Sayılı İptal Kararına İlişkin Bir İnceleme”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2025, Cilt 31, Sayı 1, s. 317-347.
• ÖZEL, Sibel: “MÖHUK m. 27/I Hükmünün Anayasa Mahkemesi Tarafından İptal Edilmesi: Anayasa Mahkemesi Kararının İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk Açısından Değerlendirilmesi”, İstanbul Barosu Dergisi, 2025, Cilt 99, Sayı 2, s. 108-124 (Anayasa Mahkemesi).
• ÖZEL, Sibel: “Yurt Dışı Hizmet Akitlerinde Uygulanacak Hukuk”, Public and Private International Law Bulletin, 2023, Cilt 43, Sayı 1, s. 371-408 (Yurt Dışı Hizmet Akdi).
• ŞANLI, Cemal / ESEN, Emre / ATAMAN FİGANMEŞE, İnci: Milletlerarası Özel Hukuk, 11. Baskı, Beta Yayıncılık, İstanbul, 2024.
• SARIÖZ BÜYÜKALP, İpek: “Mutad İşyeri Kavramı ve MÖHUK m. 27/f. 3’ün Uygulanması Sorunu”, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 2018, Cilt 8, Sayı 2, s 195-248.
• SERBEST, Fatih: “Yüksek Mahkeme Kararlarına Göre Yabancılık Unsuru İçeren Bireysel İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk”, Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2023, Sayı 4, s. 135-160.
• STONE, Peter: EU Private International Law, Second Edition, Edward Elgar Publishing, Cheltenham, UK • Northampton, MA, USA, 2010.
• TARMAN, Zeynep Derya: “Yabancılık Unsuru Taşıyan İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2010, Cilt 3, Sayı 59, s. 521-550.
• TEKİNALP, Gülören: Milletlerarası Özel Hukuk, Bağlama ve Usul Hukuku Kuralları, Güncelleştirilmiş 13. Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2020.
• TEMMING, Felipe: “Article 8”, (Ed.) FERRARI, Franco: Concise Commentary on the Rome I Regulation, Second Edition, Cambridge University Press, Cambridge, 2020, s. 211-235.
• TÜRKİYE MÜTEAHHİTLER BİRLİĞİ: Basın Bülteni, 2022 (https://www.tmb.org.tr/uploads/announcements, ET: 13.08.2025).
• TÜRKİYE MÜTEAHHİTLER BİRLİĞİ: Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetleri Raporu, 2025 (https://www.tmb.org.tr/files/doc/YDMH_mart_2025-TR.pdf, ET: 01.08.2025).
• VURAL ÇELENK, Belkıs: “Yabancı Unsurlu İş Sözleşmelerinde For Devletinin Doğrudan Uygulanan Kurallarının Tespiti ve Uygulanması”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, 2017, Cilt 3, Sayı 1, s. 277-296.
• YILDIZ ÜSTÜN, Esra: “Yargı Kararları Işığında Yabancı Unsurlu İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk”, Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2025, Cilt 13, Sayı 1, s. 62-79.
• YILDIZ, Gaye Burcu: “MÖHUK 27/1 Hükmünün Anayasa Mahkemesi Tarafından İptali ve 7550 Sayılı Kanun ile Getirilen Yeni Düzenleme Kapsamında Yabancılık Unsuru Taşıyan İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk”, Çalışma ve Toplum, 2025, Cilt 3, Sayı 86, s. 991-1020.