Bir Hammadde Örgütü Olarak Uluslararası Kahve Örgütü’nün Uluslararası Örgütler Hukuku Açısından İncelenmesi
Öz
Uluslararası örgütler faaliyet konularına göre siyasi, askeri, iktisadi, bilimsel, teknolojik, kültürel ve diğer konularda faaliyetler gerçekleştiren örgütler şeklinde sınıflandırılabilmektedir. İktisadi örgütler arasında ise bölgesel birlikler, mali kuruluşlar, tarım, ticaret, hammadde örgütleri ve benzeri örgütler şeklinde bir sınıflandırma yapılabilmektedir. Hammadde örgütleri ilgili hammaddelerin satıcı veya alıcılarını korumaya, hammadde sektöründe istikrarı sağlamaya ve benzeri amaçlara yönelik olarak kurulabilmektedir. Hammadde örgütlerinin bu tarz örgütleri diğer uluslararası örgütlerden ayıran birtakım temel özellikleri bulunmaktadır. Uluslararası Kahve Örgütü hammadde örgütlerinin örneklerinden birini teşkil etmektedir. Uluslararası Kahve Örgütü’nün önemi kahve ihraç ve ithal eden devletler arasındaki iş birliğini sürekli ve düzenli şekilde sağlamasından, kahve sektöründe istikrarı ve sürdürülebilirliği sağlamaya yönelik çalışmalarından, güncel gelişmeler doğrultusunda kendini sürekli değiştirmeye müsait yapısından, uluslararası hukuk kişiliği çerçevesinde sahip olduğu yetkilerden ve 1963 yılından beri kahve sektörü konusunda faaliyetler gerçekleştiren tek uluslararası örgüt olmasından kaynaklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı Uluslararası Kahve Örgütü’nü ayrıntılı şekilde incelemek ve Uluslararası Kahve Örgütü’nün hammadde örgütlerinin temel özelliklerine sahip olup olmadığını tespit etmektir. Çalışmada Uluslararası Kahve Örgütü’nün etkinliği konusunda da değerlendirmelerde bulunulacaktır. Uluslararası Kahve Örgütü ile ilgili inceleme ve değerlendirmeler örgütün 1962 tarihli Kurucu Andlaşması ve Uluslararası Kahve Konseyi’nin aldığı kararlar ile getirilen ek andlaşmalardan hareketle yapılacaktır. Bu çalışma ile varılan sonuca göre, Uluslararası Kahve Örgütü hammadde örgütlerinin özelliklerine sahip, etkili bir uluslararası örgüttür.
Anahtar Kelimeler
Uluslararası Örgütler, Uluslararası Örgütlerin Sınıflandırılması, Hammadde Örgütleri, Uluslararası Kahve Örgütü, Uluslararası Kahve Andlaşmaları
Etik Beyan
Bu makalenin ilk hali ASES Uluslararası Kırklareli Bilimsel Çalışmalar Kongresinde 21 Kasım 2025 tarihinde sunulmuştur
Examination of the International Coffee Organisation as an International Commodity Body from the Perspective of International Organisations Law
Öz
International organizations can be classified according to their fields of activity as those operating in political, military, economic, scientific, technological, and cultural domains. Among economic organizations, a further classification can be made into regional unions, financial institutions, and organizations dealing with agriculture, trade, and commodity materials. International commodity bodies may be established with the aim of protecting the sellers or buyers of the relevant commodity materials, ensuring stability in the commodity materials sector, and pursuing similar objectives. International commodity bodies possess certain fundamental characteristics that distinguish them from other types of international organizations. The International Coffee Organization constitutes one of the examples of international commodity bodies. The significance of the International Coffee Organization arises from its role in ensuring continuous and systematic cooperation between coffee-exporting and coffee-importing states, its efforts to promote stability and sustainability in the coffee sector, its adaptable structure that allows it to evolve in line with current developments, the powers it possesses within the framework of its international legal personality, and its status as the only intergovernmental organization that has been operating in the field of coffee since 1963. The aim of this study is to examine the International Coffee Organization in detail and to determine whether it possesses the fundamental characteristics of international commodity bodies. This study will also include an evaluation of the effectiveness of the International Coffee Organization. The analysis and evaluations regarding the International Coffee Organization will be conducted on the basis of the International Coffee Agreements, which constitute the founding treaties of the Organization. According to the conclusion reached in this study, the International Coffee Organization is an effective international organization that possesses the characteristics of international commodity bodies.
Anahtar Kelimeler
International Organizations, Classification of International Organizations, International Commodity Bodies, International Coffee Organization, International Coffee Agreements
Etik Beyan
A preliminary version of this paper was presented at the ASES International Kırklareli Scientific Research Congress on November 21, 2025.