Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 06.11.2025 Tarihli Kararı Işığında İrade Beyanında Bulunma Borcuna İlişkin İlâmların ve İlâm Niteliğindeki Arabuluculuk Anlaşma Belgelerinin İcrası Sorunu

Bu çalışmada, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 06.11.2025 tarihli kararı çerçevesinde, irade beyanında bulunma borcuna ilişkin ilâmların ve ilâm niteliğindeki arabuluculuk anlaşma belgelerinin İcra ve İflâs Kanunu’nun 30. maddesine göre icrasının mümkün olup olmadığı incelenmektedir. İsviçre Federal Usûl Kanunu’nun 344. maddesi ile Alman Medenî Usûl Kanunu’nun 894. maddesine göre, borçlu irade açıklamasında bulunmaya mahkûm edilmişse, hüküm kesinleştiği anda açıklama yapılmış sayılır. Burada irade beyanına ilişkin hüküm, inşaî niteliği haiz bir hüküm olmayıp, eda hükmü olarak kabul edilir. Türk hukukunda, İsviçre ve Alman hukukunda olduğu gibi özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle hukukumuzda irade beyanında bulunma borcu içeren bir ilâmın İcra ve İflâs Kanunu’nun 30. maddesine göre icrasının sağlanması gerekir. Arabuluculuk anlaşma belgeleri belirli koşulları taşıması durumunda ilâm niteliğinde belgelerden sayılır. Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişlidir. Kira ilişkisinden kaynaklanan bir uyuşmazlığa ilişkin arabuluculuk anlaşma belgesi de ilâmlı icranın dayanağını oluşturabilir. Bu çerçevede, kira sözleşmesi yapma borcunun da arabuluculuğa elverişli olduğu ve bu konudaki arabuluculuk anlaşma belgesinin ilâmlı icranın dayanağını oluşturabileceği kabul edilmelidir. İcra ve İflâs Kanunu’nun 343. maddesinin irade beyanında bulunma borçlarına ilişkin ilâm niteliğindeki belgelere dayalı ilâmlı icra takiplerinde uygulanamaması, bu belgelere dayalı ilâmlı takip başlatılmasına engel değildir.

This study examines, within the framework of the decision of the 12th Civil Chamber of the Court of Cassation dated 6 November 2025, whether judgments concerning obligations to make a declaration of intent and mediation settlement agreements having the effect of a judgment may be enforced under Article 30 of the Code of Enforcement and Bankruptcy. Under Article 344 of the Swiss Civil Procedure Code and Article 894 of the German Code of Civil Procedure, where the debtor has been ordered to make a declaration of intent, the declaration is deemed to have been made once the judgment becomes final. In this context, a judgment concerning a declaration of intent is not regarded as a constitutive judgment, but as a judgment ordering performance. Turkish law contains no special provision comparable to those found in Swiss and German law. Therefore, under Turkish law, a judgment containing an obligation to make a declaration of intent must be enforced pursuant to Article 30 of the Code of Enforcement and Bankruptcy. Mediation settlement agreements are regarded as documents having the effect of a judgment where they satisfy the statutory requirements. Disputes arising from lease relationships are suitable for mediation. A mediation settlement agreement concerning a dispute arising from a lease relationship may therefore constitute the basis for judgment enforcement proceedings. In this framework, it should also be accepted that an obligation to conclude a lease agreement is suitable for mediation and that a mediation settlement agreement concerning such an obligation may constitute the basis for judgment enforcement proceedings. The fact that Article 343 of the Code of Enforcement and Bankruptcy cannot be applied in judgment enforcement proceedings based on documents having the effect of a judgment concerning obligations to make a declaration of intent does not prevent the initiation of judgment enforcement proceedings based on such documents.